There is a dense young population and next generation want to work in more useful jobs for society

Social entrepreneurship is a fresh and young sector, and because of its innovative, flexibility and dynamism, the need for young people stands out. For years, they confront us everywhere we boast of our young population as an advantage in the field of social entrepreneurship and Turkey’s young population is expected to use the advantage in this sector.

In our interviews with Koç University Social Impact Forum, which is active in this sector, we learned that the young generation wants to believe in the work they will do after they finish university, and they prefer to work in useful works for the society. The search for the new generation to satisfy itself in a spiritual sense will increase the orientation towards social entrepreneurship.

A solution is needed where there is a problem

Each country has its own problems, as well as the problems of our country in various areas. Although there is not much of a problem, it is an opportunity for social entrepreneurs. Social initiatives that generate solutions and create innovation and change are easily adopted and quickly adapted.

High potential of local actors, waiting to be revealed

Social entrepreneurship is known in big cities such as Istanbul and Ankara. However, social initiatives are needed all around Anatolia. In some cities there are many structures, companies, individuals, organizations that operate without knowing that they are in fact a social enterprise model. The potential of the actors to operate locally is high, and when this potential flows into the sector, important and valuable works can be created for local development. In addition, local actors can learn the intricacies of this area and use the support organizations and other facilities in the field to produce beautiful works away from the chaos of Istanbul and Ankara.

Advanced state of civil society in Turkey

As of today more than 115,000 associations in Turkey, more than 50.00 foundations and thousands of cooperatives, groups of platform, a large number of civil society organizations are included in the current movement. The large number of actors in the field means that there will be more cooperation opportunities in the field. Social initiatives are also part of the civil society because they aim to create social benefits and the more civil society is developed, the more the actor with experience, know-how and field knowledge, the social initiatives such as actors in the whole field will positively affect and support their development.

Social entrepreneurship is more comfortable than private sector and has more innovative and more dynamic working environment than traditional non-governmental organizations

We all know the working conditions of the private sector in Turkey such as often long hours, not given permission, complaining the dehumanizing working conditions. In civil society, we are talking about the excess of bureaucracy, the slow progress of the works and the reflection of innovation. It is unclear whether social enterprise is a 100% definitive solution to all of these problems, because its problems will be in itself, but it is clear that the private sector is more flexible than working conditions, and that it is separated from the civil society by its innovative and dynamic approach.

Supporting institutions, innovation centers, projects and awards

There are organizations working to solve the problems of social entrepreneurs, to help them in every sense and working to ensure they are not left alone in Turkey.

Ashoka who put their name in the world of social entrepreneurship concept was in Turkey with the branch of Ashoka Turkey, since 2000. Ashoka’s fellowship program for social entrepreneurs operating all over Turkey to produce social benefits would choose as the global Ashoka Fellow and it adds to the network.

İmece Social Innovation Platform carries out a pre-incubation and incubation program called Support Program each year. The program, which will be held for the third time this year, has supported 25 social entrepreneurs so far.

Koç University Social Impact Forum (Kusif), training on social entrepreneurship at the university, taught, work across Turkey in the area and carrying out research, aims to increase awareness and awareness in the industry by producing high quality Turkish sources related to social entrepreneurship.

These organizations as social initiatives can be stated as Impact Hub in Turkey, Social Innovation Center, Ibrahim Bodur Social Entrepreneurship Awards, state development agencies conducted with over Turkey Social Entrepreneurship Network Project, Knowledge Young Social Entrepreneur Awards, coming Innovative Solutions Association for Sustainable Development.

Social entrepreneurship stands out as a new career alternative

Although “social entrepreneurship” was started in the end of the 90’s in Turkey, Ashoka Turkey as first social entrepreneur with Viktor Ananias began in the beginning of 2000’s and this sector has been started to be known more recently in Turkey. When Turkey’s socio-economic structure of the considered surplus to requirements in the social and environmental fields, the job front of the social entrepreneurship sector, which is to find solutions to these needs clear, the future looks bright, new career in thus cutting wanting to be beneficial to the society stands out as an alternative.

Unfortunately, some rudimentary aspects of Turkey in the field of social entrepreneurship ecosystem are also available:

The concept of social enterprise is not defined in the legal and financial legislation

In many countries in the world, the concept of social enterprise, “social purpose company” (Belgium), social influence company” (Luxembourg), “social benefit company (England) etc. under the names defined in the legislation. The fact that it is defined in the legislation allows the scope of the concept and legal infrastructure to be specific, thus allowing for the introduction of special programs for social initiatives, and perhaps the introduction of special exemptions. When there is no place in the legislation, the advantages, credits and programs are limited. In fact, the lack of legislation, financial legislation can not find a place that causes. Since there is no specific class of scope and definition in the legal field, social enterprises are established with hybrid models and in most of them they have to become corporations. Establishing a company requires social enterprises to pay taxes, even as a profit-making company, although it is not a profit (although its primary priority is not profit). The lack of a place in the fiscal legislation is an obstacle to bringing tax benefits or financial exemptions for social enterprises.

However, this seems to be no longer a constraint in the future, as the Social Entrepreneurship Network Project, which was launched on February 1, 2019, is currently underway to work on social initiatives.

Poor public awareness of social entrepreneurship

The weakness of public awareness is not only a case specific to social initiatives, but it is also controversial in our society that the perception of civil society in general and the supportive approach to civil society remains unchanged even today. However, the fact that the audience, who heard and knows the concept of social enterprise and who is shopping from social enterprises, has a limited mass, is one of the major negativities for the sustainability of the initiatives.

The conscious consumer who researches the products and services of social enterprises and who wants to get a product or service when he / she wants to take a product or service is not in a sufficient number to ensure the sustainability of the ecosystem. This is changing with the gradual change of perception and increasing consciousness, but there is more to be done in order to increase awareness and visibility, and on the other hand, the number of social enterprises should be increased.

On the other hand, because this consciousness is not settled in the society, the work of social entrepreneurs is not understood or appreciated by their surroundings. Social enterprises, social structures for social benefit, for this reason when working for the community can not be understood by the community.

Social enterprise awareness has not yet settled in public institutions, investors and individual supporters

This comes from the same place with the fact that there is less awareness in society. In many different countries, the view of municipalities and other public institutions on social enterprises is that the social enterprises take the burden on the public and the state, and that they support the public in the name of serving the society; therefore, social initiatives are supported by local public institutions. In our case, such a consciousness of our municipalities is unfortunately not yet. In the same way, there is no social initiative in the focus of funds, individual donors, and investors, which requires them to have more visibility into the social enterprises’ self-acceptance, and the spread of funding and investment finds to a longer period.

Social banking concept in Turkey is not settled, there is no social investment fund

For example, in Spain, value-oriented banks such as Triodos and Etica are available, investing in social enterprises and credit. Non-profit lending institutions such as CIGALES in France, land-based institutions such as Caisse Solidaire du Nord, companies providing finance to social initiatives such as Pas de Calais, France Active, Garantie and La Nef, Terre de Liens and Habitat & Humanisme institutions that provide land to social initiatives working on land, and non-profit organizations such as SIDI have overseas investing institutions. In the UK, there are consultancy companies that bring together social entrepreneurs who have been influenced by influential investors such as Resonance and the banks that support social enterprises rejected by traditional banks such as Royal Bank of Scotland Social & Community Capital.

Turkey’s institutions supporting social entrepreneurship initiatives and organizations and does not have as many institutions as we mentioned above; however, these are institutions that provide more competence and capacity support rather than financial support to social enterprises, as there are no institutions engaged in banking and / or social investment activities. We need to increase the number of banks that will lend to social enterprises, investment funds that will provide financing, and intermediary institutions that bring social entrepreneurs and entrepreneurs together.

The number of experts and mentors who know and know the area of ​​social entrepreneurship and who can provide specific advice and consultancy are limited.

