In the occasional training programs that I deliver, I ask: “Could you estimate the number of femicides reported and quantified by the media and similar platforms, in the last year?” The participants’ estimates increase year after year. The estimates are way higher than the actual figures, and when I disclose the latter, the participants react by saying, “Oh, really! Is that the actual figure? I thought it would be much higher.” 

We are either killed, or somehow survive, only to suffer from various forms of violence. We may or may not survive while experiencing the life imposed upon us by the prevalent gender regime. We are not simple icons in statistical charts. We are not the “rising numbers” in studies or media scans on violence. 

But our death or survival whets the public’s appetite and draws its attention only when the numbers grow ever higher; only then do we become a topic worthy of discussion. Our death or survival leaves a few short phrases in social media feeds replete with images of cheerful breakfasts among friends, funny cat photos, cacti in bloom, a few slogans, and various business news. 

Otherwise, our death and life constitute an expense item in the public sector’s “cost” calculations… 

I remember that at an international meeting, in a presentation before public sector officials, the following phrase was used: “Violence against women swells the costs in the public budget by billions of dollars.” Upon hearing these billion dollar figures deemed to be “remarkable”, we are expected to exclaim, “Oh my God, that’s way too much!” 

Let us add the following to the cost of violence towards women: Women suffering from violence cannot work or produce, not to mention their hospital and treatment expenses. When divorce comes into play, the cost increases further. 

Let us imagine how much further the costs would increase if the state were to fulfill its public responsibilities? The state would have to protect women and prevent violence; then there are costs associated with rehabilitation, investigation and criminal enforcement. The state would also have to cover the costs of imprisoned men. This would certainly provide a boost to the economy, but it would cost a lot nonetheless. So, let us avoid all of these cost items. 

Could we continue business as usual if we were to slash costs somewhat? If the cost dropped to one dollar, it would be manageable, right? Couldn’t we stop combating violence then? How many femicides can our budget cover this year? Does fatality decrease or increase the cost, in your view? 

Solidarity Saves Lives!

Which calculation could change our opinion on violence? When one objects to this grave ethical error, they respond, “Well, that’s the only perspective that institutional structures would understand.” Nothing could be farther from the truth! Public institutions and their workforce are ultimately composed of individuals who experience gender-based violence first hand. 

And like everyone else, they need to hear this:

Not one woman less!

Your eyelash shall not fall to the ground!

To those who ask, “How can one achieve that? What would be the right method?”, women across the world give a clear answer: the Istanbul Convention. The Istanbul Convention rendered visible what we had been saying for over 20 years. 

Long before the Istanbul Convention came into force in 2011, women across the world had built pressure on the Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) with their reports, gradually getting results. 

There are two dynamics underlying this convention upholding women’s demands and placing these within the framework of fundamental human rights. The first is the shared experience of subjugation that women face under the patriarchal social order, and the second is their experience of solidarity showing them that they can struggle against domination only collectively. 

Over the years, we waged so many struggles, learning where to highlight our differences and where and how to build our unity. We have thus turned difference and unity, merger and separation into our strength, rather than weakness. We know better than anyone else how we separate and then reunite. As such, we best know how to achieve this once again, and not anybody else.

One of the nine fundamental human rights conventions of the United Nations (UN), CEDAW had at first not covered the subject of violence in its main text. It is only thanks to women’s efforts that this shortcoming in such a major convention was remedied, first by the general recommendation no. 12 in 1989 and then by the general recommendation no. 19 in 1992. The unquenchable demand for combating gender-based violence towards women was finally met by the Istanbul Convention.

This is not an ordinary historical account. This story actually points out something else. “The Istanbul Convention saves lives”; yes, but do you know what else does so? Solidarity. This is what this story is telling us. It shows that we have been the protagonists of this struggle since its inception. The Istanbul Convention is a perfect example of what women’s solidarity can achieve.

And do you know why we won’t give up? Because we know that there would be no reason why a state truly intent on taking sincere, effective and realistic measures against violence to withdraw from this convention. Whether conservative, liberal, progressive or conservative, any state across the world has to assume its responsibility in combating violence. The Istanbul Convention explains to public authorities in an elaborate manner how to fulfill this responsibility, and how to combat violence. 

The combat against gender-based violence towards women existed long before states began viewing it as their public responsibility, and their need to assume this responsibility was discussed at the 1993 Vienna conference. Women’s solidarity paved the way for revising the sexist language in the United Nations Universal Declaration of Human Rights, and drafting the convention for the prevention of all kinds of discrimination against women as well as the Istanbul Convention. Then, this same solidarity defended its gains. And it will always do so. 

