• BBOM Derneği için bireysel ve kurumsal bağışlar odağında en az 2 yıllık kaynak geliştirme planı oluşturmak
• Yurtiçi ve yurtdışında yaşayan, potansiyel bireysel bağışçılara ulaşmak, ağ kurmak, ilişki geliştirmek ve takibini yapmak
• Potansiyel kurumsal bağışçıları bulmak, iş birliğini yürütmek ve takibini yapmak
• Bağışlarla ilgili verilerin tutulmasını sağlamak
• Bağışçılarla iletişim kurulması, bilgi sağlanması ve bağışçıların bağlılığını arttırmaya yönelik çalışmalarda İletişim Çemberi ile iş birliğinde çalışmak
• Bağış ve yardımlaşma etkinliklerinde BBOM’u temsil etmek
• BBOM Derneğinin genel hedef ve değerleri ile uyumlu şekilde bireysel ve kurumsal bağışçılık düzenini kurarken dernek genel koordinatörü öncelikli olmak üzere kurum içi çemberlerle iş birliği sağlamak
• Bireysel ve kurumsal bağışçılık düzenini kurarken Sivil Toplum İçin Destek Vakfı (STDV) ve mentörleriyle iletişim kurmak ve işbirliği sürdürmek*
• Derneğin karar alma ve güncelleme toplantılarına düzenli katılmak

Çalışma Koşulları ve Beklentiler

• 12 ay süreyle yarı zamanlı (haftada 3 gün) çalışabilecek
• Sosyokrasi ve Şiddetsiz İletişim bilgisine sahip veya öğrenmeye açık
• Uzaktan çalışma koşullarına ve ekip çalışmasına yatkın
• İletişim, planlama ve organizasyon becerileri yüksek
• Trello, Mural, Slack gibi çevrim içi araçlara hakim veya öğrenmeye açık
• Çok iyi derecede Türkçe ve İngilizce konuşup yazabilen

Başvuru 

İlgilenen başvuru sahipleri CV ve motivasyon mektuplarını 22 Şubat 2022 Salı günü saat 18.00’e kadar pelin@baskabirokulmumkun.net adresine konu kısmına “Bağış Koordinatörü Başvuru” yazarak gönderebilirler.

*Bu pozisyon, Sivil Toplum İçin Destek Vakfı tarafından verilen Kurumsal Destek Fonu kapsamında destekleniyor.

The post BBOM Derneği Bağış Koordinatörünü Arıyor appeared first on Sivil Sayfalar.

Geliştirdiğiniz BBOM Eğitim Modeli’nden bahsedebilir misiniz? Bu model, mevcut eğitim sisteminin hangi boşluklarını kapatmayı/hatalarını düzeltmeyi hedefliyor?

Başka Bir Okul Mümkün (BBOM) Derneği kurulduğu 2010 yılından bu yana Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde belirlenen hakları hayata geçiren, çocukları birer birey olarak gören ve farklılıklarını tanıyarak kendilerini gerçekleştirmelerine olanak sağlayan, katılımcı demokrasiyle yönetilen, ekolojik dengeye saygılı ve ticari kar amacı gütmeyen okullar kurmak ve bu eğitim anlayışının Türkiye’de yaygınlaştırmak için çalışmaktadır.

2009 yılında İstanbul’da bir araya gelen bir grup ebeveyn ve gönüllü Başka Bir Okul Mümkün (BBOM) adı altında Türkiye’de daha önce bir benzeri olmayan özgün bir alternatif eğitim hareketini başlattılar. Her ne kadar başlangıçta hareket öncelikle gruptaki ebeveynlerin çocukları için bir “alternatif bir okul” açmayı hedefliyorduysa da vizyonunda bu alternatif eğitim hareketinin yaygınlaşması hedefi de yer alıyordu. 2010 yılı başında toplu buluşmalarına başlayan ve dernekleşen grup, Türkiye’deki mevcut eğitim sisteminin sorunlarını tespit etmek, bu sorunlara çözüm önermek ve bu çözümleri hayata geçiren alternatif bir okul modeli oluşturmak üzere çalışmalara başladı. 

BBOM hareketi en başından beri her toplumun kendi tarihsel, zamansal, coğrafi, kültürel, siyasal ve toplumsal özgün konfigürasyonu olduğu varsayımı ile özgün bir eğitim çözümü önermeyi hedefledi. Bununla beraber Türkiye’ye özgü bir model oluşturmak amacıyla var olan metotları, dünyadan modelleri, alternatif okul örneklerini ve bağımsız uygulamaları inceledi ve bunlardan da ilham aldı.

Araştırmalar yapılırken aslında Türkiye’nin eğitim sorunlarının sadece Türkiye’ye ait olmadığı, dünyanın her yerinde eğitim sorunlarının benzer olduğu da anlaşıldı. 2010-2012 yılları arasında yapılan çalışmalar sonucunda dört eksenli “alternatif bir okul modeli” ortaya çıkarıldı. 