Social entrepreneurship in Turkey because it is more fresh and new field, volunteers who know the area and functioning, experts and / or mentor less number of people. Even experts who advise and mentor initiatives / start-ups at the present time know the entrepreneurship and the private sector and know the functioning there, the advice given to social entrepreneurs can sometimes be incompatible with the structure and spirit of social entrepreneurship.

Support mechanisms are restricted in places other than major cities

Unfortunately, outside of big cities such as Istanbul and Ankara, the local entrepreneurs can have limited access to information, know-how or experience.

Social entrepreneurship is currently trapped in big cities, but with the increase of local initiatives and interest in the field, support and investments will be on the ground and work will be done for actors in other cities.

In the Social Entrepreneurship Network Project mentioned above, it is expected that Bursa, Van, Gaziantep, Kayseri, Muğla and Samsun, excluding Istanbul and Ankara, will be selected as the project province and development agencies will be involved in the project, which will contribute greatly to the development of local actors.

The post Starting a Social Enterprise in Turkey with its Ups and Downs appeared first on Sivil Sayfalar.

We examined the social enterprises that attracted our attention and we would like to introduce to you the activities of these enterprises whose products and services we liked very much.

Gelecek Daha Net (GDN) Platform – Training and development platform that brings together the party who has the information and the party who needs the information

Gelecek Daha Net is a platform for young people aged 14 to 30, that brings them together with experts and business people who have the knowledge they need using skill development tools such as online and offline guidance, mentoring, trainings, meetings, and videos. Since 2008, the platform has been bringing together young people with volunteer mentors and offering free guidance on education, training and business life. In addition to online mentoring services, it also organizes activities such as online trainings, webinars and workshops. Ranging from time management to personal image, from personal information security to professional behaviour, it produces free content for its users. Moreover, success stories, job presentations, thematic topics, company and educational institution presentations and videos on many more topics can be accessed on this platform.

According to the information we received from GDN’s founder, Serra Titiz, there are currently 15.000 young people registered and 2.000 volunteers.

Fazla Gıda – Effective waste management platform that brings food banks and food enterprises together

FazlaGıda is an effective waste management platform for enterprises that transports food, which has been discarded but not expired and that still has nutritional value, from food companies to the needy and food banks. It enables food enterprises to create economic and social value from demand surplus products by effectively managing their inventory of unsold products. Foods that cannot be sold via FazlaGıda can be donated, resold or recycled.

YenidenBiz Association – An association that helps women who have had a break in their career to return to business life

YenidenBiz is an association that has been established to assist in the re-employment of women who have taken a break from working life. The idea of the association was born upon realizing that the CVs of women who had discontinued their working life for more than 1 year due to marriage, birth, family and similar reasons were eliminated by the human resources departments in the private sector. The platform is currently conducting activities with the aim of supporting women’s return to work and these are women who are university graduates, with minimum 7 years’ experience, having a break in business life for one year or longer and who are willing to return to work. In 2018, it was one of 10 participants in Turkey winning micro-grant as part of Smart Start Project supported by the European Union.

Harmoni Women’s Cooperative – Women’s Cooperative for women’s participation in economic and social life

Harmoni consists of 20 women who set off with the idea that women are active participants in economic and social life, and this is mandatory for social development. It offers women, who cannot work full-time for various reasons, the opportunity to work in line with their own skills and during their preferred working hours. In addition to vocational trainings, it supports their development through trainings on working life and social life. It has trained more than 160 women to date and provided income opportunities for them. It currently has more than 100 products and says that it is for everyone who is a naturalist and who wants to use hand-crafted, custom-designed products. Apart from individuals, it also works with institutions on special days or upon request as per demand.

Vivoo – Biotechnology based personal wellness application with urine strips and mobile application as its products

Vivoo is a biotechnology-based personal wellness application using which you can follow your own health from home. The way it works is quite interesting. After you urinate on 10-parameter urine strips, you take a picture of it using the application and upload it to Vivoo’s mobile app, and the application gives you advice on your personal health according to these parameters! In short, this initiative by two young Turkish women, first recognizes your body through your urine and then gives you specific advice on your water consumption, your immune system values, whether you have an infection in your urethra or not, your pH level, your ketone content, your liver and kidney functions, and so on.

Good4Trust – Social network platform that aims to create ecologically and socially fair economics of generation

Good4Trust is a social network platform where various non-governmental organizations and social enterprises can exhibit their own products and share their favours. It brings together consumers and producers with the purpose of strengthening them with services and products of social and ecologically responsible and reliable producers. The platform aims to develop a global community by creating ecologically and socially fair economics of generation towards a planet where people are in harmony with peace and nature.

EVCAD (Home-based Working Women and Social Rights Association) – The association carrying out activities to make visible the contributions of women working in their own home or in domestic services

EVÇAD is an association which was established to support women’s participation in social, economic, political and cultural life and that carries out activities to make women’s labour and the contribution of women’s labour spent in domestic services to the household economy and thus to the country’s economy. In 2018, it was one of 10 participants in Turkey winning micro-grant as part of Smart Start Project supported by the European Union. The Association has activities such as strengthening the organizational capacity of women working as home-based to fight for their social security rights and bringing women, who want to work outside home, together with vocational training and employment opportunities. Today, EVÇAD has 70 registered members and 150 volunteers.

Açık Açık – Platform established to bring together transparent and accountable associations and foundations with benefactors

Açık Açık is a platform established with the aim of bringing together benefactors and transparent and accountable associations and foundations that recognize benefactor rights in Turkey. Açık Açık is a social platform where benefactors can search for associations and foundations operating in the field of services they want to support, where they can get information on associations’ and foundations’ goals, stories, projects, financials and managers, where they can access information on things to consider when making donations, tax benefits and benevolence, and where they can make a donation to the organization of their choice. It is a platform that will help the benevolence sector, whose reliability has been shaken in our country in recent years, to regain its credibility.

The post Are You Part of the Social Enterprise Ecosystem? appeared first on Sivil Sayfalar.

Introduction to Social Entrepreneurship: Glossary of Basic Terms

Impact Measurement: Considering that the main goal of social entrepreneurship is to create social benefit and social impact in society, the success of a social enterprise is determined by whether it achieves its social impact intended. Impact measurement is the process of measuring the social value of a social enterprise’s benefit to society, its impact on the target group and on the social value of a social enterprise.

Impact measurement will help you plan your data collection and analysis processes to see if your enterprise strategy is working and help you make suggestions to change, stop, or scale your actions. One of the institutions that provides impact measurement training in Turkey’s social entrepreneurship ecosystem is Mikado Sustainable Development Counseling (Mikado Sürdürülebilir Kalkınma Danışmanlığı) which is a social enterprise itself too.

Impact Investment: It is a type of investment which aims not only financial return as in commercial investment, but also creation of social impact. For this reason, in addition to risk and material return, social and environmental impact focus is also taken into consideration in the decision-making process of impact investment.

Impact management: It is the activity that focuses on maximizing social impact positively and managing all of the processes of planning your activities for the highest level of impact, collecting data and conducting impact analysis in order to create an impact plan.

Beneficiary: They are individuals or groups who benefit from services or products aiming to create social benefit, and who are in the target audience of enterprises and projects.

Philanthropy: It is an understanding of funding system aiming to increase the medical, economical, social standards and welfare of humanity.

Financial sustainability: It is the ability of your enterprise to finance itself within the framework of the business model and thus to ensure its financial continuity.

Commercial enterprise: They are enterprises carrying out commercial activities which are established under the foundations to achieve their objectives.

Business model: It is a plan that shows how an enterprise or company creates and distributes revenue, and how it regulates business activity, and is sometimes referred to as a “business plan” or “income model”.

Crowdfunding: It is a pool where a large number of small investments made by many people or institutions come together. Mass funding can be in the form of grants, donations and in-kind contributions.

