But is the dose of this cruelty the same for humans and animals? Does the struggle continue in the same way for both? At this point, we need to mention a few topics.

It may be useful, useless, applicable, not applicable, but there is a fundamental difference in terms of legal status. The child or adult human species can rely on a written text that guarantees the right to life. International conventions, the Constitution and laws also include this. In terms of animals, we do not have such a text. Do not think of the struggle for animal rights as today, as this period has begun. Before the Animal Protection Law came into effect in 2004, it was a vastly different struggle. After the law came into force in 2004, even though the law had many shortcomings, it added a different tool to the struggle. The law changed in 2021. It still has many shortcomings, but it has given us new tools, albeit a little, but the laws on animals did not say, ‘all animals have the right to life’, it still does not say. The things we define as tools only work for cats and dogs. When we say deer, we come across the huge Hunting Law. Animals in slaughterhouses, experiments, and zoos are not protected under the Animal Protection Law. The point we want to underline is this: For most of the animals, methods such as public awareness activities for cats and dogs, street protests, similar to the struggle made before 2004, still continue.

On the one hand, victims of other rights struggles are perpetrators in terms of animal rights struggles. Eating animals, wearing animals, using materials tested on animals have become the norm of human life. Such normalized systematic violations exist only in the struggle for animal rights. On the other hand, there is also the point of view of those involved in the struggle for human rights that they find the struggle for animal rights unnecessary when human rights violations are so intense.

Third, there is a general perception of society that sees human life as superior. A perception of society that accepts the death of an animal as normal and right for the sake of man. It is not easy to break it either. From the moment we are born, this is imposed both within the family and in every social environment we are in. It is not easy to break free of these truths. We were not even aware of it up to a point. From the moment we realize it, we try to change ourselves. That is why we see animals as the lowest link in the chain of exploitation. There is exploitation wherever we turn our heads, but we still have not been able to convince a significant part of the society about the right to life of cats and dogs. That is why we do not have the luxury of stopping and despairing. In the environment we live in, where you feel about whatever subject, animals are going through worse. We are not able to look into their faces as we have accomplished nothing. At least we must fight relentlessly.

When this is the general framework of animal rights, we also need to develop strategies for violations that are considered legal in the fight.

We are talking about titles such as hunting, slaughterhouses, experiments. The fight against these issues goes both ways. First of all, we need to be conscious and raise awareness. We need to get the general public to call them murders. A top-down law does not come into existence until society is ready. The reaction of the society about cats and dogs was comparatively high, and in 2004 the Animal Protection Law was enacted. The persecution of phaetons in Istanbul Islands came to an end with the vigil of life, as the voice of riding a phaeton started to get louder in the community recently. It takes a long time, but the effort pays off. We must not give up on this leg of the struggle.

On the other hand, we need to chase the legal loopholes of these legal killings. Because practitioners generally do not even feel the need to abide by the legal rules of murder. By using these vulnerabilities, we need to disrupt the practitioner’s work and put him in a difficult position. The closest and best example in this regard is hunting tourism auctions. For two years, non-governmental organizations and bar associations have seriously focused on this issue, and this focus has positive results. The Ministry of Agriculture and Forestry, the chief organizer of the murder, does not even deign to comply with the murder rules set by the legislator. This short-sightedness of the Ministry of course opens up a key area for us. By using these violations of the law, we have the chance to press the Ministry through the judiciary, disrupt its work, and most importantly, save the animals it wants to kill.

Another example is about experiments. One non-governmental organization member working in the field of animal protection should be elected to the Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu (Animal Experiments Center Ethics Committee – HADMEK), but they filled this quota with the Laboratuvar Hayvanları Bilimi Derneği (Laboratory Animal Science Association), which produces animals to be used in experiments, as if making fun of it. This transaction was canceled with the lawsuit filed by Burak Özgüner. This was a good example of struggle, but the Ministry of Agriculture and Forestry has now started to seek to change the regulation in order not to implement the court decision.

In some cases, we may need to intervene directly in order to save the animal. In such cases, we may have to harm the property or people, which is the cause of the animal’s plight. Such interventions should be considered as a legitimate defense or a state of necessity, but of course, there is no guarantee that it will be viewed this way in our legal system. Therefore, in such situations, we should be able to take risks to save the animal.

While we continue to struggle in this way with the state wing, we also have to deal with the problems that arise from within ourselves. Since the subject is animals and animals do not have the opportunity to make a sound or disclose what is done, most people see this medium as a space for enrichment, making their name heard, and being present. By using animals and people who are sensitive about animals, they provide themselves with material and moral benefits. These insincerity and bad intentions of these people harm our firm stance against the state. We can say this very clearly: These two-faced people are far more dangerous than people who openly describe themselves as ‘animal haters’.

Yet another problem we have in the community: People forget the purpose of their existence for the struggle after a point and start to focus on themselves. In the work done for animals, in the steps taken, rather than evaluating whether the result is good for the animals or not, they busy themselves with who does the work, tries to put themselves forward, and in the continuation of this point of view, it comes to the point of underestimating and trivializing each other’s struggles.

While we deal with ourselves and each other in the community in this way, animals continue to suffer the most serious violations. That is why we should all be aware of the seriousness of the danger and learn to fight only for the welfare of animals, without taking our focus off the animal. As long as we do not do this and maintain our weak image, we can go back 30 years in the struggle with a circular or a news reflected in the press.

Barış Karlı

The post Struggle for Animal Rights in Turkey Conditions appeared first on Sivil Sayfalar.

Karahanoğlu bu kitabında, ön yargı kavramını ve insandaki duygusal karşılığını açıklayarak başlıyor, bunun sonucu olarak, ön yargıların kıskacında kıvranan bireyin sıkıntılı hâllerini zengin örneklerle, dünya kültürüne sanatıyla ve düşünceleriyle yön vermiş insanlardan alıntıladığı sözlerle, öykü tadında anlatıyor. “Ön yargı” pek çok insanda olduğu gibi, benim de günlük hayatta farkında olmadan kullanageldiğim bir kelimeydi, bu kitapla tanışana kadar. Bunun bir problem, hem de çok ciddi bir problem olduğunun farkına bu sayede vardım. İnsan toplumsal bir varlık olarak pek çok ilişki ağının ya öznesi ya da nesnesi durumunda olabilir. Bir ilişkiyi başlatma ya da başlamış olanı sürdürme konusunda ne kadar iyi niyetle hareket ediyor olsak da gerek yetişme tarzımız, gerekse içinde bulunduğumuz toplumun bize yüklemiş olduğu ön kabuller, şartlanmışlıklar, edindiğimiz deneyimler ve en önemlisi farklılıklarımızdan kaynaklı problemler yüzünden başarısızlığa uğrayabiliriz. Şu ya da bu nedenle yargıladığımız, yaftaladığımız insanları ne kadar tanıyoruz? Dahası, kendimizi ne kadar tanıyoruz? “Ben adamı gözünden anlarım” sözünü doğrularcasına, hatalı bir ön kabul ile çıkılan yolda, sağlıklı iletişim, sağlıklı ilişkiler nasıl kurulabilir? Kitap bu türden problemin nedenleri üzerine ışık tutuyor, bu açmazdan nasıl çıkabileceğimize dair önemli ip uçları veriyor. 

Kitabı bitirdiğimde anladım ki farkında olarak ya da olmayarak dikenli tellerle çevrili-dışarıda olanı biteni görebildiğimiz fakat çıkamadığımız bir zindana hapsolmuşuz. Çıkamıyoruz, çünkü pek çok olumsuz tutum ve davranışlarımızda olduğu gibi temelleri daha çocukken atılıyor ve duygu dünyamız bununla kodlanıyor. Bu örüntüde, karşımızdakini anlamak için önce kendimizi anlamak ve tanımak gerekiyor. “İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur” sözünün ne kadar doğru ve geçerli bir önerme olduğunu kendimden biliyorum.

Günlük hayatımızda kim bilir kaç kere bu duygunun baskısıyla, insanları yaftalıyor, yargılıyor, mahkûm ediyoruz. Kimlerin hayatını olumsuz yönde etkiliyor, acı çekmelerine sebep oluyoruz. Ön yargılarla yaftaladığımız insanların çoğunlukla bundan haberi bile olmaz fakat bunun bir de geri dönüşü var; bizim onlar hakkındaki düşüncelerimizin gerçek olmadığını, yanılmış olduğumuzu gördüğümüzde, onlara ne büyük haksızlık yaptığımızı fark ettiğimizde, bizde neler olur? Mesela, kendimizden utanmaz mıyız? Eğer o kişi bundan zarar görmüşse, vicdanımızın yükünü nasıl taşıyabiliriz? Tabii bunun bir de karşı tarafı var: yargılayan yargılanır. İki ucu pisli değnek yani! 

Kitapta önyargılarımızdan nasıl kurtulabileceğimize, doğru iletişim kurma becerilerine, sağlıklı ilişkiler kurmak ve bunları korumak için nelere dikkat edilmesi gerektiğine dair öneriler, doğru anlama ve anlamlandırma sürecine ilişkin ip uçları da var; faydası olur mu bilinmez. Güne başlarken, “Bugün kimseyi yargılamayacağım” diye telkinde bulunmak ve durumumuzun farkında olarak ilişkilerimize yaklaşmak faydalı olabilir mi acaba? Bir de, okurken, Konfüçyüs’ün o ünlü “Kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkalarına da yapma!” sözünü hatırladım ki durumu tek cümleyle özetliyor.  

Kitap bölümler halinde ilerliyor; her bölümün bir başlığı ve alt başlıkları var. Bölüm sonlarında okurun kendini sınaması için minik testler konulmuş; ilk bakışta kolay gibi gözükebilir fakat cevaplarken birkaç dakika düşünmek zorunda kaldığımı belirteyim. Bunları cevapladığımızda önyargılar skalasının neresinde durduğumuzu görme ve kendimizi değerlendirme fırsatı sunuyor ama bunu bağırıp çağırmadan, parmak sallamadan öğretmekten çok, göstererek başarıyor. Kitabın bütününe sirayet eden birlikte öğrenme duygusu, mahrem sırların paylaşıldığı bir serüven havasında değil, bir annenin çocuğunu elinden tutup gezmeye götürmesi gibi. Konuların içine serpiştirilmiş küçük hikayeler ve bolca örnek olay, konuları daha iyi anlamamıza ve pekiştirmemize yardımcı oluyor, bu sayede ilgi ve dikkatimiz sürekli diri kalıyor. Üstelik hem öğreniyor hem de eğleniyoruz böylesi yakıcı bir konuda. 