Bu 4 ekseni genel haliyle özetlemek gerekirse;

Alternatif Eğitim: BBOM eğitim modeli, her çocuğun farklı olduğu ve dolaysıyla farklı öğrenme hakkı olduğu düşüncesi üzerine kuruludur. Bu düşünce, çocuğun tanınmasına yönelik bilinçli bir çaba ve programa dair her öğe için (hedefler, içerik, öğretim yöntemleri, öğretim materyalleri, değerlendirme) çocuğa söz hakkı ve seçme hakkı tanıyarak hayat bulur. Okuldaki eğitim modeli bir yandan çocukların bireysel ilgi, ihtiyaçları ve potansiyelleri doğrultusunda gelişimlerini desteklemeyi hedeflerken diğer yandan yaşamın gerçeklerine ve sorunlarına duyarlı bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Özgün Finansman: BBOM özgün finansman anlayışı, eğitimin kamusal kaynaklar ile karşılanması gerektiğini esas alır. Eğitimin kamusal kaynaklarla karşılanması gerektiğini bir yandan dillendirmeye devam ederken bir yandan da bu makro dönüşümün gerçekleşeceği günün öncesinde de finansman yapısına dair bir ara çözüm olarak kendi giderlerini karşılayacak ve toplumsal fayda sağlayacak bir okul sistemini öngörmektedir.

Ekolojik Duruş: BBOM okul modeli ekolojik felsefeyi merkeze alarak eğitim sürecinde farklı bir örnek sunmayı hedefler. BBOM okulunda ekoloji konusu müfredatla iç içedir ve tüm okul içi süreçler ve uygulamalarda ekolojik bilinçlendirme ve farkındalık yaratacak şekilde kurgulanır. 

Demokratik Yönetim: BBOM modeli demokrasinin tüm unsurları ile okulun tüm bileşenlerince (öğretmen, ebeveyn, çalışan vb.) içselleştirilmesine olanak sağlayacak bir yönetim yapısı önerir. Okulun tüm bileşenlerinin kendi alanı, kendi yaşamı ile ilgili doğrudan ya da dolaylı kararlara katılmaları ve eşit söz hakkına sahip olmaları ilkesel olarak kabul edilirken, çocukların bu katılımı bir hak olarak algılamalarını ve bu hakkı kullanmalarını sağlayacak sürdürülebilir mekanizmalar oluşturulur.

BBOM Derneği’nin önerdiği dört sac ayaklı eğitim modeli Türkiye’deki eğitim sorunlarına yönelik alternatif bir yaklaşım önermektedir. BBOM Derneği’ne ve BBOM eğitim modeline Türkiye’nin dört bir yanında gösterilen ilgi önerilen modelin bir ihtiyaca karşılık verdiğini göstermektedir. BBOM Derneği olarak amacımız bu eğitim anlayışının kademeli olarak Türkiye’nin tamamına yayılmasının sağlanmasıdır. 

5 yıllık okulculuk deneyimimizin de sayesinde “öğretmen”in bu ve benzeri alternatif eğitim uygulamalarında en kritik bileşen olduğunu öğrendik ve bu konuda ülkede herhangi bir destek programının olmaması sebebiyle kendi destek programlarımızı hayata geçirmeye başladık. 

Bu sebeple BBOM Derneği 2015 yılından bu yana “öğretmen destek programları” yürütmektedir. Şu ana kadar binlerce başvuru arasından seçilen 300’ün üzerinde öğretmen bu programlardan yararlanmıştır. Bu programlarda sadece BBOM okullarında çalışan/çalışacak öğretmenler değil, devlet okullarında da çalışan öğretmenlere “çocuk hakları”, demokratik eğitim”, “şiddetsiz iletişim”, “pozitif disiplin” gibi farklı modüller verilmektedir. Amacımız BBOM Derneği’nin temsil ettiği değerlerin ve eğitim anlayışının Türkiye çapında fikirsel yaygınlık kazanmasıdır. 

Öğretmen destek programlarımızın içeriğindeki ilk modül olarak tasarlanan “Çocuk Hakları” Modülü katılımcıların mevcut “çocuk algıları” ile yüzleşmelerine ve değişimin başlangıç noktasını görmelerine alan açıyor. İlk modülde içerik; yaygın çocuk algısı, çocuk hakları ve gelişim süreci, ayrımcılık ve hak ihlallerinin gündelik hayattaki yaygın karşılığı, birey olarak çocuk ve kendi yaşamını şekillendirme hakkı, bir anahtar olarak katılım izleğinde farkındalık geliştiriyor. İkinci modül olan Şiddetsiz İletişim ile şiddet ve hiyerarşinin gündelik hayattaki yaygınlığı, öğretmenin ve çocuğun kendi gücünü eline alabilmesi için bir araç olarak şiddetsiz iletişim, haklar ve sorumluluklar ilişkisi üzerine bir farkındalık sağlıyor. Bu modül aynı zamanda öğretmenin bireysel gelişimine de alan açan, bireysel ihtiyaçlarını merkeze sağlayan bir akışa sahip. Pozitif Disiplin başlıklı üçüncü modül katılımcıları, sınırların belirlenmesi ve disiplin konusunda geleneksel yöntemlerin dışında kalan alan ile tanıştırıyor. Ödül ve cezanın olmadığı yerde hangi araçların olduğuna dair farkındalık bu modülün içeriğinde yer alıyor. Demokratik okullar başlıklı dördüncü modüle katılımcılar yönergesi belli bir ön çalışma ile geliyorlar. Verili bir çerçeve içerisinde çeşitli demokratik okulları inceleyen katılımcılar modülün sonunda interaktif bir akışla demokratik okulların olmazsa olmazlarını çıkarmış oluyorlar. Nihayetinde BBOM modülü ile de önceki dört modülde edinilen kazanımların ve farkındalığın bir arada çalışıldığı son adım oluyor. 