Incubation center: They are centers that guide the entrepreneurs in the beginning stages of the enterprises and provide different support such as office space, mentoring services, social opportunities for networking, and mediation between the entrepreneur and the investor.

Scaling: It is the development, growth and / or proliferation of an enterprise to increase its impact. While measurement in commercial entrepreneurship is an increase in your income and therefore your profits, measurement in social entrepreneurship involves the growth and proliferation of social effectiveness.

Shareholder: They are all actors who take concrete advantage of the activities of your undertaking in your industry, who are affected, cooperated and / or who support you.

Civil society: Institutions and organizations that operate in public interest and aim for social benefit other than the government. Social enterprises are part of civil society as they aim to create social benefit.

Sustainable development: It is the planning of the life and development of today and the future, by establishing a balance between man and nature, without harming natural resources, by providing the conscious consumption of resources, and by enabling the future generations to meet and develop the needs of today and the future.

Responsible management: It is a form of management that is based on trust and ethical values and sensitive to human rights and fundamental rights.

Social economy: It is a type of market where different organizations with legal forms or status carry out non-profit economic activities for a social purpose. The main actors of the social economy are social enterprises, cooperatives, co-operation funds, associations and foundations.

Social impact: It is the change and / or development occurring in the community and / or the environment as a result of the activities of your enterprise.

Social impact analysis: See “Impact Measurement” above.

Social benefit: Benefits to society and / or the environment.

Social finance: It is the financial resource invested in the solution of the social or environmental problem.

Social responsibility: In the ethical context, it is the case that an organization or individual acts in the interests of society as well as in the interests of the general public.

The post Introduction to Social Entrepreneurship: Social Benefit, Social Impact, Business Model, Financial Sustainability, Impact Analysis And Much More… appeared first on Sivil Sayfalar.

Smart Start projesinin Türkiye’deki yürütücüsü YADA temsilcisi Ceylan Özünel, 2016 yılında projeye başladıklarında Türkiye’deki sosyal girişim algısı ve farkındalığının bugüne kıyaslandığında daha düşük olduğunu belirterek, “Her geçen gün hem STK’ların sosyal girişim modelleri ürettiğini hem de diğer sosyal girişim modelleri üreten oyuncuların arttığını görüyoruz. Bosna Hersek, Sırbistan, Karadağ, Makedonya ve Hırvatistan ülkeleriyle birlikte yürüttüğümüz Smart Start projesiyle, ülkeler arası bilgi alışverişinde bulunma, deneyim paylaşma ve sosyal girişim konusunun yaygınlaştırılması için birlikte hareket etme imkanı bulduk. Yaşanan zorluklar ve gelişmeler konusunda Batı Balkan ülkeleriyle Türkiye’nin birçok ortak meselesi olduğunu gördük. 3 yıl önce proje kapsamında 300 STK’nın katılımıyla tüm bu ülkeleri kapsayan bir araştırma yapmıştık. Orada STK’ların yarısından fazlasının bir sosyal girişim modelinin olmadığını, %85’inin iktisadi işletmesi olmadığını, çoğunluğunun finansal sürdürülebilirliğini kısa dönemli projelerle ve finansal kaynaklarla sağlamaya çalıştığını gördük. Finansal kaynakların da hibe projeleri ve bağışlardan sağlandığı, daha sürdürülebilir modeller için STK’ların ya fikir aşamasında ya da fikirlerini hayata geçirme aşamasında zorlandığı görülüyordu. Finansal kaynak bulma zorluğunun yanı sıra insan kaynağı yetersizliği de göze çarpıyordu. Yani bir STK’nın sosyal girişim modelini hayata geçirme ve sürdürmesi için finansal kaynakla birlikte iş planı yapabilen, pazarlama tekniklerine hakim ve bir işletmeyi sürdürebilecek becerilere sahip insan kaynağı yapısına ihtiyacı var. ” dedi. Kapasite geliştirme çalışmalarını sürdürdüklerini de belirten Özünel, “Smart Start kapsamında sosyal girişim modelleriyle mikro-hibe almaya hak kazanan STK’lar bu modelleri hayata geçirmek için büyük çaba gösterdiler. Umuyoruz ki ilk adımlarını attıkları sosyal girişim modellerini sürdürülebilir kılmak için de aynı istekle çalışmalarına devam edecekler. Bu tür ilham verici, iyi örnekler çoğaldıkça STK’lar arasında da sosyal girişim konusunun daha çok yaygınlaşacağına, STK’ların misyonlarını, varlıklarını sürdürebilmeleri için sosyal girişimi bir model olarak görmeye daha yatkın olacaklarına inanıyoruz.” diye konuştu. 

Türkiye’deki geleneksel sivil toplum kuruluşlarının, ülkemizde son yıllarda kendinden söz ettiren sosyal girişimcilik fikriyle tanışması, sivil toplumun geleceği ve sürdürülebilirliği adına bizleri mutlu etti. Smart Start kazananları ile bizzat görüştük ve projeden kazandıkları hibeyi nerede kullandıkları ve projenin getirileri konusunda fikirlerini sorduk.

Şeffaflık Derneği’nden Yeni Bir Sivil Toplum Proje Yürütme Modeli 

Smart Start projesi kapsamında Türkiye’den seçilen sivil toplum örgütlerden biri olan Uluslararası Şeffaflık Derneği, 1993 yılında kurulan ve günümüzde 120’ye yakın ülkede faaliyet gösteren küresel bir sivil toplum örgütü olan Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün Türkiye’deki temsilcisi. Örgüt, tüm dünyada yolsuzluğun, toplumları felakete sürükleyen, yoksullaştıran, yozlaştıran, ve bu sebeple mücadele edilmesi gereken bir olgu olduğunu kabul ettirmekle kendini tanımlıyor. Uluslararası Şeffaflık Derneği ise ülkemizde 2008 yılından bu yana faaliyet gösteriyor ve kendilerini bir araştırma ve savunuculuk merkezi olarak konumlandırıyor. Gerek kamu idarelerine ve yerel yönetime, gerekse de özel sektöre yönelik kapsamlı araştırmalar yürütüp, bu araştırmaların sonucunda çok paydaşlı bir yaklaşımla reform önerileri ve eylem planları hazırlayıp, savunuculuk safhasına geçtiklerini belirtiyorlar.

Smart Start’tan aldığımız mikro-hibe kapsamında bizim hedefimiz, Türkiye’de ilaç sektörü ile yürüttüğümüz işbirliği projesinin sürdürebilirliğini sağlamak adına finansal kaynağını doğrudan faydalanıcılarının kendisinden alan yeni bir sivil toplum proje yürütme modeli kurmak oldu