Birilerini yargılamanın-dedikoduda olduğu gibi-haz veren, şehevi bir yanı da yok değil hani; belki de bu yüzden vazgeçemiyoruz, kurtulmak istemiyoruz; bu durum işi daha da zora sokuyor. Konunun uzmanı olanlar bağışlasınlar, insan psikolojisi üzerine ahkâm kesmek haddim değil; ben de bu toplumun bireyi ve problemin bir parçası olarak, yaşadığım olaylardan edindiğim bilgi kırıntılarını dile getiriyorum. Hele, yazardan rol çalmak gibi bir niyetim asla yok. 

Farkındalık! Esasında bireyin kendiyle ilgili problemlerin doğurduğu açmazlardan çıkabilmesinin ön koşulu o durumunu kabullenmektir ancak bundan sonra ne yapılabileceğini tartışmak, gerekirse uzmanından yardım almak faydalı olabilir; bu bağlamda kitap bize çözümün dışarıda değil, kendi benliğimizde olduğunu defalarca hatırlatıyor. Kitapta bunun çeşitli yolları örneklerle gösteriliyor. Ayrıca, iyi bir ilişki kurmak için sağlıklı bir iletişim, bunun yolunun da karşımızdaki insanı anlamaktan geçtiği konusunda önemli tespitler içeriyor. Her insanın biricik ve farklı olduğu gerçeğinden hareketle, eleştirmek ve yargılamak yerine-çünkü bunlar iyi bir iletişimin önündeki en büyük engellerdir-anlamaya çabalamanın önemine vurgu yapılıyor. 

Kitap özü itibariyle önyargı konusuna odaklanmış olsa da aslında bir çok meseleyi birbirleriyle ilintili olarak irdeliyor; alt metinlerle zenginleştirilmiş bir içerik sunuyor. Bu çok katmanlı yapısı, her bir sorunu ayrı ayrı ele almayı gerektirse de konuların iç içe geçip harmanlanması, bütünlüğü muhafaza bakımından iyi bir tercih olmuş.

Kitabı okuduğumda, problemi hayvanlar bağlamında ele alabilir miyiz, diye bir düşünce geçti, zihnimden, bu yazıyı bana yazdıran da bu oldu. İnsanın insanı açıkça yargıladığı durumlar  olabildiği gibi, gizliden de yaşanabiliyor çoğunlukla. Yakın ya da uzak, geçici veya sürekli ilişki içinde bulunduğumuz insanlar hakkındaki olumsuz düşüncelerimizi gizleriz, doğal olarak. Çünkü, bizim onlar hakkında ve/veya onların bizim hakkımızda düşündüklerini bilebilseydik, belki de hiç kimse kalmazdı yanımızda yöremizde. İnsan bunu kabullenemez; yalnızlığı seçer belki ancak soyutlanıp yalnızlaşmayı kaldıramaz.  Bu yüzden birbirimize karşı hep kontrollüyüzdür. 

Ancak, hayvanlar söz konusu olunca, en mahrem duygularımızı bile saklama ihtiyacı duymayız; hatta bununla gurur duyanlar olabilir (özellikle kırsaldaki eşek muhabbetleri söz konusu olduğunda). Hayvanlara şiddet uygulayan insanların çoğu bunu gizleme ihtiyacı duymadığı gibi, durumunu mazur gösterecek bir sebep bile göstermeyebilir. Sosyal medyada her gün örneklerini çokça gördüğümüz gibi. Kısaca, sırf canı öyle istedi diye mesela, yolun kıyısında yatan bir kedi veya köpeğe şiddet uygulayabilir. 

Hayvanlara şiddet gösterme eğilimlerinin altında çocuklukta yaşanmış ve çoğunlukla travmatik olayların yattığını konunun uzmanlarından okuyor, dinliyoruz. Uzmanların aktardığına göre, bu travmatik olaylar yetişkinlikte ve hatta hayatının sonuna kadar bireyin peşini bırakmıyor. Bu durumda, neden hayvana şiddet sorusunun cevabı içinde aslında; çünkü en zayıf halka. Çünkü hakkını aramaktan, acısını duyurabilme yetisinden yoksun. Çünkü, hayvana şiddetin ne toplumda ne de Hukuk Sistemi’nde caydırıcı cezası yok.

Hayvana şiddetin nedenleri saymakla bitmez elbette; toplumdan topluma, insandan insana sayısız sebep gösterilebilir. “Ön Yargınız Son Yargınız Olmasın” adlı kitabın gösterdiği bir şey daha var ki çocukken bize öğretilen yalan yanlış şeyler kimi insanda hayat boyu yaşayabiliyor. Örneğin biz çocukken, kargaların çocukların gözlerini oydukları, kafalarını delip beyinlerini yedikleri şeklinde bir inanca sahiptik. Bu anonim bilginin nereden, nasıl zihinlerimizde yer ettiğini bilmiyor, sorgulamıyorduk da. Belki de “Besle kargayı, oysun gözünü”. “Ya devlet başa, ya kuzgun leşe”. “Kuzguna yavrusu Zümrüdüanka görünür” gibi atasözleri sebebiyledir. Biz de nerede karga görsek, sapanla taş atıp öldürmeye çalışırdık; e, ne de olsa onlar düşmanımızdı.  

Geçenlerde sahil boyunda yürüyordum. Önüm sıra, orta yaşın üzerinde iki erkek konuşarak yürüyorlardı. Biri aniden fırladı, biraz ötemizde öylece durmakta olan martıya bir tekme salladı; neyse ki tutturamadı. Donakaldım. Tekmeyi atan, arkadaşına şöyle açıkladı durumu: “Bunlar var ya, sen denize düş, gözlerini oyarlar.” Memleket böyle insanlarla dolu, ne yazık ki.

Yolun kenarında sessizce yatan, kediye, köpeğe hiç sebepsiz saldıranları biliyordum da bir martıya saldıranı ilk defa görmüştüm. 

Yine bir başka örnek: Parkta bir köpek kuyruğunu yakalamaya çalışıyor, garip hareketler yapıyor ve bu sırada hırlar gibi sesler çıkarıyordu. O sırada çocuğuyla yürüyüş yapan bir anne birkaç adım önden yürüyen çocuğa bağırdı: “Dikkat et! Kuduz olabilir. Nerede bu parkın bekçisi, nasıl başı boş salıyorlar bu hayvanları böyle, insanların olduğu yerlerde?” Oysa, köpek hep o parkta yaşıyordu ve kimseye saldırdığı görülmemişti; zaten öyle bir şey yapması durumunda başına gelecekleri hepimiz biliyoruz!

Örneklerimi öncekilerden daha vahim olduğunu düşündüğüm bir olayla sonlandırayım. Yine bir parktan geçerken şahit olduğum bir olay: Yürümeye henüz başladığı belli olan bir erkek çocuk, öyle ki dengede durmakta zorlanıyor ve adım atarken “düştü düşecek,” dedirtiyor. Bu çocuk ailesinin yanından kalkıyor bankta oturmakta olan yaşlı bir adama doğru yürümeye başlıyor. Adamcağız da yüzünde mutluluk ifadesi, çocuğu sevmek için ellerini uzatıyor; o da ne? Çocuk ihtiyarın bastonunu kaptığı gibi parkın orta yerinde toplanmış olan güvercin grubuna doğru koşturuyor ve elindeki bastonu hepimizin şaşkın bakışları altında güvercinlere savuruyor. Buna ön yargı denebilir mi, bilmiyorum, fakat benim insan hakkındaki son yargım olmuştu.

Görüldüğü gibi, hayvanların insan şiddetine uğramaları için bir nedene, gerekçeye ihtiyaç yoktur. Onlar varlıklarıyla potansiyel tehlike oluşturmaktadırlar zaten. 

Köpek saldırıları sebebiyle yaralanan, hayatını kaybeden çocuklar oldu maalesef. Az da olsa bu türden müessif olaylar hepimizi derinden yaralamakta ve üzmektedir ancak, bir iki tane böyle acı, talihsiz olay sebebiyle bütün köpeklerin ortadan kaldırılmasını talep edemeyeceğimiz gibi, insanların korkularını da anlamak gerekiyor. Ne var ki asli görevi toplumda birlikte yaşamak zorunda olduğumuz insanlar ve hayvanlar arasında ortak bir dil ve denge kurmak olan, yönetme erkini elinde bulunduran egemen güçler, bu görev ve yükümlülüklerini savsaklamakta, sorunu “Ne şiş yansın, ne kebap” mantığı içinde görmezden gelmektedirler. Sokak hayvanlarını barınak adı verilen ölüm yuvalarına hapsederek sorunu kökten çözeceklerine inandıkları kadar, bu uğurda büyük fedakârlıklarla mücadele eden hayvan hakkı savunucularını dinleseler ve sorumluluk paylaşsalar, sorun kendiliğinden çözülür.

Bizim toplumda yaşam değil ama ölüm kutsanır nedense. Daha çocuklukta başlayan ve hayat boyu sürekli pompalanan bir ön kabul vardır; bir şey uğruna ölmek, öldürmek, makbul bireyler olarak kabul görmenin ön koşuludur sanki. Namusun için öldür. Şerefin için öldür. Vatan için öl, öldür… Yaşama karşı bu öfke, kin neden? Çoğu olayda sadece gördüklerimizle, hissettiklerimizle yetiniriz. Zahmet edip anlamaya çalışmak zor gelir, sıkılırız, arkamızı döneriz, görmezden gelir, yok sayarız. Kendimiz de aynı kazana düşene kadar başka canlıların acısıyla hemhal olmayız. İskender’in düğümü kılıcıyla keserek çözdüğü gibi biz de sorunlarımızı sebep-sonuç bağlamında ele alıp tartışmaktansa, öldürüp, yok edip kurtulmayı tercih ediyoruz. Doğu toplumlarının kaderi midir bu? Yunus Emre’nin hayatın gelip geçiciliğine dair o ölümsüz sözleriyle bitireyim: “Sevelim sevilelim, dünya kimseye kalmaz”

Ön yargıların ve şiddetin olmadığı günlere erişmek umuduyla…

Erhan Ceylan, Hukukçu. HAD (Hayvanlara Adalet Derneği) Üyesi.