Tüm modüllerin içerikte ortaklaştığı kavramlar ve hedefler ise başlangıç programına katılan öğretmenin mesleki gelişim için ilk adımı attığı, sürdürülebilirliğin sorumluluğunu aldı, katılımcı ve barışçıl öğrenme topluluğunun ortak hedefe dönüştüğü ve bu yolda ortak dilin oluştuğu zemini üretmiş oluyorlar.

Eğitim sisteminde en çok üzerinde durduğunuz yanlışlar neler? Esasen bir de diğer taraftan bakmak isteriz; bu konuda özne çocuklar olsa da yine en çok konuşanlar biz yetişkinler oluyoruz. Sizin çocuklarla yaptığınız bir araştırma var mı, onlar nasıl bir okul istiyorlar? En çok nelerden mutsuzlar ve mutlulukla gidecekleri okul nasıl bir yer? 

Bu noktada BBOM’un eğitim-çocuk ilişkisine dair algısını hatırlamakta fayda var: BBOM’a göre “Her çocuk kendine özgüdür ve yaşamının bir parçası olan eğitim sürecini şekillendirmeye hakkı vardır.” Bu bakımdan eğitim/öğretim/öğrenim süreçleri çocukların farklılıklarına hitap edebilecek esneklikte ve çocuğun planlamasına açık olmalıdır. Bu anlayışta standart program/müfredat olamaz. Öğretmen çocukla/çocuklarla birlikte program geliştirir (ki bu da mevcut eğitim fakülteleri donanımına sahip öğretmenler için çok zor ve yıpratıcı bir durumdur). Bu çıkış noktası BBOM’un sabit ve önden tanımlı bir çerçevesi olan bir eğitim/öğretim programı yerine özgün bir öğrenme yaklaşımı geliştirmesini sağlamaktadır. Öğrenme yaklaşımından kastettiğimiz öğrenme sürecinin hedeflerine (ki bu hedefler çocukla beraber belirlenir) ulaşmak için tasarlanmış öğretmen ve çocuk arasındaki etkileşimler bütünüdür. Bilginin nasıl elde edildiği, öğrenenin bilgiyi elde etme sürecindeki konumu, öğrenme ortamlarının tasarımı, değerlendirmenin sistematiği gibi boyutlarda verilen cevaplar öğrenme yaklaşımının çerçevesini belirler. Tam da bu eksenlerde ile BBOM özgün bir çerçeve sunmaktadır.

BBOM Derneği olarak sınıfta da, okulda da, ebeveynler arasında da bir öğrenme topluluğuna dönüşmenin mümkün olduğunu iddia ediyoruz. Bunu sağlayabilmek için de iki temel kavramı garanti altına almak gerekiyor: “katılım” ve ”barış”. Katılım çok genel hatlarıyla üyelerin ihtiyaç ve duygularının dinlenmesi, dikkate alınması ve karar mekanizmalarına katılmaları demek. Katılım topluluk üyelerinin topluluğa ait hissedebilmelerinin ön koşulu; katılımla artan aidiyet duygusu üretimi ve verimi arttırıyor. Üretimin ve verimin artması daha çok katılım alanı yaratıyor ve bu da aidiyet ve sahiplik duygusunu daha da yükseltiyor. Bu döngü zaman içinde ortak bir geçmiş ve kültür oluşumunu sağlıyor ve hem bireysel hem de topluluk güçlenmesini [empowerment] sağlıyor. Bir öğrenme topluluğunun ikinci koşulu “barış” da topluluk üyelerinin uyum, ahenk ve huzur içinde olmasını tanımlıyor. Bu barış ve huzur halini sağlamak için hem topluluk üyelerinin kendi bireysel ihtiyaçlarını karşılanmasını hem de topluluğun ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak gerekiyor.

Sadece birilerinin ihtiyaçlarının karşılandığı ya da birilerinin ihtiyaçlarına öncelik verilen ortamlarda uyum, ahenk ve huzur yerine çatışma, rekabet, mücadele gibi topluluk olmayı engelleyen haller kaçınılmaz.