Derneğin Genel Koordinatörü Yalın Hatipoğlu, misyonlarının yolsuzlukla mücadele olduğunu, bunu da şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcılık ilkelerinin savunuculuğunu yaparak sağlama amacında olduklarını belirtiyor. Smart Start ile birlikte dernek bünyesinde daha önce denemedikleri bir proje modeli başlattıklarını belirten Hatipoğlu, “Smart Start’tan aldığımız mikro-hibe kapsamında, Türkiye’de ilaç sektörü ile yürüttüğümüz işbirliği projesinin sürdürebilirliğini sağlamak adına finansal kaynağını doğrudan faydalanıcılarından alan yeni bir sivil toplum proje yürütme modeli kurmaya çalıştık. Diğer bir deyişle, giderlerini üçüncü bir tarafın fonladığı bir model yerine, projenin çıktılarından doğrudan faydalanacak sektörün, kurumların, kişilerin, o çıktılardan belirli bir ücret karşılığında yararlanmasıyla karşılayan ve kendi devamlılığını sağlayan bir proje modeli geliştirdik. Bu modelin sosyal girişim ile benzer yanları var, bunlardan en önemlisi buradan edinilen tüm gelir, yine aynı projenin ilerleyen aşamalarındaki raporlarını finanse etmek ve diğer giderlerini karşılamakta kullanılacak, yani proje süresince elde ettiğimiz her geliri tekrar projenin kendisine yatırmış olacağız.” dedi.  Hatipoğlu şöyle konuştu: “Bir sivil toplum kuruluşu olarak odaklandığınız konu ya da sorun ile ilgili bir ürün ya da hizmet üretip, oradan bir gelir üretmeniz seneler boyu sürecek bir emek istiyor ve bizlerin de geliştireceği ürünler somut ürünler olmuyor. Bu sebeple biz ilaç sektörüyle yürüttüğümüz bu işbirliği programının finansal sürdürülebilirlik konusundaki kaygıları mümkün olduğunca aza indirgemek istedik, ve Smart Start’ın da desteğiyle böyle bir gelir modeli oluşturduk. Ama bu gelir modelini dernek bünyesinde oturtmak ve diğer projelerimizde de uygulamak çok uzun soluklu bir çalışma gerektiriyor, o açıdan yolun başındayız. Smart Start kapsamında seçilen kuruluşlardan biri olduktan sonra Impact Hub’da düzenlenen etkinliğe katıldık, Türkiye’den farkı sosyal girişim sahipleriyle tanıştık, onların sunumlarını dinledik, bizim için hoş bir deneyimdi.”

Asperger Sendromu ve Otizmle Hayat Derneği Asperder Film’i Çekti

Asperger Sendromu ve Otizmle Hayat Derneği (Asperder), Türkiye’de geniş bir vizyon ve geleceğe dönük bakış açısı ile faaliyetler yürüten sivil toplum kuruluşlarından. Asperder’in genel hedefi Türkiye’de yüksek fonksiyonlu otizm ve aspergerli insanların ve ailelerin yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve çağdaş standartlara yakınlaştırılmasına hizmet etmek. 2008 yılında kurulan Asperder, kuruluşundan bu yana farkındalık çalışmaları, hak arama, varolan hakların iyileştirilmesi, bilinirlik çalıştırmaları, ve otizm ve aspergerli birey sahibi ailelere danışmanlık hizmetleri veriyor. Dernek, ilk iktisadi işletmesini 2012 yılında kuruyor ve günümüzde faaliyette olan iki iktisadi işletmesi mevcut, dört tanesi de hazırlık aşamasında. Dernek Başkanı Mesut Başar, Asperder bünyesinde kurdukları ilk iktisadi işletme olan Asperder Spor’u şöyle anlatıyor: “Spor ürünleri ile başlamamızın en önemli sebebi otizmin tedavisinde sporun yerinin çok büyük olmasıydı, çünkü sporla rehabilite olan çok fazla çocuk var. Fiziksel egzersizler, beyin jimnastikleri, diğer sportif aktivitelerin herkese faydası olduğu gibi, zihinsel ve ruhsal rahatsızlıklara da faydası var. Biz de başlangıçta “bu alan bizim misyonumuza da uygun bir alan” diyerek yola koyulduk.”

Smart Start ile giriştiğimiz projeler dahil tüm Asperder iktisadi işletmelerini, temelde otizm olmak üzere tüm ruhsal ve zihinsel hastalıklardan muzdarip ailelerin kendilerini sosyo-ekonomik anlamda geliştirebilecekleri inisiyatifler olarak tasarlıyoruz

Başar, Asperder’in ikinci işletmesini kurmak istediklerinde Smart Start ile yollarının kesiştiğini ve Asperder Film’i Smart Start’ın verdiği mikro-hibe ile kurup, ilk kısa filmlerini çektiklerini belirtiyor. “Asperder Film” isimli film ve prodüksiyon şirketimiz Smart Start projesinin kazananlarından biri olarak kuruldu ve otizmle ilgili kısa filmimiz İKİ – Bir Otizm Masalı’nı Smart Start’tan aldığımız fon ile çektik.”

Asperder’in, mevcutta faaliyette olan Asperder Spor ve Asperder Film haricinde şu an hazırlık aşamasında olan Asperder Emlak, Asperder Reklam, Asperder Matbaa ve Asperder Promosyon Ürünleri olarak dört iktisadi işletmesi daha var. Başar, konuyla ilgili “Smart Start Projesi ile giriştiğimiz projeler dahil tüm Asperder iktisadi işletmelerini, temelde otizm olmak üzere tüm ruhsal ve zihinsel hastalıklardan muzdarip ailelerin kendilerini sosyo-ekonomik anlamda geliştirebilecekleri inisiyatifler olarak tasarlıyoruz” ifadelerini kullanıyor.  

Asperder’in projeleri sadece iktisadi işletmeleri ile de sınırlı değil. “Otizmle Hayat Portalı”, otizmli bireye sahip ailelerin öncelikle kendi aralarında, akabinde alan uzmanlarıyla, paydaş kurumlarla, yerel ve merkezi kurumlarla ve diğer sivil toplum kuruluşları ile iletişim, işbirliği, güç birliği ve dayanışma halinde olacakları bir online platform olarak tasarlanıyor. Teknolojik altyapısı büyük oranda tamamlanan portal hakkında Başar, “Otizmle Hayat Portalı’yla öncelikli hedefimiz sağlıklı iletişim ve bilgilendirme. İsminde her ne kadar sadece “otizm” olsa da, bu portalın tüm ruhsal ve zihinsel hastalık ve engel gruplarını kapsamasını ve zaman içerisinde bu yönde evrilmesini bekliyoruz.” şeklinde açıklama yapıyor.

Asperder’in bir diğer projesi ise, otizmle ilgili farkındalık yaratmak için Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Heykel Bölümü ile işbirliği içerisinde hayata geçirdikleri heykel projesi. Heykel bölümü son sınıf öğrencileri arasında düzenlenen yarışmada birinci olan heykel, “Otizme Dokun” sloganı ile birinci olmuş ve Kadıköy Belediyesi ile imzaladıkları protokole göre, yakın zamanda Kadıköy’de halka açık bir parkta Otizm Farkındalık Alanı olarak belirlenen bir alana büyük ölçekli olarak konuşlandırılması bekleniyor.  

Kültür Rotaları Derneği Likya Yolu Rehberi Hazırladı

Kültür Rotaları Derneği, Türkiye genelinde bulunan kültür rotalarının tanıtımı, iyileştirilmesi ve bakımını sağlamak adına kurulan bir dernek. Kültür rotaları üzerine yazdıkları rehber kitapların satışları sayesinde elde ettikleri geliri, yine aynı rotanın temizlenmesi, işaretlendirilmesi, levhalandırılması ve bakımında harcayarak, sağladıkları geliri tekrar sosyal girişimlerine yatırıyorlar.

Dernek ekibinden İrem Zararsız, sosyal girişimcilik hakkında Smart Start projesinden önce fazla bilgileri olmadığını ama aldıkları eğitimler sayesinde artık kendilerini yetkin hissettiklerini belirterek, “Bizce sosyal girişim, yaptığınız işten hem sosyal fayda yaratmak hem de bu sosyal faydadan gelir elde etmektir. Türkiye’de sosyal girişimcilik çok fazla bilinmediği için, şu an kendimizi tanıtırken detaylı açıklamak durumunda hissediyoruz ama ileride bunun değişeceğine inanıyoruz.” dedi.

Kültür Rotaları Derneği, Smart Start projesinden kazandığı finansal desteğin bir kısmını, Akdeniz’de Fethiye’den Antalya’ya kadar uzanan Likya Yolu rotasının anlatıldığı Likya Yolu isimli rehber kitabın Rusça’ya çevrilmesi ve Rusya’da piyasaya sürülmesinde (şu an Likya Yolu, Türkçe, İngilizce ve Rusça dillerinde mevcut), bir kısmını ise Türkiye’deki kültür rotalarını tek bir çatı altında toplamak adına oluşturdukları mobil uygulamanın yapımında kullanmış.