Görsel kaynağı.

The post Ön Yargının Kıskacında İnsan ve Hayvan appeared first on Sivil Sayfalar.

Peki bu zulmün dozu insanlar ve hayvanlar için aynı mı? İkisi için de mücadele aynı minvalde mi sürüyor? Bu noktada birkaç başlığa değinmemiz gerekiyor. 

Birincisi; işe yarar, yaramaz, uygulanır, uygulanmaz ama hukuki durum anlamında temel bir fark var. Çocuk ya da yetişkin insan türü, yaşam hakkını güvence altına alan yazılı bir metne dayanabiliyor. Uluslararası sözleşmeler de Anayasa da kanunlar da buna yer veriyor. Hayvanlar açısından elimizde böyle bir metin yok. Hayvan hakları mücadelesini bugün, bu dönem başlamış olarak düşünmeyin. 2004 yılında Hayvanları Koruma Kanunu yürürlüğe girmeden önce çok farklı bir mücadele vardı. 2004 yılında kanun yürürlüğe girdikten sonra, kanunun bir sürü eksiği  olsa dahi mücadeleye ayrı bir araç katmış oldu. 2021 yılında kanun değişti. Yine birçok eksiği var ama az da olsa elimize yeni araçlar verdi ama hayvanlara ilişkin kanunlar ‘tüm hayvanların yaşam hakkı vardır’ demedi, demiyor. Araç diye tanımladığımız şeyler sadece kediler, köpekler için. Geyik deyince karşımıza koskocaman Kara Avcılığı Kanunu çıkıyor. Mezbahadaki, deneylerdeki, hayvanat bahçelerindeki hayvanlar Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında korunmuyor. Gelmek istediğimiz nokta şu; hayvanların çoğu için kediler ve köpekler bakımından kamuoyu bilinçlendirme çalışmaları, sokak eylemleri gibi yöntemler 2004 öncesi yapılan mücadelenin bir benzeri hâlâ devam ediyor. 

İkincisi; diğer hak mücadelelerinin mağdurları bir yandan hayvan hakları mücadelesi bakımından fail konumundalar. Hayvan yemek, hayvan giymek, hayvanlar üstünde denenmiş malzemeleri kullanmak insan hayatının normali olmuş durumda. Bu kadar normalleşmiş sistematik ihlaller sadece hayvan hakları mücadelesinde var. Diğer yandan; insan hakları mücadelesinin içinde olanların, insan hakları ihlalleri bu kadar yoğunken hayvan hakları mücadelesini lüzumsuz bulma gibi bir bakış açısı da var.

Üçüncüsü; insan yaşamını üstün gören genel bir toplum algısı var. İnsanın iyiliği için hayvanın ölümünü normal ve doğru kabul eden bir toplum algısı. Bunu kırmak da kolay değil. Doğduğumuz andan itibaren hem aile içinde hem de karıştığımız her toplumsal ortamda bu dayatılıyor. Bu doğruları yıkıp geçmek kolay olmuyor. Biz de bir noktaya kadar farkında bile değildik. Fark ettiğimiz andan itibaren kendimizi değiştirmeye çabalıyoruz. Bu nedenle hayvanları sömürü zincirinin en dibindeki halka olarak görüyoruz. Kafamızı nereye çevirsek sömürü var ama biz hâlâ toplumun önemli bir kesimini kedilerin ve köpeklerin yaşam hakkı konusunda ikna edememiş durumdayız. O yüzden durma, umutsuzluğa kapılma lüksümüz yok. İçinde yaşadığımız ortamda, siz nerede hangi konuda ne hissediyorsanız hayvanlar bir yerlere daha beterini yaşıyor. Hiçbir şey başaramamış bu hâlimizle onların yüzlerine bakacak durumda değiliz. En azından yılmadan mücadele etmeliyiz.

Hayvan haklarının genel çerçevesi bu olunca, mücadelede bir de yasal kabul edilen ihlaller için stratejiler geliştirmemiz gerekiyor.

Av, mezbaha, deney gibi başlıklardan bahsediyoruz. Bu konularla mücadele iki yönlü ilerliyor. Öncelikle bilinçlenmemiz ve bilinçlendirmemiz gerekiyor. Toplumun genelinin bunlara cinayet demesini sağlamamız gerekiyor. Toplum hazır olmadan tepeden inme kanun ortaya çıkmıyor. Kedilerle ve köpeklerle ilgili toplumun tepki sesinin kıyasen yüksek çıkması, 2004 yılında Hayvanları Koruma Kanunu’nu çıkardı. Yakın zamanda toplumda faytona binme sesinin yüksek çıkmaya başlamasıyla, yaşam nöbetiyle İstanbul Adalar’da fayton zulmü sona erdi. Uzun sürüyor ama çabalar sonuç veriyor. Mücadelenin bu ayağından vazgeçmememiz gerekiyor.

Diğer yandan da bu yasal cinayetlerin yasal açıklarını kovalamamız gerekiyor. Çünkü uygulayıcılar genelde cinayetin yasal kurallarına bile riayet etme gereği duymuyor. Bu açıkları kullanarak uygulayıcının işini bozmamız, onu zor durumda bırakmamız gerekiyor. Bu konuda en yakın ve güzel örnek av turizmi ihaleleri. İki senedir sivil toplum kuruluşları ve barolar bu konuya ciddi anlamda eğilmiş durumda ve bu odaklanmanın da olumlu sonuçları oluyor. Cinayetin baş organizatörü Tarım ve Orman Bakanlığı, kanun koyucunun belirlediği cinayet kurallarına bile uymaya tenezzül etmiyor. Bakanlığın bu basiretsizliği bize tabii ki önemli bir alan açıyor. Bu kanuna aykırılıkları kullanarak Bakanlığı yargı yoluyla sıkıştırma, işini bozma, en önemlisi de öldürmek istediği hayvanları kurtarma şansımız oluyor. 

Bir diğer örnek de deneylerle ilgili. Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulu’na (HADMEK) bir tane hayvan koruma alanında çalışan sivil toplum kuruluşu üyesi seçilmeli ama bu kontenjanı dalga geçer gibi deneylerde kullanılmak üzere hayvan üreten Laboratuvar Hayvanları Bilimi Derneği ile doldurdular. Burak Özgüner’in açtığı dava ile bu işlem iptal edildi. Bu da güzel bir mücadele örneği oldu ancak Tarım ve Orman Bakanlığı şimdi de mahkeme kararını uygulamamak için yönetmeliği değiştirme peşinde koşmaya başladı.

Bazı durumlarda da ihlallere hayvanı kurtarmak için doğrudan müdahale etmemiz gerekebiliyor. Böyle durumlarda, hayvanın zor durumunun sebebi olan mala ya da insana zarar vermek zorunda kalabiliyoruz. Bu tarz müdahaleler meşru savunma ya da zorunluluk hâli olarak değerlendirilmeli ama bizim hukuk sistemimizde tabii ki böyle bakılacağının garantisi yok. O yüzden böyle durumlarda hayvanı kurtarmak için risk alabilmeliyiz.

Devlet kanadıyla bu şekilde zorlu bir mücadele sürdürürken diğer yandan kendi içimizden çıkan sıkıntılarla da uğraşmak zorunda kalıyoruz. Konu hayvanlar olduğu ve hayvanların yapılanlara ses çıkarma, yapılanları ifşa etme imkânı olmadığı için, çoğu insan bu mecrayı zenginleşme, adını duyurma, var olma alanı olarak görüyor. Hayvanları ve hayvanlar konusunda hassasiyeti olan insanları kullanarak kendine maddi-manevi menfaat sağlıyor. Bu kişilerin bu samimiyetsizlikleri ve kötü niyetleri, devlet karşısında sağlam duruşumuza zarar veriyor. Şunu çok net söyleyebiliriz; bu iki yüzlü insanlar kendini açıkça “hayvan düşmanı” olarak tanımlayan insanlardan çok daha tehlikeli.

Yine camia içinde yaşadığımız bir diğer problem; insanların bir noktadan sonra mücadele için var olma amacını unutup, kendisine odaklanmaya başlaması. Hayvanlar için yapılan işlerde, atılan adımlarda; sonucun hayvanlar için iyi olup olmadığını değerlendirmekten ziyade, işi kimin yaptığıyla uğraşması, kendini öne çıkarmaya çalışması ve bu bakış açısının devamında, birbirinin mücadelesini küçümseme, önemsizleştirme noktasına gelmesi. 

Biz bu şekilde camia içinde kendimizle, birbirimizle uğraşırken; hayvanlar en ağır ihlallere maruz kalmaya devam ediyor. O yüzden artık hepimiz tehlikenin ciddiyetinin farkına varmalı, gözümüzü hayvandan ayırmadan, sadece hayvanların iyiliği için mücadele etmeyi öğrenmeliyiz. Biz bunu yapmayıp, güçsüz görüntümüzü sürdürdüğümüz sürece bir genelgeyle, basına yansıyan bir haberle mücadelede 30 yıl geriye gidebiliyoruz.   

Barış Karlı

Görsel: Roma Velarde

The post Türkiye Koşullarında Hayvan Hakları Mücadelesi appeared first on Sivil Sayfalar.

Öncelikle Hayvanları Koruma Kanunu’nun 2004 yılından beri yürürlükte olan ve 2021 temmuz ayında yürürlüğe giren değişiklikte de aynen korunan 6. maddesini hatırlayalım. 6. madde gereğince; köpeklerin yaşam alanını sokaklar, parklar, bahçeler, yani insanın bulunduğu her yerdir. Belediyeler sokaklarda yaşamını sürdüren köpekleri sadece onların iyiliği için kısırlaştırma, aşılama, tedavi amaçlarıyla geçici hayvan bakımevine götürebilir ve işlemler tamamlanır tamamlanmaz aldığı yere geri bırakmak zorundadır. Bu işlemleri yaparken köpeğe zarar vermeden, onu korkutmadan, onun bir çöp değil canlı olduğunun farkında olarak hareket etmek zorundadır. 