Peki, katılım ve barışı garanti altına almak için ne yapmak gerekiyor? Hem katılımı arttırmak hem de barışçıl ortamı sağlamak için toplulukta 4 temel alanda yani iletişim, iş bölümü, karar alma ve anlaşmazlık alanlarında bir takım mekanizmalar belirlemek gerekiyor. BBOM Derneğinde tüm bu alanlarda bolca çuvalladığımız için deneyimle bunlara yönelik yöntemler aradık ve bulduk.  İletişim alanında Şiddetsiz İletişim, iş bölümünde Sosyokrasi, karar almada İçermeci Karar Alma (Derin Demokrasi) ve anlaşmazlık çözümünde Onarıcı Adalet yaklaşımlarını benimsedik. Deneyim sonucunda geldiğimiz bu nokta ve bu mekanizma ve araçların birlikteliği aslında tam da BBOM Öğrenme Yaklaşımının zemini oluşturuyor.

Türkiye genelindeki tüm okulları alternatif eğitim merkezlerine çevirmek ne yazık ki mümkün görünmüyor. Sizce yine de geleneksel müfredatla bile yapılacak şeyler var mı? Bu noktada öğretmenlere ve velilere düşen sorumluluklar neler? Dernek olarak alternatif okulların yanında tüm eğitim sistemine çözüm üretecek çalışmalarınız var mı? 

Geldiğimiz noktada BBOM girişimi olarak da hayalimiz eğitim alanında bu araçları kullanarak katılımcı ve barışçıl öğrenme topluluklarının yaygınlaşmasına katkıda bulunmak. Bu hedefe yerel kooperatifleriyle, okullarıyla, Öğretmen Köyü’yle, yayınlarıyla büyük BBOM topluluğu olarak emek koymaya devam ediyoruz. Süreç içinde denemenin ve hata yapmanın öğrenmenin en temel döngüsü olduğunu deneyimledik. Deneyerek ve yanılarak gerek sınıfta, gerek okulda, gerek öğretmenler odasında somut olarak kullanılabilecek ve güçlü mekanizmaları olan bir öğrenme yaklaşımı geliştirdik. İki açıdan bu geldiğimiz son nokta değil. Birincisi öğrenme sürecimiz devam ediyor, daha bu çerçevede geliştirilecek çok alt alan var ve uygulamaya dönük olarak daha çok materyal ve kaynak üretmemiz gerekiyor. Son dönemde BBOM Derneği’nin Sosyokratik yapısında kurulan “Model Geliştirme Çemberi” BBOM öğrenme yaklaşımını destekleyecek kaynak ve materyalleri geliştiriyor. Yine “Öğretmen Destek Çemberi” gerek öğretmen eğitimleri gerekse katılım mekanizmaları üzerine farklı projeler yürütüyorlar. Uzun lafın kısası genel çerçevesi oturmuş olsa da çerçevenin içini doldurmak adına daha yapılacak çok iş var. Bu çabaya devam etmemizi gerektiren ikinci konu da bu yaklaşımımızın tüm Türkiye çapında yaygınlaşması için daha çok çalışma azmi ve kararlılığı. Tam da bu sebeple bütün bileşenleriyle büyük BBOM topluluğu olarak ülkedeki tüm sınıfların, tüm okulların ve hatta tüm eğitim kurumlarının katılımcı ve barışçıl öğrenme topluluklarına dönüştüğü günlerin hayali ile çalışmaya ve öğrenmeye devam edeceğiz. Bununla beraber alternatif eğitim camiasında uygulamadan beslenen deneyimlerimiz sayesinde sosyal duygusal güvenliğin ve öğrenmenin önemini vurgulayan temel bileşen haline geldik. Çok yakın zamanda kamusal eğitimin okuldaki sosyal-duygusal güvenliğin ve öğrenme zemini sağlayacak bağlantı çemberleri, sınıf ve okul meclisleri, daha bol serbest zaman ve çocukların kendi ilgi ve becerilerine uygun atölye düzenlemeleri göreceğimize de eminiz.

Doğadaki Okul: “Köy Enstitüleri bizim alternatif okul modelimizdi”

Doğadaki Okul adına konuşan Orman Okulu Uzmanı ve Uludağ Üniversitesi Öğretim Görevlisi Ömer Dilek, çocukların doğada zaman geçirmesini, doğa yoluyla öğrenmesini yaygınlaştırmayı amaçladıklarını söylüyor. 

Doğadaki Okul modelinin detayları hakkında bilgi alabilir miyiz? Bu model, mevcut eğitim sisteminin hangi boşluklarını kapatmayı/hatalarını düzeltmeyi hedefliyor?

Doğadaki Okul günümüzde teknolojik gelişmelerin, kültürel yozlaşmaların ve değişen yaşam biçiminin oluşturduğu ortamdan dolayı çocukların doğa ile kopan bağlarını onarmak, tekrar bağ kurmalarını sağlamak, ebeveyn ve eğitimcileri bu konuda teşvik etmek ve doğada zaman geçirmenin çocuklar üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak için çalışmalar yürütmektedir. Birleşmiş Milletler genel kurulu tarafından 20 Kasım 1989 yılında kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşmede 31. maddeye göre ”Taraf Devletler çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence (etkinliklerinde) bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını tanırlar.” oyun bir çocuk hakkıdır. Fakat çocuklara küçük yaşlardan itibaren yüklenen ağır ders yükleri, sınavlarda derece beklentisi çocuğun bu hakkını elinden almaktadır.