Smart Start projesinden önce sosyal girişimcilik bizim için bilinmeyen bir alandı, verilen eğitimler ve danışmanlıklar sayesinde biz de bu konuda artık yetkin olduğumuzu söyleyebiliriz

Zararsız ile Türkiye’de sosyal girişim olarak faaliyet sürdürmenin zorluklarından konuştuğumuzda, dernek kökenli oldukları için kendilerini özel sektörden ziyade sivil topluma daha yakın hissettiklerinden bahsederek, “Türkiye’de sosyal girişimci olmanın dezavantajları var. Yapılan işlerin öncelikle sosyal fayda içerdiğini insanlara kanıtlamak zor, vergisel anlamda hiç avantajımız yok, çünkü yapılan işler sadece ticari iş olarak nitelendiriliyor, bu sebeple gelir vergisi vermeniz gerekiyor ki, normal bir ticari girişim gibi kar amacı gütmeyen bir yapı için bu büyük bir sorun” ifadelerini kullandı.

Bilge Nesil Gençlik Bilişim Sanat ve Turizm Derneği Seramik Markası Oluşturdu

Bilge Nesil Gençlik Bilişim Sanat ve Turizm Derneği bünyesinde kurulan Bilge Seramik & Sanat sosyal girişimi, dezavantajlı gruplara istihdam sağlayarak, sanatı ve zanaati modern tasarımlarla yorumlayıp üretimi teşvik eden bir girişim. Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 25 yıl önce son seramik ustasının yaşlanması ile tamamen unutulan seramik toprak sanatını, sanatçı gençlerin tasarımları ile Balıkesirli kadınların maharetli ellerinde buluşturuyorlar.

Derneğin başkanı ve Bilge Sanat & Seramik markasının kurucusu Muhammet Çetin, sürdürülebilir kalkınma yöntemlerine uygun bir çalışma ile tamamen doğal hammadde ve üretim yöntemleri ile insanlar için sağlıklı ürünler ürettiklerini belirterek, “Ürünler topraktan olduğu için çevreye ve sağlığa zararsız, üretim yöntemi insanın hayal gücünü geliştiriyor ve terapi ediyor, hamurla yapıldığı için kadınların daha istekli ve becerikli olduğu bir alan, bu sebeple toplumsal cinsiyet eşitliği için uygun, atık durumuna geldiğinde de tamamen doğadan bir parça ve zararlı maddesi yok. Görsel ve sanatsal olarak da dekoratif ve kullanışlı ürünler ürettiğimiz için kadınların ilgisini cezbediyor” ifadelerini kullandı.

Çetin’e Smart Start sürecini sorduğumuzda, “Biz daha önce çeşitli projelerde bulunduk ancak sosyal girişimcilik bakış açısını ilk defa Smart Start projesi ile tanıdık. Sosyal girişimcilik ülkemizde yeni tanınmaya başlayan bir alan olduğundan bu konuda yeterli bilgi bizde yoktu. 2016 yılından bugüne sosyal girişimcilikle alakalı birçok eğitime katıldık ve vizyonumuzu sosyal girişimcilik odaklı olarak kanalize ettik ve Bilge Seramik & Sanat markası Smart Start projesi kapsamında oluştu. Şimdi proje ve faaliyetlerimizi sosyal girişim çerçevesinde yürütüyoruz, toplamda 50 kadına doğrudan fayda sağlıyoruz” dedi.

Smart Start projesi kapsamında uyguladığımız proje ile Bilge Seramik & Sanat markasını oluşturduk, sosyal girişimcilik mantığını kavradık ve vizyonumuzu bu alanda kanalize ettik

Çetin, sosyal girişimi “toplumdaki mevcut bir sorun ve eksik olan bir alanı girişimci yaklaşım ile çözmek” olarak tanımlarken, sosyal girişimde odaklanılan sosyal sorunu çözmek için ticaretin araç olarak kullanıldığını belirtiyor. Çetin’e göre, “Sosyal girişimcilik, girişimcinin, bir insan topluluğunun muzdarip olduğu toplumsal bir sorunu veya yokluğunu hissettiği bir ihtiyacı belirlemesi ile başlayan bir serüven”. “Bir yandan söz konusu sorunun veya ihtiyacın kalıcı ve sürdürülebilir olarak giderilmesinde teknoloji girişimleri gibi yenilikçi yaklaşımlar sergilemeniz, diğer yandan sosyal etki oluşturarak ve kar-gider dengesini kurarak herhangi bir bağış veya destek kaynağına bağlı olmadan bir şirket gibi hayatta kalmayı başarmanız gerekiyor. Bu hususların tamamını sağladığınızda tam anlamıyla sosyal girişim oluyorsunuz.”

Bilge Seramik & Sanat için Çetin, modeli Balıkesir’de başarıyla uyguladıklarını, bundan sonraki adımda Denizli’de faaliyete geçmeyi planladıklarını belirtiyor. Lübnan ve İtalya’dan aldıkları sipariş ile Nisan 2019’da 250 parçalık bir koleksiyonu yurtdışına ihraç etmeye hazırlanan Bilge Seramik & Sanat’ın ürünleri için Çetin, seramik sanatını ticari girişimden ziyade sosyal girişimciliğe uyarladıklarını belirterek, “Kendimizi bir özel sektör gibi değil tamamen bir sivil toplum olarak nitelendiriyoruz. Bu işi çok kazandıran bir ticari girişim şeklinde de kurabilirdim, ama bu hazzı vermezdi.” diyor.

The post Smart Start Mikro Hibeyle Gerçekleştirilen STK Projeleri… appeared first on Sivil Sayfalar.

First Steps

“Social entrepreneurship” term first emerged in the 1980s in England. This term arrived in Turkey as Ashoka Turkey Foundation started operations at the end of the 1990s and when first Ashoka Fellow, Viktor Ananias, was selected in 2000. First “social enterprise” found by Viktor Ananias in Turkey was Buğday Ecologic Life Support Foundation (Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği). Buğday started operations as Buğday Movement in 1990. In 2000, after Viktor was selected first Ashoka Fellow, this organisation became a foundation in 2002. For those who do not know, Buğday’s mission is to create ecologic life awareness and sensitivity in individuals and in society, offers solutions to problems caused by rapid and irrecoverable degradation of ecologic balance and support life that fits nature. The mission is still the same, it has not changed since establishment but it was developed. Currently, there are various projects under Buğday and we believe TaTuTa is the most popular one.

Agreed Criteria

In Turkey, “social enterprise” term is not defined in legislation (yet, we hope to have such definition). Therefore, the scope of this term is determined by initiatives and preferences of individuals and institutions only. For example, according to Koç University Social Impact Forum (KUSIF), social enterprises are structures that offer a systematic and innovative solution to a problem, have a sustainable business model and create measurable social impact through products and/or services they produce. According to Ashoka Turkey, “social entrepreneurs” are individuals who are dedicated to sustaining their social enterprise until the system that includes a focused topic or problem they want to solve is transformed completely.

There are certain criteria accepted by leader institutions in Turkey when we talk about social enterprise:

• Social enterprise creates innovative solutions to a social or environmental problem.
• Social enterprise creates social benefit and has a measurable social impact.
• Social enterprise has a sustainable revenue model.

When we have all these features, we can define social enterprise as follows: Social enterprise is an enterprise that generates innovative solutions by developing a sustainable revenue model for the social or environmental problem and generating social benefit and measurable social impact with this solution.

Other than these, it is generally accepted that social enterprises have more innovative, flexible, dynamic and fast decision-making processes compared to other civil society actors.