Açıklamada geçen; belediyelerin barınak (kanundaki adıyla geçici hayvan bakımevi) kurma zorunluluğuna, köpeklerin beslenmesi için gıda artıklarının kullanılmasına yönelik bir strateji oluşturulmasına ilişkin ifadelerde bir problem yok. Bunlar zaten kanunun da belirttiği, bizim de argümanlarımızda vurguladığımız ancak belediyelerin çoğunun uygulamamakta ısrarcı olduğu konular. Ancak; Cumhurbaşkanının “sahipsiz hayvanların yeri sokaklar değildir” ifadesi kanuna aykırıdır ve kabul edilemez.

Asıl önemli olan bu açıklamanın sahaya yansımaları. Açıklamanın muhatabı olan belediyeler, köpekleri kendilerine yük olarak gördükleri için onlardan kurtulmanın yollarını arayan, hâlihazırda kanuna açıkça aykırı davranarak köpekleri öldürmekten, ormana atmaktan, bakımevine hapsetmekten çekinmeyen; görevlerine aykırı davrandıkları için yaptığımız suç duyurularında soruşturma izni verilmediği için işledikleri suçlar cezası kalan, bundan cesaret alarak kanuna aykırı davranışlarını daha da arttıran kurumlar. Açıklama, kanuna aykırı davranmayı, suç işlemeyi alışkanlık hâline getirmiş belediyelere, bir cesaret kapısı daha yarattı. Açıklamanın hemen arkasından, her zamankinden daha kendine güvenli, daha cesur, daha sert, daha umursamaz tavırlarla köpekleri çöp gibi toplamaya başladılar. Çoğunun köpekleri götürebilecekleri bir geçici hayvan bakımevi bile olmamasına rağmen, köpekleri alıp bilinmezliğe götürdüler.   

Cumhurbaşkanının açıklamalarının rüzgârı dinmemişken bu sefer bir haber de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan geldi. Bakanlık tüm belediyelere bir genelge gönderdi. Aslında genelgede, kanundan farklı bir şey yazmıyor. Açıklamada yer alan açıkça kanuna aykırı ifadeden sonra, kanunda yer alan belediyelerin aldığı yere geri bırakma yükümlülüğünü yuvarlak ifadelerle de olsa belirterek durumu toparlamaya çalışmış gibi görünüyor. 

Ama genelgede geçen ifadeleri daha detaylı irdelediğimizde; bir algı yaratma, kanuna dayalı zorunluluklardan ziyade takdire dayalı bir uygulama yapma çabası içinde olduğunu görebiliyoruz. Rehabilite edilmeden alındığı yere bırakılmaz, saldırgan tavırları düzelmeden alındığı yere bırakılmaz, sağlığına kavuşmadan alındığı yere bırakılmaz gibi ifadelerle, sanki esas olan alındığı yere bırakılmama gibi bir hava yaratmaya çalışıyor. Net bir şekilde; “belediyeler sokaktan aldıkları köpekleri kısırlaştırma, aşılama, tedavi işlemleri tamamlandıktan sonra Hayvanları Koruma Kanununun 6. maddesi gereğince aldığı yere geri bırakmak zorundadır, bu sayılanlardan başka gerekçeyle köpek toplayamaz” gibi bir ifade kullanmıyor. Bunun yanında, rehabilitasyon sürecinin kaç günde tamamlanacağı, saldırganlık hususunun hangi kriterlere göre değerlendirileceği, yine hangi kriterlere göre saldırganlığın geçtiği kanaatine varılacağı gibi konularda somut bir nitelendirme yapmıyor. Bakımevine alınan köpeklerin özgürlüklerine kavuşmalarını tamamen belediye görevlilerinin takdirine bırakmaya çalışıyor. Bu şekilde takdire dayalı uygulamalar ne hukuk devletiyle ne de Hayvanları Koruma Kanunu ile bağdaşır. Genelgeyle ilgili bir diğer gariplik de genelgeyi yayınlayan Bakanlık. Hayvanları Koruma Kanunu’nun ana yürütücüsü olan, belediyeleri hayvanla ilgili görevleri konusunda denetlemekle ve gerektiğinde onlara yaptırım uygulamakla görevli olan Tarım ve Orman Bakanlığı olmasına rağmen, nedense bu genelge Çevre, şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlandı. 

Geldiğimiz noktada en önemli konu; açıklamalar, genelge ve bundan cesaret alıp kanuna aykırı şekilde köpek toplayan belediyeler ile ilgili sahadaki gönüllüler olarak bizler ne yapmalıyız. Öncelikle belediyelerin kanuna aykırı davrandığının, bu konudaki haklarımızın farkında olalım. Bu kanuna aykırı davranışlarla ilgili karakol ve savcılıklara suç duyurusunda bulunma hakkımız var. Özellikle hayvan koruma polisini (HAYDİ) bu konularda hayvan lehine kullanmaya çalışalım. Sağlıklı bir süreç ilerletebilmemiz için iddiamızı ispat edebilmemiz gerekiyor. Bunun için de bölgemizde yaşayan köpeklerimizin tek tek farkında olalım, fotoğraflarını, küpe numaralarını elimizde bulunduralım. Kanuna aykırı toplama işlemi gerçekleşirken mutlaka fotoğraf, video kaydı alalım ve köpeklerin nereye götürüldüğünü takip edelim. Bu verilerle suç duyurumuzu yapalım. 

Tüm bu gelişmeler, belediyelerden gelen kurumsal şiddetin yanında bireysel şiddeti de arttırdı. İnsanlar hem yürütme kanadından gelen açıklamalarla hem yasama kanadının çıkardığı yetersiz yasayla hem de basının büyük bölümünün köpekleri hedef gösteren haberleriyle köpeklerin toplumun gözünde düşmanlaştırılması sonucunda bireysel şiddet için cesaret buldu. Türkiye’nin her yerinde köpeklere yönelik ateşli silahla öldürme, zehirleme vb. fiillerde artış meydana geldi. 

Karşı karşıya kaldığımız bu şiddet sarmalı karşısında biz de hızlıca hukuk mücadelesine giriştik. Belediyelerin kanunsuz toplamalarıyla ilgili; İstanbul Bağcılar, Ankara Kızılcahamam, Konya Selçuklu, Nevşehir Derinkuyu, Kilis Elbeyli, Düzce Gümüşova, Şanlıurfa Akçakale, Van Erciş, Samsun Yakakent, Afyon Sandıklı, Afyon Bolvadin, Kahramanmaraş Elbistan, Kocaeli Körfez, Nevşehir Göreme, Kırıkkale Yahşihan belediyeleri hakkında suç duyurusunda bulunduk. Bireysel şiddet ile ilgili; İstanbul Tuzla, Şanlıurfa Viranşehir, Çankırı Şabanözü, İstanbul Esenler, Burdur Hacılar olayları hakkında suç duyurusunda bulunduk. Herkese tanık olduğu kanunsuz toplama ve bireysel şiddet olaylarıyla ilgili suç duyurusunda bulunma çağrımızı yineliyoruz.

Tam da böyle zamanlarda Hayvanlara Adalet Derneği’nin kuruluş amacı olan Türkiye geneli avukat örgütlenmesinin önemini bir kez daha anlıyoruz. Yürütme kanadından gelen açıklamalar ve buna dayalı olarak yapılan kanunsuz toplamalar gerçekleşirken, biz de adeta buna bir cevap niteliğinde Diyarbakır’da Baronun Hayvan Hakları Merkezinin davetiyle bir meslek içi eğitim seminerindeydik. O bölgedeki meslektaşlarımızla tanıştık, hayvan haklarını ve mücadeleyi konuştuk. Diyarbakır Barosu Hayvan Hakları Merkezi ve Hayvanlara Adalet Derneği olarak hayvan hakları için iş birliği ve örgütlü mücadele kararı aldık. Türkiye’nin her yerinde meslektaşlarımızla kuracağımız bu tarz iş birlikleri hayvan hakları mücadelesine güç katacaktır. Şu ana kadar altı kere yapılan ve yedincisi için gün saydığımız Türkiye Baroları Hayvan Hakları Kurultayları bu örgütlenme çabasına çok önemli katkı sağlamaktadır. Hâlihazırda Türkiye’nin birçok ilindeki meslektaşlarımızla süren irtibatlarımızın kaynağı bu kurultaylardır. 

Hayvan hakları mücadelesinde yer alan bir avukat en kısa ve net ifadesiyle dosta güven düşmana korku verir. Her ne kadar son dönemde avukatlık mesleğine yönelik bir itibarsızlaştırma girişimi olsa da bu meslek hâlâ özellikle küçük yerlerde saygı görmektedir. Hayvanlar için kamu kurumlarıyla yapılan görüşmelerde bir avukatın da yer alması, kanun koyucuya taleplerin avukat ağzından açıklanması, yargı süreçlerinde kişilerin ya da sivil toplum kuruluşlarının bir avukatla temsil edilmesi hem daha etkili, doğru iletişim anlamında hem de muhatap olduğumuz kurumların mevzuya verecekleri önem anlamında mücadeleye olumlu katkılar sağlamaktadır. Bunun yanında, her anlamda baskının yoğun olduğu Türkiye gibi ülkelerde, insanların hak arama cesaretleri ve umutları yok edilmiş durumdadır. İnsanlara bu cesareti verecek, yol gösterecek, şikâyet etmek hakkın, korkma diyecek olan avukatlardır. O yüzden her hak mücadelesinde olduğu gibi hayvan hakları mücadelesi için de avukatlar çok önemlidir.

Bizim de Türkiye geneli avukat örgütlenmesine verdiğimiz önem, bunun için harcadığımız çaba bu yüzdendir. Son yaşadığımız olaylarda, Türkiye geneli örgütlenme anlamında daha yolun çok başında olmamıza rağmen, Baroların güçlü bir şekilde ses yükseltmesi ve belediyelere kanuna uyun çağrısı yapması çok değerlidir. Mücadeledeki avukat sayısı arttıkça bu çağrıların etki alanı da genişleyecektir. 

Türkiye’de köpeklerin yaşamı her zaman zordu. Köpek düşmanlığı konusunda vites artmış olabilir ama biz de başta avukatlar olmak üzere tüm meslek gruplarından aktivistlerle köpeklerimizin yanında her zamankinden daha güçlü, cesur, kararlı ve örgütlü duruyoruz. Bireysel direnişle, örgütlü mücadeleyle, yeri geldiğinde de kanundaki haklarımızı kullanarak böyle bir katliama izin vermeyeceğiz. 

Barış Karlı

The post Hukuk Devletinin Köpeklerle İmtihanı ve Avukat Örgütlenmesinin Önemi appeared first on Sivil Sayfalar.