Doğadaki Okul, Birleşmiş Milletler tarafından çocuklara tanınan oyun hakkının aslında çocuğun gelişimi ve öğrenmesi içinde gerekli olduğunu bilimsel çalışmalar öne sürerek geniş kitlelere yaymaya, çocuğun bu hakkını tekrar elde etmesini sağlamayı hedefliyor.

Çocuğun doğayla buluşması için çalışıyorsunuz. Orman Okulları konusunda hangi aşamada Türkiye? Yeterli ilgi var mı? İlgili kurumlardan destek görüyor musunuz? 

Orman okulu yaklaşımının ismi ilk başlarda insanlara komik gelebiliyor. İnsanlar teknolojinin inanılmaz derecede ilerlediği bu çağda ormanda eğitime sıcak bakmaya biliyorlar. Fakat bu konuda yapılan bilimsel çalışmalar ve araştırmalar gösteriyor ki doğada bulunmak en az bir bilgisayarla çalışmada bulunmak kadar çocuğun gelişimine ve öğrenmesine katkı sağlamakta. Bunun yanında teknolojik  gelişmeler insan sağlığını tehdit edecek yüzlerce hastalık ortaya çıkarırken doğanın ve doğada bulunmanın çocuklar ve yetişkinler üzerinde iyileştirici etkisi olduğu araştırmalarla kanıtlanmış durumdadır. Günümüzde şehir merkezlerinde neredeyse yok denilecek kadar ağaçlık veya yeşil alanlar bulunmaktadır. Bu durum çocukların doğada zaman geçirmesini zorlaştırmakta hatta birçok çocuk doğada hiç zaman geçirememektedir. Uluslararası alanda orman okulu yaklaşımı çocukların doğada daha çok zaman geçirebilmesi için 1950’li yıllardan itibaren kabul görmeye ve hızla yayılmaya başlamıştır. Ülkemizin orman okullarıyla tanışması ise son birkaç yıl içinde olmuştur. Buna rağmen orman okulu ismi ve uygulamaları hızla yayılıp, orman okulu adında özel okullar açılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı son yaptığı seminer ve hizmet içi eğitimlerde sınıf dışı eğitimin üzerinde durarak bu alanda ilgi uyandırmaya çalışmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı geçtiğimiz senelerde Richard Louv tarafından kaleme alınan Doğadaki Son Çocuk kitabını öğretmenlerin okumasını ve analiz etmesini isteyerek bu alana olan ilginin artması sağlamıştır.

Türkiye genelindeki tüm okulları alternatif eğitim merkezlerine çevirmek ne yazık ki mümkün görünmüyor. Sizce yine de geleneksel müfredatla bile yapılacak şeyler var mı? 

Aslında birçok Avrupa ülkesinin bu yönde çalışmalar yapacak alanları veya imkanları yok. Fakat bu ülkelerden olan İngiltere orman okulu uygulamalarını doğrudan almayıp kendi ülkesine uyarlayarak orman okulunu ”Ormanda veya ağaçlık alanda gerçekleştirilen, bireylerin aktif katılımının sağlandığı ilham verici bir süreç.” olarak tanımlayarak kendi ülkesinde uygulanabilir bir eğitim yaklaşımı oluşturmuştur. Aslında bahsedilen yöntemi biz köy enstitülerini kurarak oluşturmuşuz. Şu an Amerika’da akademik kariyerine devam eden Dr. Olcay Yavuz  katıldığı bir programda köy enstitülerinden bahsediyor ve ortamda bulunan herkes hayretle dinliyor kendisini. Olcay hocaya program sonrası siz bu sistemi yıllar önce kurmuşsunuz neden vazgeçtiniz acaba diye sorular yöneltiliyor ve kendisi bunu üzülerek aktarıyor. Evet köy enstitülerinde sorunlar yaşanmış olabilir fakat işleyen bir sistem kökten sökülüp atılarak yeni bir sistem bulma arayışlarına girilmiş ve ne yazık ki hala o arayış günümüzde bile sürmekte. Milli Eğitim Bakanlığı bu eksikliği görerek yakın zamanda Tasarım Beceri Atölyeleri kurmaya başladı. Güzel bir adım fakat geliştirilmesi ve ilerletilmesi gerekiyor. Bunun içinde öncelikle velilerin bu konuda ikna edilmeye ve eğitilmeye ihtiyaçları var. Şuan oluşturulan eğitim ortamında veli eğitimi sınav sonuçları ve alınan puanlarla ölçtüğü için çocuğun kazandığı becerinin, somut olarak üretilen bir olgu değer görmemektedir. Bir gün sınav sonuçlarının yaşamımızı sürdürmek ve yeni bir şeyler üretmek için yeterli olmadığını anladığımızda eğitim sistemimizin içinden üreten, düşünen, analiz eden, çıkarımda bulunan bireyler yetişecektir.