Global Examples on Legal Legislation Forms

We have said that social enterprise is not defined in legislation in Turkey. However, there are countries that include this term in their law and these countries generally define these organisations as “non-profit organisations”. We can see how social enterprises are named under legal legislations of some countries in Europe:

Source: Kusif – Social Financing Guide

As it can be seen, social enterprises have legal form as “social enterprise” in Denmark, “social impact company” in Luxembourg, “community interest company” in England, “social purpose company” in Belgium and “collective benefit cooperative” in France. There are independent Social Enterprise Laws in Finland, Lithuania and Slovenia. When we consider that we don’t have separate, independent legislation for commercial entrepreneurship, it is important to note that how countries such as Lithuania and Slovenia which are smaller than Turkey in demographic and economic terms show an exemplary success and how these countries emphasise such structures. For more information on these countries, you can see KUSIF’s Social Financing Guide.  

In Turkey, since we do not have a legal infrastructure or legal form like in those countries, social enterprises can be established in different structural forms as association, foundation, company (limited liability, joint-stock company), cooperatives, platforms, organisations and movements. Various social enterprises continue to live with appropriate hybrid models that fit their mission and vision.

Social Impact-Oriented Approach Rather Than Profit-Oriented Approach

Why do you think social enterprises are not regarded/cannot be seen as a part of the private sector like business enterprises? Because the private sector must generate revenue and profit from produced and marketed products/services, such companies cannot survive in commercial life without profit. While the main purpose of commercial enterprises is profit, social enterprises always want to create social benefit and social impact. Therefore, social entrepreneurs invest this profit to solutions to increase social impact and benefit (at least this is expected). On the other hand, while profit obtained by commercial enterprises are distributed between shareholders, in social enterprise shareholders do not receive any profit shares. This profit is re-invested in the enterprise as capital. TUSEV (Turkey Third Sector Foundation) summarises this as “social enterprises work with social purpose focus not with profit”.

However, there are enterprises that do not care how this profit is distributed and/or shared. For example, according to İmece, financial sustainability and generating social benefit is important for the social enterprise, therefore, Imece considers profit-oriented businesses that can generate social benefit as a social enterprise. Mikado has the following view: “While commercial entrepreneurship maximises profit, social entrepreneurship optimises profit, social enterprise mainly works on social impact. Therefore, social enterprise focuses on social impact maximisation.”

Young Actor in Civil Field

When we consider eliminating social and/or environmental problems and generating social benefit purposes of social enterprises, it is clear that they are a part of civil society. Why are they not considered in the same category as civil society organisations? The answer lies in the fact that they have both a financial model and sustainable operation approach. As we know, civil society organisations (foundations, associations, etc.) have non-profit. Since they do not have a revenue model, they do not generate profit. However, although the main objective of social enterprises is not profit, they must generate profit for sustainability. Additionally, social enterprises have more innovative, flexible, dynamic and faster decision making processes compared to other civil society actors and this way, they can be distinguished from traditional civil actors.

Source: Tüsev – What is Social Enterprise? Brochure

When we consider existing social enterprises in Turkey, it is clear that these enterprises start to fill the gap between the private sector and traditional civil society institutions. They combine product/service offering and revenue model structure of the private sector with social benefit and social impact-oriented approach of civil society. It is clear that social enterprises form a new field between these two. For more information, TUSEV’s Social Enterprises and Turkey report can be referred that has articles about social entrepreneurship in Turkey.

As the years pass, when social enterprises increase in Turkey and have legal definition and form in legal legislation, these enterprises will have their own field and sector rather than being hybrid models inspired from different sectors and structures.  

The post Neither from Here Nor There, A Young New Actor in Civil Field: Social Enterprise appeared first on Sivil Sayfalar.

Merceğimize takılan sosyal girişimleri inceledik, ürünlerini ve hizmetlerini çok beğendiğimiz bu girişimlerin faaliyetlerini size de tanıtalım istedik.

Gelecek Daha Net – Bilgiye ihtiyacı olanla bilgiye sahip olanı buluşturan eğitim ve kalkınma platformu

Gelecek Daha Net, 14 – 30 yaş arası gençler için tasarlanan, gençler ile onların ihtiyaç duyduğu bilgiye sahip olan uzmanları ve iş dünyasından kişileri, online ve offline rehberlik, mentorlük, eğitimler, buluşmalar, videolar gibi beceri gelişimi araçlarla biraraya getiren bir platform. 2008’den bu yana gönüllü mentorlar ile gençleri biraraya getirerek eğitim, öğretim ve iş hayatına ilişkin rehberlik hizmetlerini ücretsiz olarak sunuyorlar. Online mentorluk hizmetlerinin yanı sıra, online eğitim, webinar, workshop gibi aktiviteleri de organize ediyor ve zaman yönetiminden, kişisel imaja, kişisel bilgi güvenliğinden profesyonel davranışa kadar kullanıcıları için ücretsiz içerik üretiyorlar. Ayrıca başarı hikayeleri, meslek tanıtımları, tematik konular, firma ve eğitim kurumu tanıtımları vb. birçok konudaki videoya da yine bu platformdan ulaşılabiliyor.

Gelecek Daha Net kurucusu Serra Titiz’in kendisinden aldığımız bilgiye göre, platforma şu an 15.000 genç kayıtlı, ve 2000 adet gönüllüsü var.

Fazla Gıda – Gıda bankaları ile gıda işletmelerini buluşturan etkin atık yönetimi platformu

FazlaGıda, çöpe atılacak fakat son kullanma tarihi gelmemiş ve besin değerleri yerinde olan gıdaları, gıda işletmelerinden alıp ihtiyaç sahiplerine ve gıda bankalarına ulaştıran, işletmeler için etkin atık yönetimi platformu. Gıda işletmelerinin satılmayan ürün stoklarını etkin yöneterek talep fazlası ürünlerden ekonomik ve sosyal değer yaratmasını sağlıyor. FazlaGıda ile satılamayan gıdalar bağışlanabiliyor, satılabiliyor veya geri dönüşüme kazandırılıyor.

YenidenBiz Derneği – Çalışmaya ara vermiş kadınların tekrar iş hayatına geri dönmelerine yardımcı olan dernek

YenidenBiz, iş hayatına ara vermiş kadınların tekrar istihdamına yardımcı olmak için kurulmuş bir dernek. Evlilik, doğum, ailevi vb. nedenlerle iş hayatına 1 yıldan fazla ara veren kadınların özgeçmişlerinin, özel sektördeki insan kaynakları tarafından yüksek oranda elendiğinin farkedilmesi ile derneğin fikri oluşmuş ve şu an üniversite mezunu, 7 yıl ve üstü deneyimli, iş hayatına bir yıl ve üstü ara vermiş ve iş hayatına geri dönmek isteyen kadınların tekrar işe dönüşlerini desteklemek amacıyla faaliyetler yürütüyorlar. 2018 yılında Avrupa Birliği tarafından desteklenen Smart Start projesi kapsamında Türkiye’de mikro-hibe kazanan 10 katılımcıdan biri oldular.

Harmoni Kadın Kooperatifi – Kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılmasını sağlayan kadın kooperatifi

Harmoni, kadınların ekonomik ve sosyal hayatın aktif katılımcıları olmalarının toplumsal kalkınmanın sağlanması için zorunlu olduğu düşüncesiyle yola çıkan 20 kadından oluşuyor. Çeşitli nedenlerle tam zamanlı çalışamayan kadınlara kendi becerileri ve tercih ettikleri çalışma saatleri doğrultusunda çalışma imkânı sunuyor, mesleki eğitimlerin yanı sıra çalışma hayatı ve sosyal hayata yönelik eğitimlerle gelişimlerini destekliyor. Bugüne kadar 160’tan fazla kadına eğitim verdiler ve gelir elde etme imkânı sundular. Şu anda 100’ün üzerinde ürünü var ve doğallıktan yana olan, el yapımı, özel tasarımlı ürün kullanmak isteyen herkese hitap ettiklerini belirtiyorlar. Bireyler haricinde kurumlarla da özel günlerde veya talepleri dâhilinde ortak çalışmalar yapıyorlar.