Bu dönemin gelişini anlamak için biraz 2004 öncesi ve 2004-2010 arası yani Hayvanları Koruma Kanunu’nun ilk yürürlük dönemine değinmemiz gerekiyor. 

2004 öncesi dönem belediyelerin sokaklarda tüfeklerle, zehirli kıymalarla köpekleri öldürdüğü ve bunun yasal olduğu dönem. O yüzden 2004 yılında yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Kanunu köpeklerin yaşamı açısından çok önemli bir adımdı. Belediyelerin köpekleri öldürmesi yasaklanmıştı. Belediyeler artık köpekleri koruyacak, besleyecek, onlar için geçici bakımevi inşa edecek, kısaca daha önce yaptığının tam zıddını yapacak, onları yaşatacaktı. Bunun uygulaması tabii ki yazıldığı kadar kolay olmadı. Belediyeler kendilerine verilen görevleri, yükümlülükleri, sorumlulukları kötüye kullanmanın bir yolunu buldu. Kısırlaştırma, tedavi, aşı bahanesiyle topladığı köpekleri; ormanlara attı, bakımevine kapattı, gönüllülerin girmesine izin vermediği bakımevlerinde kapalı kapılar ardında öldürdü. Kanunun köpekler için bir hastane olarak kurguladığı geçici hayvan bakımevini ölüm kampına çevirdi. Bunu bu kadar rahat bir şekilde, çekinmeden yapabilmelerinin en önemli sebebi cezasızlıktı, yani kanunun bu fiilleri suç olarak tanımlamamış olmasıydı. Diğer yandan bu cezasızlık ortamı nedeniyle bireysel şiddet de artarak devam ediyordu.

Hikâyenin öbür tarafında da belediyeler, kendilerine yüklenen yükümlülüklerden mutlu değildi, hem köpekleri yaşatma fikrine alışamamıştı hem de hiçbir işlerine yaramayan bu hayvanlar için maddi kaynak ayırma fikri cazip gelmiyordu. 

Uygulamanın her cephesinin kanundan kendince bir rahatsızlığı olunca, bu süreç bizi değişiklikler dönemine götürdü.

Değişiklikler dönemini, detaylarda boğulmadan şu ifadelerle özetleyebiliriz:

Biz, hayvana şiddet suç olsun dedik; onlar, köpekleri toplayacağız dediler.

Biz, belediyelere yaptırım uygulansın dedik; onlar köpekleri öldürelim dediler.

Biz, av yasaklansın dedik; onlar köpekleri yok edelim dediler.

Biz, hayvanat bahçeleri kapatılsın dedik; onlar sokakta köpek olmaz dediler.

Argümanlar bu şekilde uzayıp gider. Nihayetinde biz kanun değişikliği tartışmasının kapsamını genişletmeye çalıştıkça, onlar konuyu köpeklere, köpekleri yok etmeye sıkıştırdılar. Çünkü diğer taleplerimiz onlara para kazandıran alanlardı, köpekler ise onlar için sadece maddi yüktü. Bu seviyede bir tartışma ortamından tabii ki bir kanun değişikliği sonucu çıkmadı.

Bu çözümsüzlük hâli, TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komsiyonu’nun kurulmasına vesile oldu. TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu, mecliste grubu olan beş partinin milletvekillerinin katılımıyla toplam 12 kişiden oluşuyordu. Kurulma amacı Türkiye genelinde hayvan hakları ihlallerini araştırmak ve çözüm önerilerinde bulunmaktı. Hayvan hakları mücadelesi için daha önce örneği olmayan, önemli bir adımdı. Beş partinin ortak iradesiyle oluşacak bir öneri raporunun olası bir kanun değişikliği için vazgeçilmez olacağını düşünüyorduk. O yüzden bu komisyonun oluşturacağı içerik çok önemliydi. Uzun süren ve birçok ilklerin yaşandığı komisyon görüşmeleri sonucunda, tüm isteklerimizi tam olarak karşılamayan ama yine de o güne kadar oluşturulmuş en iyi metin ortaya çıktı. Görüşmelerin yapıldığı süreçte; milletvekillerinden gelen “peki yediğimiz hayvanlar ne olacak?” sorusu, hayvan sömürüsü içermeyen ikramlar, mezbaha görüntülerinin izlenmesi, komisyonda yer alan milletvekillerinin hayatlarında ilk kez geçici hayvan bakımevi ziyareti yapması, fayton zulmünü yerinde incelemesi gibi ilkler yaşandı.

Raporda özetle, isteklerimizi karşılayan, hayvana şiddet fiilleri için nitelikli, caydırıcı, faillerin fiilen cezaevine girmelerini sağlayacak hapis cezası yaptırımı; yunus parklarının iki sene içinde tamamen kapatılması; belediyelerin hayvanlarla ilgili görevlerinin net olarak tanımlanması; sokak hayvanlarının sokakta yaşamalarını güvence altına alan 6. maddeye dokunulmaması; yasaklı-tehlikeli köpek tanımının ortadan kalkması ve bu şekilde tanımlanan tüm köpeklerin yuvalanmalarının önünün açılması gibi öneriler vardı.

Bu rapor sayesinde kanun değişikliği için umutlanmıştık. Beş partinin bizzat kendi milletvekilleri aracılığıyla oluşturduğu bir rapordaki önerilerin çıkarılacak kanunda mutlaka yer alacağına inanıyorduk. Ancak; 14.07.2021 tarihinde yürürlüğe giren yeni kanun tam bir hayal kırıklığı oldu. Rapora imza atan milletvekilleri ve temsil ettikleri partiler, birkaç istisna dışında bizzat kendi önerdikleri ve altına imza attıkları önerileri unuttular, bambaşka göstermelik, aslında hiçbir şey değiştirmeyecek bir kanun ortaya çıkardılar.

Yukarıdaki örneklerden ilerlersek, yeni kanunda; ne caydırıcı hapis cezası ne yunus parklarının kapatılması ne yasaklı-tehlikeli tanımının kaldırılması ve bakımevinde esir tutulan bu köpeklerin özgürlüklerine kavuşması ne de belediyelerin hayvanlarla ilgili görevlerinin net olarak tanımlanması var. Sadece 6. madde mevcut hâliyle duruyor gibi görünüyor ama yaptıkları yönetmelik atıflarıyla o konuyu da yönetmelikle uygulanamaz hâle getireceklerinin sinyalini vermişler.

Aslında sadece yaşam, adalet, özgürlük ve bunlara müdahale edenler cezaevine girsin istiyoruz. Oldukça basit, net ve haklı bir istek olmasına rağmen; amaçları yaşam ya da yaşatmak olmadığı için her şeyi olduğu gibi hayvanları da siyasi hesaplarına malzeme yaptılar. Mücadelemiz 2004 öncesinde kanunun olmadığı dönemde başlamıştı, eksikleriyle hayatımıza girip çıkan kanunlarla devam ediyor. Onlar siyasi, maddi hesaplar yapıyor; biz de yaşam, adalet, özgürlük hesabı yapıyoruz. Mutlaka biz kazanacağız.

The post Hayvan Hakları Mücadelesinin Kanun Değişiklikleri Dönemi appeared first on Sivil Sayfalar.

Hayvanları bu kanuna dayanarak, korumaya çalışan bizler de “madem bir koruma kanunu var, hadi biz bunu biraz iyileştirelim de ‘adına uygun bir hale gelsin’ hayvanları gerçekten korusun” diye yıllar süren bir çalışmaya girdik.

Çok yazıldı tartışıldı ama temel olarak neler istediğimizi şöyle sıralayalım;

1-Hayvanları koruyan bir kanun en başta “hayvan” tanımını dosdoğru yapmalıdır. Madem hayvanı koruyacak, bütün hayvanları kapsamalıdır. At, inek, sinek, yılan, balık, aslan vb. Tümü.

2-Hayvan Koruma Kanunu; hayvanları çeşitli gerekçelerle işkenceye maruz bırakan, öldüren tüm yasal uygulamaları ortadan kaldırmalı, bu hemen olmasa bile bunlara karşı güçlü bir koruma çabası göstermelidir. Örneğin av, deney, yarışlar, hayvan satışları, geleneksel bahanesiyle boğuşlar, sahibi yaptı diye eziyetine sessiz kalınan “sahipli” hayvanlar, endüstriyel dediğimiz korkunç vahşetin vitrini olana mezbahalar, üretim çiftlikleri ve benzeri konular acil olarak ele alınmalı ve koruma tavrı ile revize edilmeli, gerekirse yasal dayanakları ortadan kaldırılmalıdır.

3-Yerel yönetimler bölgelerindeki hayvanların sağ ve sağlıklı olmasından doğrudan sorumlu olmalı bu konuda kısırlaştırma aşılama işlemlerini öncelikle yapmalı; görevi ihmal ya da kasten zarar verme hallerinde misliyle cezalandırılmalarının yolu açılmalıdır.

4-Hayvanat bahçeleri, sirkler, yunus parkları ve benzeri yerler tamamen ve hemen kapatılmalı, hayvanlar koruma altına alınmalıdır.

5-Hayvanlara karşı suç fiillerini işleyenler, başta tecavüz ve işkence olmak üzere, basit yasal süreç izlenerek hapis cezasıyla cezalandırılmalıdır.

6-Hayvan haklarının medeni sosyal süreçte gerektiği gibi korunabilmesi için sosyal ve milli eğitim düzeyinde ciddi, amaca uygun eğitim çalışmaları yapılmalı, yazılı ve görsel basın dilinde tam bir düzenleme çalışmasına başlanmalıdır.

Temel olarak taleplerimiz bunlardı yıllar boyu. Kimisi 6. madde kimisi 18.madde, kimisi başka maddeler düzeyinde zaten var olan ama yaptırımları ve bürokratik hiyerarşi nedeniyle bir türlü hakkı verilerek uygulanamayan bu maddeler etrafında işe yarar düzenlemeler talep ettik.

“Kanunda veya herhangi bir yerde hayvanın CANLI olduğu yazınca mı anlayacağız onun canlı olduğunu?”

Bu arada çok gündeme gelen “hayvan mal değil candır” konusu beni bizzat utandırıyor, söylemeden geçemeyeceğim. Kanunda veya herhangi bir yerde hayvanın CANLI olduğu yazınca mı anlayacağız onun canlı olduğunu? Bu nasıl bir ayıp ve aymazlık!  Neyse tüm STK’ların da ortak talebi olduğundan bunu janjanlı paketlerle basına servis etti hükümet. Böylece biz de hayvanların canlı olduğunu resmen anlamış olduk ülkecek.