Istanbul convention was not the first; it will not be the last

I hark back to the days when I worked in a women’s shelter. I had suggested that we paint a tree on the wall: a huge tree with branches offering a solution to each and every problem. With branches that read income, education, financial support, health, security, housing and empowerment. Then the branches would divide further into twigs representing a multitude of public services, civil society support schemes and various other solutions. At the ends of the branches, there would be flowers or fruits bearing names like empowerment, liberty, confidence, bliss, health, unity and love. So that upon stepping into the shelter, women would first see that beautiful tree. Then, they would again lay eyes on that tree whenever they walked through that corridor. They would stand before it and ponder, marking various branches for themselves. I wanted that tree to provide us all with oxygen, relief and power. 

The Istanbul Convention represents that tree in my eyes. Yet now, I feel as if someone has burned or chopped that tree down. It is as if all my solution proposals have disappeared along with that tree. Whenever I tell women that the convention saves lives, I also worry whether they will fear for their lives, now that Turkey has withdrawn from the convention. 

I fear casting a shadow over the powerful women’s movement and solidarity, seeming to suggest that women are alone and unprotected now that the convention is no more. 

Every time I use the phrase “Istanbul Convention saves lives”, I stop and think for a moment. I suddenly become the first woman to lay eyes on that tree. Then I think to myself: Don’t worry, “Istanbul Convention saves lives”, yet it is actually women’s solidarity that keeps the Istanbul Convention alive. Don’t worry, because you shall never walk alone! Because, we won’t give up!” 

Can we combat violence without the Istanbul convention? 

Can Turkey, the first country to express out loud its wish to withdraw from the convention, continue to combat violence? Can one combat violence only when such a convention exists? Don’t the ministries and relevant institutions give the message that the fight against violence will continue at full speed? 

The real question here is whether these messages are realistic and sincere. We have all gone through a long process across the world and in Turkey, prompting us to give a negative answer to this question. 

Gender-based violence is among the most conspicuous instruments of a binary society based on the domination of one sex over the other. As in Hartmann’s famous definition, violence is the most conspicuous manifestation of patriarchy, a system of control over women’s labor and body. Yet no one yields to violence and murder. 

If one end of the thread is combating violence, let us not forget that the other end leads to inegalitarian power relations between genders and then a social structure based on these power relations. We also see education, healthcare, marriage, inheritance rights, participation in politics and all levels of decision-making, participation in economic life, decent work conditions, equal pay, division of domestic chores, and sharing of income. In all these dimensions, we see that the current social order perpetuating men’s privileged lives has to be transformed. 

So, it is as if, across the world, the male mind is thinking, “Let’s appear to combat violence so that the inequalities found at the other end of this thread remain invisible.” It also seems to think, “Let us combat violence in such a way that we can maintain gender-based inequality.” This is what I understand when I hear the phrase, “combating violence in accordance with our traditions and values”. For this reason, I don’t think that those rejecting the Istanbul Convention can give a realistic and sincere message of combating violence. Each pretext presented for withdrawing from the Istanbul Convention is tantamount to declaring that gender equality is unachievable and inappropriate and shall not be allowed.

People in this country lost so much time whenever the state stated the obvious. They took so much time to realize their mistake. How much effort they spent to explain to themselves and others their regret for supporting the government years ago although they were indeed quite right back then. 

I have drawn the following conclusion from ongoing political debates: The opposition should not limit itself to a passive attitude of only targeting those holding power and reacting to the latter’s actions and influence. 

On the contrary, the opposition must engage in a praxis incorporating every neglected issue and giving voice to everyone, to reach the goal of social progress. 

It is precisely because of this that there is only one way that I know, recognize, and uphold. We Need Feminism. ‘Why?’ you may ask. Because, my conception of feminism is built upon collective empowerment, learning from one another, and solidarity…

The post Istanbul Convention: Numbers and the Other End of the Thread appeared first on Sivil Sayfalar.

Zaman zaman gerçekleştirdiğim eğitimlerde soruyorum:  “Son bir yılda medya ve benzeri araçlarla tespit edilip, veri haline gelebilmiş kadın cinayetlerinin sayısını tahmin edebiliyor musunuz?” Her yıl eğitimlere katılanların yaptığı tahminlere ilişkin sayılar artıyor. Gerçek sayıların çok üstünde tahminler yürütülüyor, gerçek sayıları söylediğimde ise “Haaa! Aaa! O kadar mıymış? Ben çok daha fazla olduğunu düşünmüştüm,” gibi tepkiler alıyorum. 