The post Eğitim Sistemine Alternatif Yaklaşımlar (2) appeared first on Sivil Sayfalar.

Neredeyse her yıl değiştirilen sınav takvimi ve içeriği, Türk eğitim sisteminin en büyük sorunlarından. Hükümet geçtiğimiz ekim ayında 2023 Eğitim Vizyonu’nu duyurdu.  Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, sınav odaklı değil, çocuğun bütünsel olgunlaşmasını sağlayacak bir sistem uygulamak istediklerini söyledi. Yine Bakan Selçuk’un açıkladığı “Yeni Eğitim-Öğretim Çalışma Takvimi Modeli” köklü bir değişiklik getiriyor. Buna göre 18-22 Kasım 2019’da ilk ara tatil yapılacak (Hafta sonu tatilleri ile birlikte 9 gün) Yarıyıl tatili 20-31 Ocak 2020 tarihleri arasında olacak (Hafta sonu tatilleri ile birlikte 16 gün) İkinci yarıyıl eğitim-öğretim dönemi 3 Şubat 2020’de başlayacak. 6-10 Nisan 2020 tarihleri arasında ikinci ara tatil verilecek (Hafta sonu tatilleri ile birlikte 9 gün) 13 Nisan’da başlayacak ikinci dönemin ikinci yarısı ise 19 Haziran’da tamamlanarak 11 haftalık yaz tatiline girilecek.

Aslında müfredata tamamen bağlı devlet okulları ya da biraz daha özgün olmakla birlikte yine geleneksel eğitim sistemiyle paralel yürüyen özel okullar dışında da alternatifler mevcut. Belki sayıca azlar, belki bazılarından haberimiz bile yok ama varlar ve farklı bir eğitim mümkün diyorlar. Alternatif eğitim modelleri sunan Başka Bir Okul Mümkün Derneği ve Eğitim Girişimi Reformu ile var olan eğitim sisteminin sorunlarını ve sundukları alternatif yöntemleri konuştuk. 

Eğitim Reformu Girişimi: “Her Çocuğun Nitelikli Eğitime Erişimi Güvence Altına Alınmalı”

Eğitim Reformu Girişimi adına sorularımızı yanıtlayan Araştırmacı Özgenur Korlu, girişim olarak 16 farklı vakıf ve kurum tarafından desteklendiklerini ve en temel gayelerinin eğitim sisteminde temel bir yapısal değişime ulaşmak olduklarını söylüyor. 

Öncelikle Eğitim Reformu Girişimi’nden bahseder misiniz? Nasıl bir çalışma yöntemine sahipsiniz? Yürüttüğünüz model, mevcut eğitim sisteminin hangi boşluklarını kapatmayı/hatalarını düzeltmeyi hedefliyor?

Eğitim Reformu Girişimi, 2003 yılında kurulan, çocuğun ve toplumun gelişimi için eğitimde yapısal dönüşüme nitelikli veri, yapıcı diyalog ve farklı görüşlerden ortak akıl oluşturarak katkı yapan bağımsız ve kar amacı gütmeyen bir girişim. 16 farklı vakıf ve kurumun desteklediği bir model olmasıyla sivil toplum için iyi bir örnek oluşturduğunu düşünüyoruz. Çalışmalarımızı, ERG modeli dediğimiz bir çerçevede, Eğitim Gözlemevi ve Eğitim Laboratuvarı birimlerimizle yürütüyoruz.

Eğitim Gözlemevi’nde, eğitimdeki gelişmeler izleniyor, araştırmalar yapılıyor, politika önerileri sunuluyor. Eğitimi 6 ana başlık çerçevesinde izliyoruz: “Eğitimin Yönetişimi ve Finansmanı”, “Eğitimin İçeriği”, “Öğretmenler”, “Öğrenciler ve Eğitime Erişim”, “Eğitim Ortamları” ve “Çıktılar”. İzleme ve değerlendirme çalışmalarımızı 2007’den beri “Eğitim İzleme Raporu” olarak kamuoyuyla paylaşıyoruz.

Eğitim Laboratuvarı ise çeşitli uzmanlık alanlarından kişi, kurum ve kuruluşları eğitim zemininde bir araya getirerek farklı görüşlerden ortak akıl yaratıyor. Öğretmenlerin, eğitim alanında çalışan uzmanların, kurum ve kuruluşların bir araya geldiği, iyi örnek ve materyallerini paylaştığı ve birbirlerinden öğrendiği etkinlikler, festivaller ve “Eğitimde İyi Örnekler Konferansı”nı düzenliyor. Bunun yanı sıra, eğitimin farklı paydaşlarını bir araya getirerek ağ inşa ediyor. 