Hayvana karşı suçların failleri ise toplumun her kesimine dağılmış ve o kadar kalabalık ki. Belli bir profile bile koyabilmek zor. Kimisi takım elbisesiyle efendi kariyer sahibi bir adam, kimisi sokakta yatan meczup, kimisi çocuk sahibi kadın, kimisi herkesle dalaşan bir çaçaron. Yani hayvana kötülük edenlerin belli bir sosyal tanımı yok.  Her yerde herkes olabiliyor. Kimi üstlerine kaynar su dökerek, kimisi üşenmeden zehirli yemek hazırlayarak, kimisi araca bağlayıp sürükleyerek, kimisi torbaya koyup çöpe atarak, kimisi sopalarla döverek, kimisi kuytuda kemiklerini kırana kadar tecavüz edip öldürerek.   Yani profil çok tehlikeli ve toplum içinde çok iyi gizlenebilen bir “kriminal yapı” gösteriyor.

“Hayvana karşı suçların failleri ise toplumun her kesimine dağılmış ve o kadar kalabalık ki”

İşte bunların cezalandırılmasını toplum açısından da çok olumlu bulduğumuzu anlatan dosyalar dolusu yazı taşındı Ankara’ya. Hepsi tozlu odalarda yerlerde sürünüyor şimdilerde. Ne okuyan ne ilgilenen.

Özetle;

geçen hafta Mecliste kabul edilen ve Hayvanları Koruma Kanunu’nda değişiklik yapan yeni düzenleme ile belediyeler sorumlu olsun dedikçe cezasızlık zırhları güçlendirildi;

Hapis cezası için makas (hukuki ceza aralığı) iyice açıldı, hapis cezası verecek ilk hâkimi başımızın üstünde taşıyacağız muhtemelen. Çünkü vermeyecekler bu belli;

Hayvanat bahçeleri, yunus parkları vs. konusunda ise uzun zamanlar öngörülerek niyetler belli oldu.

İşin kötüsü, fazla detaya girmeden, bizim çok net çok açık taleplerimize karşın üç beş altı boş cümle ile ve işimizi daha da zorlaştırarak, hayvan katili ve sorumlularının yargı sürecini adeta imkansızlaştırarak kötü bir makyaj yapıldı 5199’a acilen. Her yeri akıyor, eski hataları gizlemek bir yana yeni katmanlar berbat duruyor.

İnsanlar ilk defa böyle umutlanmıştı haklı olarak.  Çünkü TBMM’deki tüm siyasi partilerin ortak iradesiyle TBMM Tarım Komisyonunda 50 maddelik bir rapor hazırlanmış, yasanın da buna uygun olacağı deklare edilmişti. Yani büyük bir yalan söylendi; onlarca ay yüzlere kişinin gecesi gündüzü emeği bir anda ÇÖPE ATILDI.

Bu makyajı övenler ya gerçekten anlamadı ya konuyla alakasız ya başka menfaatleri var ve hayvanı harcıyor.

Şimdi temiz bir bezle yeniden çalışmaya başlayacağız elbette. Bu öyle bir dava ki, bıktım, yoruldum vazgeçtim demek mümkün değil. Nasıl olsun. GÖZLERİMİZE BAKIYORLAR…

The post ‘5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na Yaz Makyajı Yapıldı’ appeared first on Sivil Sayfalar.

Hayvanları Koruma Kanunu’nda değişiklik yapılması, on seneyi aşkın süredir gündemde olan bir konu. Her seferinde lobi çalışmalarıyla başlayıp, vekillerin yüzümüze gülerek sözler vermesiyle devam edip, vekillerin yüzümüze karşı verdikleri sözleri unutup tamamen taleplerimize aykırı, hayvan aleyhine, hayal kırıklığı yaratan metinler ortaya çıkarmasıyla sonuçlanıyor. Bugüne kadar sivil toplumun gösterdiği tepkiyle hayvan aleyhine bu metinler genel kurul aşamasına gelememişti. Genel kurulda kabul edilme sürecini ilk kez yaşıyoruz. İşin ironik tarafı aslında on yılı aşkın süredir devam eden bu kanun değişikliği mücadelesinde belki de en güçlü hissettiğimiz dönemde bu sert darbeyi yedik. Güçlü hissetmemizin sebebi, 2019 yılında kurulan TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu ve bu komisyonun hazırladığı rapor. Bu rapor, mecliste grubu olan beş partinin ortak iradesiyle hazırlandı. Bu raporun da birçok eksiği var ama şu ana kadar bu meclisten hayvanlarla ilgili çıkan en iyi metin. Beş partinin ortak iradesiyle hazırlandığı için artık kimsenin bu rapora aykırı bir kanun teklifini gündeme getirmeyeceğini düşünüyorduk. Alt sınırımızın bu rapor olacağını, onun üzerine çıkmak için bir mücadele yürüteceğimizi sanıyorduk. Ancak, süreç tahmin ettiğimiz gibi ilerlemedi ve bu rapora tamamen aykırı bir metinle karşılaştık; kabul edilen kanunda, raporda yer alan bir hususu bile göremedik. Biz, muhatap olduğumuz vekillerin sözlerinden döndüklerini çok gördük ama altına imza attıkları kamuoyuna yansımış yazılı metinden döneceklerini öngöremedik. 

Kanun teklifinde rapora bağlı kalınmayacağının ilk sinyalini 11 Mart’ta mecliste sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan toplantıda aldık. Toplantıya katılan vekillerin oradaki açıklamalarından kafalarında oluşmuş bir teklif olduğu anlaşılıyordu; toplantının amacı, kafalarındaki teklifle ilgili son kez usulen bizim de görüşümüzü almış gibi yapmaktı. Sonrasında başta Yunus Kılıç olmak üzere bazı vekiller, ulusal medya aracılığıyla çeşitli mecralarda yaptıkları açıklamalarla teklife ilişkin ipucu vermeye devam ettiler. Sonunda temmuz başında, kafalarındaki hususları, bir kanun teklifi olarak karşımızda gördük. Teklifi görünce aslında yapmak istedikleri şeyin 11 Mart’tan beri belli olduğunu, o aşamadan sonra bizimle yapılan görüşmelerin tamamen usulen, toplumda sivil toplum kuruluşlarıyla görüştük algısı yaratmak amacıyla yapıldığını anladık. Teklif, Tarım Komisyonu’na sunuldu ve birkaç gün sonrasında da Komisyon, teklifi görüşmek üzere toplandı. Bu toplantının organize ediliş biçimi de çok problemliydi. Toplantıya Tarım Komisyonu başkanı Yunus Kılıç’ın uygun gördüğü sivil toplum kuruluşları çağrıldı. Kanun değişikliğine ilişkin yapılan tüm çalışmaların içinde yer almış, sürece aktif katkı sağlamış birçok sivil toplum kuruluşu, Yunus Kılıç’ın iradesiyle toplantıya davet edilmedi. Bu tavır üzerine biz de Hayvanlara Adalet Derneği olarak toplantıya katılmama kararı aldık. Hiçbir talebimizle uyuşmayan bu kanunu neredeyse tüm sivil toplum kuruluşlarının protesto süreci de böylece başladı ve devam ediyor. Yunus Kılıç bu toplantıda, son aylarda yaşadığımız süreci özetleyen itiraf niteliğinde şu sözleri söyledi: “Sivil toplum kurulışlarını dinleyebiliriz ama söylediklerini yapmak zorunda değiliz.” Bu açıklama, sivil toplumun kanun değişikliği sürecine usulen dahil edildiğini, amacın toplumda algı yaratmak olduğunu ve bu kanunu hazırlayan vekillerin amacının hayvan için iyi bir şey yapmak olmadığını net bir şekilde ortaya koydu. Toplantıya katılan sivil toplum kuruluşları da, çok başarılı bir protesto süreci yürüttü ve Yunus Kılıç’ın haddini aşan bu sözlerine gereken cevabı verdi. Bunun üzerine; Yunus Kılıç, toplantıya sivil toplantı kuruluşları olmadan devam etme kararı aldı ve teklif Tarım Komisyonu’nda kabul edildi. Diğer vekillerin teklifi inceleyip itirazlarını hazırlamalarına fırsat vermemek için hemen ertesi gün aceleyle Genel Kurul gündemine alındı ve orada da kabul edildi. 

Peki bu kanuna ilişkin temel itirazlarımız nedir?

Bu kanun, topluma “hayvanlar artık mal değil canlı” ifadesiyle lanse edildi. Lansman toplumda iyi bir şey algısı yaratmak amacıyla böyle yapılsa da, bu ifade gerçeği yansıtmıyor. Zaten kanun koyucu; mezbaha, av, deney gibi alanlarda sömürülen hayvanları hiçbir zaman canlı kabul etmedi, etmiyor. Dolayısıyla kanunda bu konularla ilgili hiçbir düzenleme yokken, oralardaki sömürü onaylanmışken böyle bir lansman komik duruyor. Bu kısmı bir kenara bırakırsak; kanun koyucu canlı olarak kabul etmeyi amaçladığı kediler, köpekler, kuşlar bakımından da, yaptığı düzenlemeyle sınıfta kalmış durumda. Evcil hayvan satış yeri, üretim çiftliği gibi kavramlar kanunda yer aldığı; evcil hayvan satış yerlerinde kuş, balık gibi hayvanların satışına devam edildiği; kedilerin ve köpeklerin satışlarına üretim çiftliklerinde devam edildiği sürece, yani özetle masa, sandalye gibi hayvan satışına izin verildiği sürece “hayvanlar artık mal değil canlı” demek çelişkili ve yanlıştır. 