Ya öldürülenleriz ya da şiddetin türlü biçimlerini deneyimleyerek hayatta kalanlarız. Biz, mevcut cinsiyet rejiminin caiz gördüğü yaşamı deneyimlerken hayatta kalan ya da kalamayanlarız. Sayıların biçim bulduğu grafiklerdeki ikonlar değiliz. Ne şiddet araştırmalarının ne de medya taramalarının “artan sayılar”ıyız. 

Ama ölmemiz ya da  hayatta kalmamız, sayılar daha da artmadıkça insanların iştahını kabartmıyor, ilgisini çekmiyor ya da tartışmaya değer bir konu olarak görülmüyor. Arkadaşların neşeli kahvaltı sofralarını, kedilerin komik görüntülerini, çiçek açan kaktüsleri, birkaç sloganı, birkaç ekonomi haberini ardı arkasına sıralayan sosyal medya hesaplarında, bir kısa cümle olarak kalıyor. 

Ya da kamunun “maliyet” hesaplarında bir masraf kaleminin sayıları oluyor ölümlerimiz, hayatlarımız… 

Uluslararası bir toplantıda, kamu yetkililerine yönelik bir sunumda, şöyle bir ifade kullanıldığını hatırlıyorum: “Kadına yönelik şiddetin bütçeye getirdiği maliyet filanca dolar.”  Bu “önemli” görülüp vurgulanan filanca dolarlık  maliyeti duyunca şöyle mi dememizi bekliyorlar acaba: Aman tanrım ne kadar da çok! 

Kadına yönelik şiddetin maliyet sayılarına bir de şunları ekleyelim: Şiddet görünce kadınlar çalışamıyor, üretemiyor, hastane ve tedavi masrafları da cabası. Eh, bir de boşanma girince işin içine, yük iyice artıyor. 

Demek ki, bir de kamusal sorumlulukları tam olarak yerine getirmeye kalksak, maliyetler ne kadar yükselecek? Koruyacaksın, önleyeceksin, bunun rehabilitasyonu var; soruşturması, cezalandırması var. Bir de ceza alana  cezaevinde bakacaksın. Ekonomiyi epeyce canlandırır, ama masrafı da çok. En iyisi biz buna engel olalım. 

Acaba maliyetleri düşürürsek devam etme imkanımız olabilir mi? Bir dolar olsa maliyet çok da sorun olmaz sanki? O zaman mücadeleyi bırakabiliriz? Bu yıl kaç cinsiyet temelli cinayeti  karşılayacak kadar bütçemiz var? Ölümle sonuçlanması maliyeti düşürür mü, artırır mı ne dersiniz?  

Dayanışma Yaşatır!

Hangi hesaplama şiddet hakkındaki yargılarımızı değiştirebilir ki? Bu derin etik hataya karşı çıkınca da yanıt olarak “Kurumsal yapılar bu tür perspektiflerden anlar” diyorlar. Ne kadar da yanılıyorlar! Kamu kurumları ve çalışanları da en nihayetinden cinsiyet temelli şiddeti fiilen deneyimleyen bireylerden oluşuyor. 

Ve herkes gibi onların da şunu duymaya ihtiyacı var:

Bir kişi daha eksilmeyeceğiz!

Kirpiğiniz yere düşmeyecek!

“Nasıl olur peki bu? Yolu yöntemi nedir?” diyenlere dünya kadınlarının net bir yanıtı var: İstanbul Sözleşmesi. İstanbul Sözleşmesiyle, 20 yıldan fazladır döktüğümüz dil duyulur oldu. 

2011 yılında uygulanmaya başlamadan çok önce, Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW) komitesinin kapısını raporları ile aşındıran dünya kadınlarının çabaları aşama aşama sonuç verdi. 

Kadınların taleplerini güvence altına alan ve temel insan hakları çerçevesi içinde yer bulmasını sağlayan gücün iki önemli kaynağı var. Biri kadınların ataerkil toplum düzeni içinde maruz kaldıkları ortak tahakküm deneyimi, diğeri ise bu tahakkümle ancak birlikte mücadele edebileceklerini keşfedip öğrendikleri dayanışma deneyimleri. 

Farklılıklarımızı nerelerde gözetip, ortaklığımızı nerede ve nasıl kuracağımızı birbirimizle de çarpışa çarpışa öğrenmişiz bunca yıldır.  Ayrışıp birleşmeyi, birleşip ayrışmayı bir zaaf değil bir potansiyele çevirmişiz. Nasıl ayrışıp nasıl birleşebildiğimizi herkesten iyi biz biliriz yine. O yüzden, başkaları değil, bunu en iyi yine biz yapabiliriz.