ERG modelinin en güzel örneği ise, şu an ERG’nin yürütücülüğünü üstlendiği Öğretmen Ağı. Temelleri, 2014 yılında Eğitim Gözlemevi’nde başlayan bir araştırmaya, Vehbi Koç Vakfı’nın desteğiyle ve ERG işbirliğinde yürütülen Öğretmen Araştırması’na dayanıyor. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin en sık karşılaştığı problemlerin motivasyon kaybı, çaresizlik, değersizlik ve yalnızlık duyguları ile ilişkili olduğu görüldü ve bunların öğretmenin, kendi kişisel ve mesleki gelişim yolculuğunda aktif ve yaratıcı bir katılımcı olmasıyla çözülebileceği düşünüldü. Araştırmanın sonuçlarına dayanarak Eğitim Laboratuvarı’nda öğretmenin güçlenmesi için kendi ihtiyacını ortaya koyması ve bu ihtiyaçların giderilmesinde, başta meslektaşları olmak üzere, eğitim ile ilgili olan tüm paydaşlara temas edebilmesini, öğretmenlerde “yapabilirim” duygusunu oluşmasını ve öğretmenlerin inisiyatif alarak harekete geçmesini sağlamayı amaçlayan bir ağ, Öğretmen Ağı ortaya çıktı. Öğretmen Ağı, her gün daha da genişliyor. Kendi araçlarını oluşturuyor, çeşitli paydaşlarla işbirlikleri yapıyor ve bu sırada hepimize de ilham veriyor.

Kurulduğunuz günden bu yana hazırladığınız raporlar, eğitim sisteminin en çok hangi noktalarda yapısal reformlara ihtiyaç duyduğunu gösteriyor? Bu konuda atılan adımlar oldu mu?  

Yapısal dönüşümün ana unsurları, eğitimde karar süreçlerinin veriye dayalı olması, paydaşların katılımıyla gerçekleşmesi, her çocuğun nitelikli eğitime erişiminin güvence altına alınmasıdır. Son dönemde bununla ilgili en önemli adım 2023 Eğitim Vizyonu oldu. Belge yapısal dönüşüm bağlamında incelendiğinde, eğitimle ilgili verilerin toplanma, düzenlenme, kullanılma ve paylaşımına, yeni uygulamalarının etki değerlendirme çalışmalarının yapılmasına, paydaş katılımına ve tüm çocukların nitelikli eğitime erişime önem verildiği görülüyor. Belgenin bunlara ilişkin hedefleri ve hedeflere dair de bir takviminin olması, bizim yapısal dönüşüme dair yapılacak adımları etkin bir şekilde izleyip değerlendirmemize önem veriyor. Benzer şekilde 2023 Eğitim Vizyonu’ndaki bütün başlıklar, daha önce eğitimin çeşitli paydaşları tarafından yeni uygulamalara ihtiyaç olduğu dile getirilen alanlar: Tüm çocukların eğitimde fırsat eşitliğine sahip olması, okullar arası imkan farklılıklarının azaltılması, tüm çocuklar için zorunlu, ücretsiz ve nitelikli okul öncesi eğitim, tüm kademelerde okullulaşma oranının %100’e ulaşması, ikili eğitim veren tüm kurumların tam gün eğitime geçmesi. Bunlara ek olarak, veri paylaşımı konusunda yeni adımlar atılması gerekiyor. Hakkında veri yayımlanmayan alanlar, izleme, değerlendirme ve araştırma faaliyetlerin için boşluğa dönüşüyor. Saydamlık ve katılımcılık ilkesi gereğince daha fazla ve detaylı veri paylaşması çok önemli. 2023 Eğitim Vizyonu ile başlayan yapısal dönüşüm sürecinin de başarıya ulaşmasını sağlayan etkenlerden biri daha fazla verinin paylaşılması olacaktır. Ancak bu şekilde ihtiyaç alanlarını daha net görüp, bunlara uygun politikalar önerip, mevcut politikaların etkisi etkili ölçülebilir. 

Sivil Toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışmaya özen gösteriyorsunuz. STK’larla birlikte yürüttüğünüz çalışmalara örnek verebilir misiniz? STK’ların yanı sıra devletin ilgili kurumlarından (MEB gibi) işbirlikçiler bulabiliyor musunuz? 

Eğitim, pek çok paydaşın olduğu ve verimli çalışmaların ancak birlikte çalışarak elde edilebileceği bir politika alanı. ERG de eğitimin paydaşlarından biri olarak, başta MEB, öğretmenler, veliler ve öğrenciler olmak üzere eğitimin çeşitli paydaşlarıyla birlikte çalışıyor. STK’lar birlikte çalıştığımız aktörlerden biri. 2003 yılından beri pek çok projede birbirinden farklı STK’larla çalıştık. Şimdi örnek verirken birini söyleyip, diğerini atlamak istemem. Hepsi çok değerli çalışmalar. Diğer yandan, yakın döneme baktığımda konuyla ilgili STK’larla işbirliği yapmadan ERG’nin bir çalışma yürüttüğünü hatırlamıyorum. Hazırladığımız Eğitim İzleme Raporları’nda, ilgili alanda çalışan STK’ların çalışmalarına, onların konuyla ilgili görüşlerine yer veriyoruz. STK’ların özellikle veri anlamındaki ihtiyaçlarını, bulgularını karar alıcılar ve kamuoyuyla paylaşıyoruz. 