Hayatımızda, “tehlikeli köpek” gibi bir kavram vardı, bundan kurtulacağımızı umarken, bu kavramın hem korunduğunu hem de kapsamının genişletildiğini gördük. Yeni kanunla; hangi köpeğin tehlikeli olduğuna karar verme yetkisi Tarım ve Orman Bakanlığı’na verildi. Köpeklerin hangilerinin tehlikeli kabul edileceğini belirleme yetkisi, çok geniş ve kötüye kullanılmaya müsait bir takdir yetkisidir. Böyle bir konuda hiçbir kurum kanunla sınırlanmamış bir yetkiye sahip olmamalıdır. Örnek olsun; Tarım ve Orman Bakanlığı, on yıldır sokağınızda yaşamını sürdüren köpeğin bir anda tehlikeli olduğuna kanaat getirip onu oradan alma yetkisine sahip oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tehlikeli olduğuna kanaat getirdiği köpeklerin beslenmesi ve bakılması yasaklandı. Fiilen hayatımızda olan, bu köpeklerin bakımevlerinde müebbet hapsine ilişkin bu uygulama, kanunla tescillenmiş oldu. Sadece; hâlihazırda tehlikeli kabul edilen bir köpekle birlikte yaşayanlar, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde köpeklerini kısırlaştırıp kaydettirirlerse onunla yaşamaya devam edebilecek. En önemli beklentilerimizden biri olan, hâlihazırda bakımevlerinde esir tutulan dövüşlerden kurtarılmış köpeklerin yuvalandırılmasının önü açılmadı, bu hayvanlar için esaret yeni kanun döneminde de devam edecek. Bu konuda yapılacak düzenleme, bu hayvanları dövüştürenlerin onlara erişimini, ticaretini, üretimini yapmalarını engellemeye odaklanmalı, herhangi bir süre sınırı olmadan korumak amacıyla evine alan iyi niyetli insanlara engel olunmamalıydı ama maalesef köpeklerin esaretine odaklanan bir düzenleme yapıldı.

Kanundan beklentimiz hayvanların hayvanat bahçesi adı altındaki esaret alanlarında kapalı tutulmalarının yasaklanması iken, doğal yaşam parkı adı altında yeni bir esaret alanı oluşturuldu ve teklifte olmamasına rağmen Genel Kurul’da önergeyle bu alanları gerçek ve tüzel kişilerin de açabileceğine ilişkin ibare maddeye eklendi. Bahsi geçen doğal yaşam parkının hangi hayvanlar için hangi amaçla hangi kurum tarafından kurulabileceğinin belirsiz olması, keyfi ve kötü niyetli uygulamalara yol açacaktır. İsim değişikliği yerine bu tür sınırlandırılmış mekânların tamamen yasaklanması gerekir.

Bu noktada; “6. madde” konusuna, bu maddenin uygulanamaması için kurulan tuzaklara da değinmemiz gerekiyor. Bu kanunun yine en büyük lansman ifadelerinden biri; “6. maddeye dokunmadık”. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesi, bilindiği üzere, sokakta yaşamını sürdüren köpeklerin belediyeler tarafından kısırlaştırıldıktan ve tedavi edildikten sonra alındığı yere bırakılmasını düzenliyor. Yani köpeklerin sokaklardaki yaşamının güvencesi. Evet, bu maddeye açıktan dokunulmadı ama bu maddenin uygulanamaması için çeşitli tuzaklar kuruldu. Birinci tuzak; yukarıda bahsettiğimiz Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hangi köpeğin tehlikeli kabul edileceğine ilişkin takdir yetkisi. Tarım ve Orman Bakanlığı, sizin sokağınızdaki köpeğin tehlikeli olduğuna kanaat getirirse, o köpek 6. Madde’ye uygun şekilde sokağına dönemeyecek, bakımevinde esir tutulacak. İkinci tuzak; yukarıda bahsettiğimiz doğal yaşam parkı düzenlemesi. Her ne kadar konu “hayvanat bahçesi” başlıklı madde içinde düzenlenmiş olsa da; doğal yaşam parkının hangi hayvanlar için olduğuna ilişkin maddede hiçbir detay belirtilmiyor. Kanun yürülüğe girdikten sonra bir belediye doğal yaşam parkı inşa edip, sokaktaki köpekleri buraya toplamaya karar verirse, kanunda bunu engelleyen hiçbir düzenleme yok. Üçüncü tuzak; kanunda yer almıyor ama Yunus Kılıç, televizyondaki açıklamalarında bu konuda ipucu vermişti. Köpeklerin her yerde beslenemeyeceğini, belediyeler ile Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gösterdiği yerlerde beslenebileceğini söylemişti. Bu konunun yönetmelikle hayatımıza girme ve 6. maddeyi fiilen ortadan kaldırma ihtimali var. 

En önemli konulardan biri de yaptırım konusu. Öncelikle hapis cezası konusuna değinmemiz gerekiyor. Çünkü yine kanunun lansman ifadelerinden biri; “Hayvana şiddet suç oldu.”. Evet, hayvana şiddet suç oldu ama bunun yanında faillerin şikâyet edilmesini, soruşturulmasını, ceza almasını, hapse girmesini engelleyecek her türlü düzenleme yapıldı. Fail, fiilen hapse girmedikten sonra suç olmasının da bir anlamı kalmıyor. Kanunda suç olarak nitelendirilen fiiller için üç ay ile bir yıl arasında ceza alt sınırları belirlenmiş. Bu da şu anlama geliyor; hakim isterse, bir köpeği öldüren ya da ona tecavüz eden faile sadece altı ay ceza verebilir. Üç ay, altı ay, bir yıl ya da iki yıl hapis cezası alan bir fail cezaevine girmeyecek ve bu nedenle gerçek anlamda caydırıcı bir yaptırıma maruz kalmayacaktır. Uygulamada yaptırımı etkisiz bırakacak bu problemin alt sınırı yüksek tutmak gibi basit bir çözümü varken bunun yapılmaması, göstermelik bir düzenlemenin amaçlandığı izlenimi yaratmaktadır.

Yaptırım konusunda bir diğer problem de şikâyet şartı konusu. Hayvana karşı işlenen suçlarda; Savcılığa suç duyurusunda bulunma hakkı sadece Tarım ve Orman Bakanlığı’na ve sahipli hayvanlar özelinde ek olarak hayvan sahibine verildi. Bu da şu anlama geliyor; sokakta bir hayvana şiddet olayı gördüğümüzde, biz bireysel olarak suç duyurusunda bulunamayacağız, aynı şekilde sivil toplum kuruluşları suç duyurusunda bulunamayacak. Biz sadece konuyu Tarım ve Orman Bakanlığı’na iletebileceğiz, Bakanlık uygun görürse suç duyurusunda bulunacak. Hayvana karşı işlenen suçlarda genel soruşturma hükümleri uygulanmalı ve Savcılık resen ya da gerçek-tüzel herhangi bir kişinin ihbarı üzerine harekete geçebilmelidir. Bu şekilde bir muhakeme şartı, anayasal ihbar ve şikâyet hakkına aykırılık teşkil etmekte ve teknik bir alan olan soruşturma görevinin Savcılık dışında aracı bir kuruma verilmesi temel ceza hukuku prensipleriyle bağdaşmamaktadır. Ayrıca; hâlihazırda hayvana yönelik fiillerde idari yaptırım uygulamakla görevli kurum olmasına rağmen bu görevini doğru düzgün yerine getirmeyen Tarım ve Orman Bakanlığının ihbar-şikâyet sürecinde aracı kurum olarak da görevini layıkıyla yerine getirmeyeceği, keyfi ve kötü niyetli sonuçlar ortaya çıkacağı aşikârdır.

Uygulamada belediyeler en büyük sorunlarımızdan biri. Sokakta yaşamını sürdüren köpekleri; ormana atan, bakımevlerinde esir tutan, toplu katliamlar yapan onlar. Asıl problemimiz ve bu kadar rahat ihlal yapabilmelerinin sebebi, hiçbir yaptırıma maruz kalmamaları. Yeni kanuna ilişkin en önemli beklentilerimizden biri de buydu, belediyelere ciddi idari yaptırım getirilmesi ve görevi kötüye kullanma suçundan yargılanmalarının önünün açılması. Kanun, bu konuda da hayal kırıklığı yarattı. Yeni kanunda da mevcutta olduğu gibi belediyelere “yapar, eder, esastır” gibi netlik içermeyen ifadelerle yükümlülükler yüklendi. Bu yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde herhangi bir idari yaptırım getirilmedi. Görevi kötüye kullanma suçu bakımından uygulamada soruşturma izni verilmemesi engeline takılıyoruz. Belediye görevlileri kamu görevlisi olduğu için soruşturma yürütülmesi için ilgili birimden izin alınması gerekiyor. Ama; “hayvanlarla ilgili konular belediyelerin asli görevi değil” gerekçesiyle bu izinler verilmiyor ve bunun sonucunda belediye görevlileriyle ilgili soruşturma yapılamıyor. O yüzden belediyelerin hayvanlarla ilgili görevlerini Belediye Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenen asli görevleri arasında sayılmasını beklerken, mevcuttan farkı olmayan, sadece madde numaralarının değiştiği bir manzarayla karşılaştık. Sonuç olarak; belediye görevlileriyle ilgili hem idari hem adli anlamda cezasızlık süreci devam ediyor. 

Bir diğer önemli konu da yunus parkları. Yunus parklarının en fazla bir sene içinde tamamen kapatılmasına ve oralarda bulunan yunusların kalan ömürlerini oluşturulacak rehabilitasyon merkezlerinde geçirmelerine ilişkin düzenleme beklerken, mevcut yunus parklarının on sene daha faaliyetlerini sürdürmesine, buralara yeni yunus getirilmesinin ve yeni yunus parkı açılmasının yasaklanmasına ilişkin bir düzenleme ile karşılaştık. Mevcut yunus parklarının on sene daha faaliyetini sürdürmesi kabul edilebilir bir düzenleme değil, yunus parkı sektörünün kazandığı paranın yunusların yaşamından daha önemli olduğunu gösteriyor. Bu alanlarda eziyet gören yunuslar zaten en fazla beş altı sene yaşayabiliyorken, on senelik süre verilmesi anlaşılabilir bir şey değil. Milyonluk bir sektör olan yunus parklarına yeni yunus getirilmesinin cezasının 25.000 TL idari para cezası olması da komik ve adeta yeni yunus getirmeye teşvik eder nitelikte bir düzenleme. Aslında iki konuyu birlikte düşününce; kanun koyucu, yunus parkı sahiplerine “sana on sene daha süre verdim, gerekirse bu süreyi de uzatırım, cezasını düşük tuttum, sen gizli gizli yeni yunus da getir, güzel güzel paranı kazan” mesajını veriyor. Yunus parkları için yıllardır öne sürülen gerekçe olan, otizmli çocuklara yunusla terapinin iyi geldiği iddiasının, hem otizm derneklerinden hem Türk Psikologlar Derneği’nden yapılan açıklamalarla herhangi bir bilimsel veriye dayanamadığı ve gerçeği yansıtmadığı, aksine yunusla terapinin hem yunuslar hem de çocuklar için kötü olduğu anlaşılmıştır. Bu koşullarda; yunus parklarının devamındaki ısrarın tek sebebi büyük paralar dönen bu sektörün kanun koyucu üzerindeki baskısıdır.