Vivoo – Ürünü idrar stripleri ve mobil uygulaması olan biyoteknoloji tabanlı kişiye özel wellness uygulaması

Vivoo, kendi sağlığınızı evinizden takip edebileceğiniz, biyoteknoloji tabanlı bir kişisel wellness uygulaması olarak geçiyor. Çalışma şekli ise bir hayli ilginç. 10 parametreli idrar stripleri üzerine idrarınızı yaptıktan sonra, uygulama üzerinden fotoğrafını çekerek Vivoo’nun mobil uygulamasına yüklüyorsunuz, uygulama da bu parametrelere göre size kişisel sağlığınızla ilgili tavsiyelerde bulunuyor! İki Türk genç kadınının kurduğu bu girişim, kısacası idrarınız üzerinden sizin vücudunuzu tanıyıp, su tüketim miktarınız, bağışıklık sistemi değerleriniz, idrar yollarında bir enfeksiyonunuz olup olmadığı, pH seviyeniniz, keton miktarınız, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarınız vb. konularda size özel öneriler veriyor.

Good4Trust – Ekolojik ve sosyal açıdan adil bir türetim ekonomisi oluşturmayı hedefleyen sosyal paylaşım platformu

Good4Trust, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının ve sosyal girişimlerin kendi ürünlerini sergileyebildiği, iyiliklerin paylaşıldığı, sosyal ve ekolojik açıdan sorumlu ve güvenilir üreticilerden alınan hizmet ve ürünlerle onları güçlendirmek amacıyla kurulan, tüketici ile üreticiyi buluşturan bir sosyal paylaşım platformu. İnsanların barış içinde ve doğa ile uyumlu olduğu bir gezegene doğru ekolojik ve sosyal açıdan adil bir türetim ekonomisi oluşturarak küresel bir topluluk geliştirmeyi hedefliyor.

Ev Eksenli Çalışan Kadınlar ve Sosyal Haklar Derneği – Kendi evinde veya ev içi hizmetler çalışan kadınların katkılarını görünür kalmak için faaliyetler yürüten dernek

EVÇAD, kadınların sosyal, ekonomik, siyasal ve kültürel hayata katılımlarını desteklemek amacıyla kurulan, kadın emeğini ve ev içi hizmetlere harcanan kadın emeğinin ev ekonomisi ve dolayısı ile ülke ekonomisine katkısını görünür kılmak için faaliyetler yürüten bir dernek. 2018 yılında Avrupa Birliği tarafından desteklenen Smart Start projesi kapsamında Türkiye’de mikro-hibe kazanan 10 katılımcıdan biri oldular. Ev eksenli çalışan kadınların sosyal güvenlik haklarından faydalanmak üzere mücadele etmeleri için örgütlenme kapasitelerini güçlendirmek ve ev dışında çalışmak isteyen kadınları mesleki eğitim ve istihdam olanakları ile buluşturmak gibi faaliyetleri olan EVÇAD’ın günümüz itibariyle 70 kayıtlı üyesi ve 150 gönüllüsü bulunuyor.

Açık Açık – Şeffaf ve hesap verebilir dernek ve vakıflar ile bağışçıları bir araya getirmek amacı ile kurulmuş platform

Açık Açık, Türkiye’de bağışçıları, bağışçı haklarını tanıyan şeffaf ve hesap verebilir dernek ve vakıflar ile bir araya getirmek amacı ile kurulmuş bir platform. Açık Açık, bağışçıların, desteklemek istedikleri hizmet alanında faaliyet gösteren dernek ve vakıfları arayıp bulabildikleri, dernek ve vakıfların amaçları, hikayeleri, projeleri, finansalları ve yöneticileri hakkında bilgi alabildikleri, bağış yaparken dikkat edilmesi tavsiye edilen bilgilere, vergi avantajlarına ve bağışçılık hakkında bilgilere ulaşabildikleri ve istedikleri kuruluşa bağış yapabildikleri, ülkemizde son yıllarda güvenilirliği sarsılmış hayırseverlik sektörüne güvenilirliğini tekrar kazandırmaya yarayacak bir sosyal platformdur.

The post Sosyal Girişim Ekosisteminde Siz de Paydaş mısınız? appeared first on Sivil Sayfalar.

Sosyal girişimcilik, henüz taze ve genç bir sektör olduğu ve kendi içerisinde inovatif olmayı, esnekliği ve dinamizmi barındırdığı için genç nüfusa olan ihtiyacı göze çarpıyor. Senelerdir her yerde övündüğümüz genç nüfusumuz sosyal girişimcilik alanında da avantaj olarak karşımıza çıkıyor ve Türkiye’nin genç nüfus avantajını bu sektörde kullanması bekleniyor. Bu sektörde faaliyet gösteren Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu ile görüşmelerimizde, yeni nesil gençlerinin üniversiteyi bitirdikten sonra yapacakları işe inanmak istediklerini, topluma faydalı işlerde çalışmayı tercih ettiklerini öğrendik. Yeni neslin çalıştığı işin kendini ruhsal ve manevi anlamda da tatmin etmesini araması, sosyal girişimciliğe yönelimi artıran başka bir etken… Her ülkenin kendine ait sorunları olduğu gibi, ülkemizin de muhtelif alanlardaki sorunları hepimizin malumu. Sorunların fazla olması hiçbirimizin istediği bir durum olmasa da, bu durum sosyal girişimciler için bir fırsat yaratıyor. Sorun olan yerde çözüm üreten, inovasyon ve değişim yaratan sosyal girişimler kolay benimseniyor, hızlı adapte ediliyor.

Yereldeki Aktörlerin Potansiyeli Yüksek 

Sosyal girişimcilik henüz İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde tanınıyor, biliniyor. Halbuki Anadolu’nun dört bir yanında sosyal girişimlere ihtiyaç var. Bazı şehirlerde kendisinin aslında bir sosyal girişim modeli olduğunu bilmeden faaliyet gösteren birçok yapı, şirket, birey, kuruluş var. Lokal olarak faaliyet gösterecek aktörlerin potansiyeli yüksek ve bu potansiyel, sektöre akıtıldığında yerelde kalkınma adına önemli ve değerli işler çıkabilir. Ayrıca yerel aktörler bu alanın inceliklerini öğrenerek, alandaki destek kuruluşlarını ve diğer imkanları kullanarak, İstanbul ve Ankara’nın kaosundan uzakta güzel işler çıkarabilir.

Türkiye’de Sivil Toplum Gelişmiş Durumda

Türkiye’de günümüz itibariyle 115.000’den fazla dernek, 50.00’den fazla vakıf ve binlerce kooperatif, grup, platform, hareket dahil olmak üzere çok sayıda sivil toplum kuruluşu mevcut. Sivil alandaki aktörlerin sayısının ve işlevinin fazla olması, alandaki işbirliği imkanlarının fazla olduğu anlamına geliyor. Sosyal girişimler de sosyal fayda yaratmayı amaçladıkları için sivil toplumun bir parçası ve sivil toplum ne kadar gelişmişse, tecrübesi, know-how’ı ve saha bilgisi kuvvetli ne kadar aktör varsa, bu tüm alandaki aktörler gibi sosyal girişimleri de pozitif manada etkileyecek ve gelişimlerinde destek olacak hususlardan biri kabul ediliyor.