Birleşmiş Milletler (BM) düzeyindeki dokuz temel insan hakları sözleşmesinden biri olan CEDAW, ana metni içinde şiddet konusuna yer vermemişti. Yine kadınların çabaları sayesinde bu büyük sözleşmedeki bu eksiklik önce 1989 yılında 12 no’lu, sonra 1992 yılında 19 no’lu genel tavsiye kararları ile giderildi. Ardı arkası kesilmeyen bu talep, yani toplumsal cinsiyet temelli ve kadınlara yönelik şiddetle mücadele talebi, İstanbul Sözleşmesi ile güvence altına alındı.

Basitçe bir tarih değil bu. Bu hikaye aslında bize başka bir şey anlatıyor. “İstanbul Sözleşmesi yaşatır” da, başka ne yaşatır biliyor musunuz? Dayanışma. Bu hikaye işte bunu anlatıyor. Bu mücadelenin ana sahiplerinin en başından beri  bizler olduğunu anlatıyor. İstanbul Sözleşmesi işte bu kadın dayanışmasının başarabileceklerinin büyük bir örneği.

Ve neden vazgeçmiyoruz biliyor musunuz? Çünkü şiddetle mücadele etmekte samimi, etkili ve gerçekçi adımlar atmaya niyetlenen bir kamu otoritesinin  bu sözleşmeden çıkması için hiçbir sebep olmadığını biliyoruz.  İster muhafazakar olsun ister liberal, ister ilerici olsun ister gelenekçi, her devlet yapısının bütün dünyada şiddetle mücadele bu sorumluluğunu üstlenmesi gerekir. İstanbul Sözleşmesi, kamu otoritelerine bu sorumluluğu ne şekilde üstleneceğini, şiddetle nasıl mücadele edilebileceğini  tüm boyutları ile anlatır. 

Cinsiyet temelli ve kadınlara yönelik şiddetle mücadele, devletler bunu kamusal bir yükümlülük olarak görmeden ve bu kamusal yükümlülüğü üstlenme gereği, 1993 yılında Viyana konferansında dile getirilmeden çok önce de vardı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ndeki cinsiyetçi dilin dönüştürülmesine de, kadınlara yönelik her türlü ayrımcılığın önlenmesi sözleşmesinin oluşmasına da, İstanbul Sözleşmesi’ne de bu dayanışma temel oluşturdu. Sonra da sahip çıktı. Gene de çıkar. 

İstanbul Sözleşmesi Bir İlk Değildi, Son da Olmayacak

Sığınma evinde çalıştığım zamanları hatırlıyorum. Bir ağaç resmi yapalım istemiştim duvara. Kocaman bir ağaç, dalları gövdeden çıkarken her soruna bir çözümle çıksın. Ekonomik gelir, eğitim, maddi destek, sağlık, güvenlik, barınma, güçlenme diye dalları olsun. Sonra o dallar bir sürü kamusal hizmete, bir sürü sivil toplum desteğine, bir sürü çözüm yöntemine ilişkin küçük küçük başka  dallara ayrılsın. Dalların uçlarında, isimleri güçlenme, özgürlük, güven, mutluluk, sağlık, birliktelik, sevgi olan çiçekler ya da meyveler olsun. Kadınlar sığınağa girdiklerinde önce o güzel ağacı görsün. Sonra koridordan gelip geçtikçe gözlerine takılsın ağaç. Karşısına geçip düşünsünler, kendileri için dallar seçsinler. Hepimize oksijen versin, ferahlık versin, güç versin istemiştim. 

İşte İstanbul Sözleşmesi de öyle bir ağaç gibi benim için. Ama şimdi biri o ağacı yakmış, kökünden kesmiş sanki. Sanki onunla birlikte tüm çözüm olanaklarım da yandı gitti. Kadınlara sözleşmenin yaşatacağını söylediğimde, sözleşme gittiğinde hayatta kalamayacağı endişesini de veriyor olmaktan çekiniyorum. 

Kadın hareketinin bunca gücünü, dayanışmanın bunca etkisini gölgeleyip, sözleşme yoksa artık yalnız ve korunmasızsın demiş olmaktan çekiniyorum. 