2023 Eğitim Vizyonu ile başlayan yeni dönemin paydaş katılımı açısından önemli fırsatlar sunduğu ve sunacağı görülüyor. Bu kapsamda, ERG de eğitimin bir paydaşı olarak MEB’in davetiyle çeşitli toplantılara katıldı, görüş istenen konularda hazırladığı çalışmaları MEB ile paylaştı. Daha önce de olduğu gibi, ERG, yayınlarında kullanılan ilgili verileri MEB’den talep etmeye devam ediyor; yayınlarını, politika ve bilgi notlarını kamuoyuyla birlikte MEB ile de paylaşıyor.  

Esasen bir de diğer taraftan bakmak isteriz; bu konuda özne çocuklar olsa da yine en çok konuşanlar biz yetişkinler oluyoruz. Sizin çocuklarla yaptığınız bir araştırma var mı, onlar nasıl bir eğitim istiyorlar? En çok nelerden mutsuzlar ve mutlulukla gidecekleri okul nasıl bir yer?

Eğitim alanında yapılan tüm çalışmalarda çocuk katılımı önemli. Sizin de belirttiğiniz gibi, çoğu zaman yetişkinler çocuklarla ilgili konuları çocuklar olmadan tartışarak karara bağlıyor. ERG ise yaptığı tüm çalışmalarda çocuk katılımının önemini vurguluyor.  

ERG, 2016 yılında TEGV ile birlikte “Çocukların Gözünden Okulda Yaşam” araştırmasını gerçekleştirdi. Çocukların görüşleriyle derlenmiş politika önerilerini yayımladı. Çocukların bakışı ihtiyaçların aciliyetini ve önceliğini daha sağlıklı değerlendirmemizi sağlayabilir Araştırmamızda örneğin, öğrencilerin öncelikli talebi okulda ücretsiz içme suyu olması ve okulların daha temiz olmasıydı. Akran zorbalığı okul hayatındaki mutluluklarını azaltan önemli etkenlerden biri olarak ortaya çıktı. Başta seçmeli derslerini seçebilmek olmak üzere okulda kendilerini ilgilendiren kararlarda fikirlerinin alınmasını istediklerini belirttiler. Araştırmada dile getirdikleri ihtiyaç ve taleplerine bakıldığında, fiziksel koşulları iyileştirilmiş, akran zorbalığına etkili müdahale mekanizmaları olan, kararlarda öğrencinin fikrini önemseyen okulların öğrencileri daha mutlu edeceğini söyleyebiliriz. 

ERG çocukla etkileşimde olan her konuyu eğitimle bir araya getirme amacıyla “Bir Arada” etkinlik serilerini düzenliyor. Geçtiğimiz günlerde yapılan Bir Arada: Beslenme, Öğrenme ve Çocuk etkinliğinde farklı uzmanlık alanlarından konuşmacıların yanı sıra Anadolu lisesi öğrencisi Selen Yerli de konuşmacılardan biriydi. Onun kattıkları ile konu, sadece uzmanların açısından değil, durumdan birincil şekilde etkilenen bir öğrenci tarafından da tartışılmış oldu. 

ERG Araştırmacısı Umay Aktaş ERG Blog’da yayımlanan Uzun Hikâye yazı dizisinde öğrencilerle de görüşüyor. Eğitim Gözlemevi’nde analiz ettiğimiz verilerin arkasındaki öğrenci hikayelerine bakıyor. Bu kapsamda, siber güvenlik, okullardaki imkan farklılıkları, örgün eğitimin dışında kalma, çocuk işçiliği, ölçme ve değerlendirme gibi pek çok konudaki yazısında, sorunlardan birincil dereceden etkilenen çocuklarla görüştü. 

Çocukları etkileyen tüm politikalarda onların da karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerekiyor. Bu pek çok politikanın başarıya ulaşmasını da sağlayacak önemli bir etken olacak. 

The post Eğitim Sistemine Alternatif Yaklaşımlar appeared first on Sivil Sayfalar.

“Başka Bir Okul Mümkün (BBOM) Eskişehir Eğitim Kooperatifi tarafından 2017 yılında açılacak  ilkokula; 2017-2018 dönemi için aramıza katılarak, Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde belirtilen hakları hayata geçirecek, çocukların kendilerini gerçekleştirmelerine rehberlik edecek öğretmenler ve okulumuzda demokratik iklim yaratılmasında öncü olacak, okul-aile-kooperatif-dernek ilişkisinin merkezinde yer alacak, çocukları yakından tanıyıp onlara rehberlik edecek, kurucu müdür olma kimliği, yetenekleri ve iradesi ortaya koyabilecek okul müdürümüzü arıyoruz.”

Detaylı bilgi ve başvuru için burayı tıklayabilirsiniz.

Kaynak

The post Başka Bir Okul Mümkün, Müdür ve Öğretmenlerini Arıyor appeared first on Sivil Sayfalar.