Daha birçok noktaya itiraz dile getirebiliriz ama en temel itirazlarımız bunlar. Bu kanunun TBMM Hayvan Hakları Araştırma Komisyonu raporu ile uyuşan bir tane noktası bile yok. Bu tavır, kanun koyucunun hem sivil toplum kuruluşlarını yok saymaktan çekinmediğini hem de birçok konuda kendi iradesini yansıtmaktan bile aciz olduğunu ortaya koyuyor. Bu kanun, hayvanlar düşünülerek değil; Bakanlıkların keyfi, evcil hayvan satış yeri, hayvanat bahçesi, yunus parkı gibi işletmelerin gelirleri düşünülerek hazırlanmıştır. 

Bütün sivil toplum kuruluşları, bu itirazları 11 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen eylemde de dile getirdi. Bu aşamada öncelikli olarak, Cumhurbaşkanı’nın toplumda hiçbir şekilde karşılık bulmayan bu kanunu veto etmesini bekliyoruz. Veto gelmezse ve bu kanun yürürlüğe girerse de, tabii ki biz mücadelemizi sürdüreceğiz. Hayvan için işimize yaradığı noktada bu kanunu da kullanırız, yeri gelir etrafından dolaşırız ya da hiç işimize yaramazsa üstüne basar geçeriz.

Barış Karlı

The post Kanun Değişikliği Ne Getiriyor/Ne Götürüyor? appeared first on Sivil Sayfalar.

Buna alıştık; nerede bir haksızlık, insanlar arası adaletsizlik olsa herkes oklarını hayvanlara çeviriyor. Onların sevilmesi ziyan, korunması haram gibi bir kesime.

Her şeye de bizim yetişmemizi bekliyorlar.

Şaka bir yana; buradayız be dostum.

Az önce içinizden birinin arabasının tekerlekleri arasında canını ezip geçtiği, son nefesini vermeye bile gücü olmayan köpeğin başındayız.

Karılarınızın üşenmeden, anneliklerini bile hatırlamadan özenle hazırladığı zehirli yemekleri, açlıktan yiyerek can çekişen kedilerin yanındayız. Pencerelerinize yaklaşmasın diye zararlı şeyler, poşetler astığınız balkonlarınızda takılıp düşen, çocuklarınızın taş atarak yuvalarından düşürdüğü kanadı kırılmış kuşların yanındayız.

Gördüğünüz her yerde sopayla, kürekle ezip bir damla canını almayı marifet sandığınız fareciğin yanındayız. Hayvan bakıyoruz diye hastalıklı insanların evlerine kat kat pis kutularla tıktığı, ölmeyi bekleyen hayvanların yanındayız.

Sokakta parkta mahallede istemezük deyip beton ve demire tıktırıp açlık ve susuzluğa mahkûm ettirdiğiniz güzelim köpeklerin yanındayız.

Her toplumsal olayda bağıra bağıra “nerede bu hayvanseverler” diye yükselmeyin artık. Çünkü sizin menfaatleriniz, savaşlarınız, küçük iğrenç egolarınız gündemden hiç düşmez. Birbirinizi yersiniz. Din için, para için, milliyetçilik için, her şey için. Hep de yiyeceksiniz. Bütün bunlarda dahlimiz olmadığı hâlde aklınıza geldikçe bizi işaret edip nerede bunlar deme hakkınız yok.

Sizin zulmüne ortak olduğunuz canların yanındayız ve hep orada olacağız. Çünkü zulme rıza göstermek de zulümdür ve zalimsiniz. Kendi sorunlarınızı halledemeyen kötücüllüğünüz yüzünden bitmiyor haksızlıklar, adaletsizlikler.

Ama tek gerçek şu ki, doğru kişilere sesleniyorsunuz. Hiçbirinizin hiçbir yöntemle çözemediği konularda bile “nerede bu hayvanseverler” diyorsunuz, haklısınız.

Öyle piştik ki yıllardır, her sorunu samimiyetle bizim üstlenip çözebileceğimize inanmışsınız. Ne güzel. Zaten bizim hayvanları kollamaya çalıştığımız samimiyetle mücadele edilseydi, hobi değil yaşam şekli yapabilseydiniz bugün ne kadın hakları, ne çocuk hakları, ne o iğrenç tecavüzler gündem olurdu.

Onun için; ne kadar boş, hamasi, işe yaramaz olduğunuzun anlaşıldığı her zaman bağırıp durmayın neredesiniz diye. Utanırsınız. Gerçi utanmıyorsunuz. Neyse.

Ama dediğimiz gibi, biz açlığa, acıya, ölüme ittiğiniz canlarımızın yanındayız kusura bakmayın. Alın bayraklarınızı dökülün istediğiniz yollara. Bizim yaşama hakkına olan inancımız ve adalet duygumuz yerimizi belirliyor. Sizinkini de sizin duygularınız. Biz size bağırıp duruyor muyuz? Hayır. Çünkü anladık mazluma sağır, dilsiz, körsünüz. Ee siz de artık sussanız bari değil mi?

The post Hayvan Hakları Savunucuları Nerede? appeared first on Sivil Sayfalar.

Peki Bu Yönetmelikteki Problemli Konular Nedir?

Birincisi; isminde ve içeriğinde geçen gelincik mevzusu oldukça soru işaretli ve problemli bir konu. Gelincik evlerimizde birlikte yaşadığımız hayvanlardan biri olmamasına rağmen, kedi ve köpekle birlikte bu yönetmelik kapsamına neden dahil edildi anlamak mümkün değil. Yönetmeliğin amacı; evlerimizde birlikte yaşadığımız hayvanları terk etmemizi önlemekse ya da bu hayvanlar kaybolduklarında onları bulabilmemizi sağlamaksa, yani mevzu hayvan haklarıysa, gelincik bakımından böyle bir ihtiyaç olmadığı aşikâr. Bu durumda aklımıza, gelincikle ilgili böyle bir düzenleme yapılmasının altında başka menfaatlerin yattığı ihtimali geliyor. Gelincik üretmek isteyen kişilere ruhsat verildiğine ilişkin haberler, başka menfaatler ihtimalini güçlendiriyor.

İkincisi; yönetmelikle böyle bir zorunluluk getirilmesi mevzusu. Türkiye hukukunda, birlikte yaşadığımız hayvanlar taşınır mal hükmünde kabul ediliyor. Taşınır mal hükmündeki hayvanlar, anayasal bir hak olan mülkiyet hakkımızın koruması altında. Bu da şu anlama geliyor; devlet birlikte yaşadığımız hayvana mikroçip takılmasını zorunlu tutamaz, bize bunu dayatamaz. Aksi uygulama, mülkiyet hakkımızı ihlal eder. Yönetmelik, bu hâliyle; anayasaya aykırı durumdadır. Bu minvalde bir düzenleme, ancak isteğe bağlı olarak getirilebilir, isteyenler hayvanlarının güvenliği için onlara mikroçip taktırabilir.

Üçüncüsü; mikroçipin ücretli olması. Bir hususu hem zorunlu tutup hem de onun için ücret talep etmek akla ve mantığa uygun bir düzenleme değil. Bu şekilde bir düzenleme, amacın hayvan hakları değil, yeni bir para kazanma aracı yaratmak olduğunu ortaya koyuyor. Bu işin makulü; böyle bir zorunluluk getirilecekse, devletin bunu ücretsiz bir şekilde gerçekleştirmesidir.

Dördüncüsü; düzenlemenin samimiyetsizliği. Mevcut mevzuatta zaten evinde hayvanla birlikte yaşayanların ve birlikte yaşadığı hayvan doğum yapanların bu durumu ilgili birime bildirme ya da hayvanı terk edenlere az da olsa bir idari para cezası uygulanması gibi düzenlemeler var. Ancak; uygulamada, bu düzenlemeler görmezden geliniyor ve etkili bir denetim yaptırım mekanizması işletilmiyor. Demek istediğim; hayvan lehine bir şey yapmak isteyene mevcut mevzuat da imkân veriyor, ancak; mevcut düzenlemeleri görmezden gelip, uygulamaya tenezzül etmeyen kurumun, sanki mevcut düzenlemeyi uygulamış da sonuç alamamış havasında, mevcut düzenlemenin adını değiştirip karşımıza aynı şeyi koyması ne samimi duruyor ne de hayvan lehine bir çaba olduğuna dair umut veriyor.

Beşincisi; Tarım ve Orman Bakanlığı’nın asıl niyeti olabilecek ihtimaller. Artık yerleşik bir uygulama hâline gelmiş; sokağımızın köpeği, apartmanımızın kedisi, kurumumuzun köpeği gibi kavramlar var hayatımızda. Bu hayvanlarımız serbest sahipli hayvanlar olarak tanımlanabilir. Onlara biz bakarız, biz tedavi ettiririz ama serbest dolaşırlar. Bu durumda; acaba Tarım ve Orman Bakanlığı, bu serbest sahipli hayvanlarımıza da mikroçip takıp onları üzerimize kaydettirip, sonrasında da serbest bıraktığımız için terk ettik muamelesi yapıp, bize idari para cezası uygulama ve hayvanımıza el koyma niyetinde olabilir mi şeklinde bir şüphemiz de var.

Görüldüğü üzere; oldukça muallak bir düzenlemeyle karşı karşıyayız, biz de nasıl bir uygulamayla karşılaşacağımızı henüz bilmiyoruz. Ama; bu düzenlemenin en ufak bir yerden de olsa hayvan ya da evinde ve sokağındaki hayvanlara ilgilenen insanlar aleyhine döndüğünü hissedersek böyle bir uygulamaya izin vermemekte kararlıyız.

Av. Barış Karlı

HAD Başkan Yardımcısı

The post Mikroçip Zorunluluğuna İlişkin Yönetmelik Ne Getiriyor? appeared first on Sivil Sayfalar.