“İstanbul sözleşmesi yaşatır” ifadesini her kullandığımda bir an durup düşünüyorum. O ağacı ilk defa gören kadın oluyorum birden. Sonra şöyle düşünüyorum: Merak etme “İstanbul sözleşmesi yaşatır ama İstanbul Sözleşmesi’ni de yaşatan kadınların dayanışmasıdır. Endişe etme. Çünkü asla yalnız yürümeyeceksin! Çünkü biz vazgeçmiyoruz!” 

Peki ama İstanbul Sözleşmesi Dışında da Şiddetle Mücadele Edilemez mi? 

Sözleşmeden çıkma talebini yüksek sesle ifade eden ilk ülke olan Türkiye, şiddetle mücadeleye devam edebilir mi? Şiddetle mücadele sadece sözleşme olduğu zaman mı mümkündür? Bakanlıklar ve ilgili yapılar tarafından şiddetle mücadelede bir tam kararlılık içinde devam edileceği mesajları verilmiyor mu? 

Ama burada asıl soru bu mesajların gerçekçi ve  samimi olup olmadığı. Bu soruya olumsuz yanıtlar verebilmemizi sağlayacak uzun bir süreci, dünyada ve Türkiye’de hep birlikte yaşadık. 

Cinsiyet temelli şiddet, bir cinsin diğeri üzerine tahakkümüne dayalı iki cinsiyetli toplum yapısının en bariz araçlarından biri. Hartman’ın meşhur tanımında ifade ettiği gibi “Kadınların emeği ve bedeni üzerindeki kontrol sistemi olan ataerkilliğin en yadsınamaz tezahürü şiddettir. Şiddeti ve cinayeti kimse kabul etmez.” 

İpin şiddetle mücadele içinde tutuğumuz ucu, cinsiyetler arası eşitsiz güç ilişkilerine ve oradan da bu güç ilişkilerine dayalı toplum yapısına gidiyor. Eğitime, sağlığa, evliliğe, miras haklarına, siyasete ve tüm düzeylerde karar almaya katılıma, ekonomik yaşama katılıma, insana yakışır iş koşullarına, eşit ücrete, ev içi emeğin paylaşılmasına, gelirin paylaşılmasına da dönüp bakıyoruz. Buralarda erkeklerin ayrıcalıklı yaşamlarına devam edebilmelerini sağlayacak olan toplum düzeninin dönüşmesi gerektiğini görüyoruz. 

O nedenle tüm dünyada erkek akıl “aman şiddetle mücadele edelim de bu ipin diğer ucundaki eşitsizlikler konu edilmesin” diyor sanki. Sanki “şiddetle mücadele öyle bir yürütülmeli ki, cinsiyete dayalı eşitsizliğin sürdürülebilmesini sağlamalı,” diyor. İşte “geleneklerimize ve değerlerimize uygun şiddetle mücadele” lafını duyunca ben bunu anlıyorum. Bunun için de İstanbul Sözleşmesi’ni reddeden bir anlayışın şiddetle mücadele mesajlarının  gerçekçi ve  samimi olabileceğini düşünemiyorum. İstanbul Sözleşmesi’nden çıkmak için sunulan her gerekçe, cinsiyet eşitliğinin mümkün ve uygun olmadığı ve kurulmasına izin verilemeyeceğinin ilanıdır aslında. 

Malumun ilanına şaşırarak ne çok zaman geçirdi bu ülkede insanlar. Ne kadar uzun sürdü idrak etmeleri ve düştükleri yanılgıyı fark etmeleri. Yıllar önce verdikleri destek  için pişmanlık duymaları ya da o dönem için ne kadarda haklı olduklarını kendilerine ve başkalarına anlatmak için sürdürdükleri beyhude çaba içinde ne kadar efor harcandı boş yere. 

Bu sıralar güncel siyasete ilişkin tartışmalardan şöyle bir sonuç çıkardım: Muhalefet her zaman iktidardakileri hedefleyen ve onların attıkları adımlara ve yarattıkları etkilere tepki veren bir atıl tavır olmamalı. 

Muhalefet, aksine, toplumsal ilerleme hedefi için göz ardı edilen her konunun yer bulduğu ve herkesin sesinin duyulduğu bir pratik olmalı. 

İşte tam da bunun için benim bildiğim, tanıdığım, bulabildiğim bir tek yol var. Bizim Feminizme ihtiyacımız var. Neden mi? Benim feminizmden anladığım şu da ondan: birlikte güçlenme, birbirinden öğrenme, dayanışma…

The post İstanbul Sözleşmesi, Sayılar ve İpin Diğer Ucu  appeared first on Sivil Sayfalar.