Sosyal girişimcilikte özel sektöre göre daha rahat, geleneksel sivil toplum kuruluşlarına göre daha inovatif ve daha dinamik çalışma ortamı var. Türkiye’de özel sektörün çalışma şartları hepimizin malumu, genelde uzun mesai saatleri, verilmeyen izinler, insancıl olmayan çalışma şartlarından şikayetçiyiz. Sivil toplumda ise bürokrasinin fazlalığı, işlerin kimi zaman yavaş ilerlemesi ve inovasyonun geri plana atılmasından dem vuruyoruz. Sosyal girişim bu sorunların hepsine %100 kesin çözüm denilir mi henüz belli değil, zira onun da kendi içinde sorunları muhakkak olacaktır, ancak özel sektörün çalışma şartlarından daha esnek olduğu, sivil toplumdan ise inovatif ve dinamik yaklaşımı ile ayrıldığı aşikar biliniyor.

Destekleyici Mekanizmalar Güçlü…

Türkiye’de sosyal girişimcilerin problemlerini çözmek, onlara her anlamda yardımcı olmak ve yalnız kalmamalarını sağlamak için çalışan kuruluşlar var. Dünyada sosyal girişimcilik kavramına adını koyan Ashoka’nın Türkiye şubesi Ashoka Türkiye, 2000 yılından beri Türkiye’de. Ashoka’nın fellowship programı Türkiye’nin dört bir yanında sosyal fayda üretmek için faaliyet gösteren sosyal girişimcileri Ashoka Fellow’u olarak seçiyor ve global Ashoka ağına katıyor. İmece Sosyal İnovasyon Platformu, her yıl Destek Programı adı verdiği ön kuluçka ve kuluçka programı yürütüyor. Bu yıl üçüncüsü gerçekleşecek program, şu ana kadar 25 sosyal girişimciyi desteklemiş durumda.  Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu (Kusif), üniversitede sosyal girişimcilik ile ilgili eğitimler, dersler veriyor, alanda Türkiye çapında çalışmalar ve araştırmalar yürütüyor, sosyal girişimcilik ile ilgili kaliteli Türkçe kaynak üreterek sektördeki bilinci ve farkındalığı artırmayı hedefliyor.  Bu kuruluşlar harici, Türkiye’de sosyal girişim denilince aklımıza Impact Hub, Sosyal İnovasyon Merkezi, Ibrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülleri, devlet kalkınma ajansları ile Türkiye çapında yürütülen Sosyal Girişimcilik Ağı Projesi, Bilgi Genç Sosyal Girişimci Ödülleri, Sürdürülebilir Kalkınma İçin Yenilikçi Çözümler Derneği geliyor.

Yeni Bir Kariyer Alternatifi Olarak Öne Çıkıyor

Her ne kadar “sosyal girişimcilik” terimi Türkiye’ye ilk olarak 90’ların sonu 2000’lerin başında gelmiş, Ashoka Türkiye ilk sosyal girişimcisi Viktor Ananias’ı 2000’lerin başında seçmiş olsa da, bu sektör Türkiye’de daha yeni yeni adından bahsettirir hale gelmiş durumda. Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısı ile toplumsal ve çevresel alanda ihtiyaçlarının fazlalığı düşünüldüğünde, işi bu ihtiyaçlara çözüm üretmek olan sosyal girişimcilik sektörünün önü açık, geleceği parlak gözüküyor, bu sebeple topluma faydalı olmak isteyen kesim arasında yeni bir kariyer alternatifi olarak öne çıkıyor.

Türkiye ekosisteminin sosyal girişimcilik alanında ne yazık ki bazı gelişmemiş yönleri de mevcut tabi:

“Sosyal girişim” kavramı yasal ve mali mevzuatta tanımlı değil

Dünyada sayılı birçok ülkede sosyal girişim kavramı, “sosyal amaçlı şirket” (Belçika), “sosyal etki şirketi” (Lüksemburg), “toplumsal menfaat şirketi” (İngiltere) vb. isimler altında yasal mevzuatta tanımlı. Mevzuatta tanımlı olması, kavramın kapsamının ve hukuki altyapısının belirli olmasını sağladığından, sosyal girişimlere yönelik özel programlar açılmasının, belki özel muafiyetler getirilmesinin imkanını veriyor. Mevzuatta yeri olmadığında, sosyal girişime özgü avantajlar, krediler, programlar kısıtlı oluyor. Hatta yasal mevzuatın olmaması, mali mevzuatta da yer bulamamasına sebep oluyor. Hukuki alanda kapsamı ve tanımı belli bir sınıfı olmadığından, sosyal girişimler hibrit modellerle kuruluyor, çoğunda da şirketleşmek zorunda kalıyor. Şirket kurmak ise, sosyal girişimlerin kâr amacı gütmemesine rağmen (asıl önceliği kâr olmamasına rağmen), kâr amacı güden bir şirket gibi vergi ödemesini gerektiriyor. Mali mevzuatta yeri olmaması, sosyal girişimlere yönelik vergi avantajları veya mali muafiyetler getirmenin önünde engel olarak karşımıza çıkıyor.

Ancak bu önümüzdeki zamanlarda artık bir kısıt olmaktan çıkacak gibi duruyor, zira 1 Şubat 2019’da hayata geçirilen Sosyal Girişimcilik Ağı Projesi kapsamında sosyal girişimler ile ilgili yasal mevzuat çalışmaları halihazırda yürütülüyor.

Sosyal girişimciliğe yönelik toplum bilinci zayıf

Toplum bilincinin zayıf olması aslında sadece sosyal girişimlere özgü bir durum değil, toplumumuzda genel olarak sivil toplum algısının ve sivil toplumu destekleyici yaklaşımın günümüzde dahi oturup oturmadığı tartışılır durumda. Ancak “sosyal girişim” kavramını duyan, bilen ve dahası sosyal girişimlerden alışveriş yapan kitlenin sınırlı bir kitle olması girişimlerin sürdürülebilirliğini sağlaması adına önemli olumsuzluklardan biri olarak baş gösteriyor. Sosyal girişimlerin ürünlerini, hizmetlerini araştıran, bir ürün ya da hizmet almak istediğinde sosyal girişimleri tercih eden bilinçli tüketici, ekosistemin sürdürülebilirliğini sağlaması adına yeterli sayıda değil. Algının yavaş yavaş değişmesi ve bilincin artmasıyla bu husus değişiyor, ancak farkındalık ve görünürlüğün artması adına daha yapılması gerekenler var ve bir yandan da aslında sosyal girişimlerin sayısının artması gerekiyor.

Öte yandan toplumda bu bilinç oturmadığından, sosyal girişimcilerin yaptığı işler kimi zaman anlaşılmıyor, çevrelerince takdir görmüyor. Halbuki sosyal girişimler, toplumsal fayda için çalışan yapılar, bu sebeple toplum için çalışırken toplum tarafından anlaşılamamak, sosyal girişimcileri çıkmaza koyabiliyor.

Kamu kuruluşlarında, yatırımcılarda ve bireysel bağışçılarda sosyal girişim bilinci henüz yerleşmiş değil

Bu aslında toplumdaki bilinç ve farkındalığın az olması durumu ile aynı yerden geliyor. Birçok farklı ülkede, belediyeler ve diğer kamu kuruluşlarının sosyal girişimlere bakışı, sosyal girişimlerin kamunun ve devletin üzerinden yük aldığı, topluma hizmet adına kamuya destek verdiği yönünde; bu sebeple sosyal girişimler yerel kamu kuruluşları tarafından destekleniyor. Bizde ise belediyelerimizin böyle bir bilinci ne yazık ki henüz yok. Aynı şekilde fonlar, bireysel bağışçılar ve yatırıcımların odağında da sosyal girişimler yok, bu da sosyal girişimlerin kendini kabul ettirebilmeleri adına daha fazla görünürlük faaliyetinde bulunmalarını gerektiriyor ve finansman ve yatırım bulmalarının daha uzun bir sürece yayılmasını getiriyor.

Türkiye’de sosyal bankacılık anlayışı yerleşmiş değil, sosyal yatırım fonu yok

Sosyal bankacılık anlayışına örnek vermek gerekirse, İspanya’da Triodos ve Etica gibi değer odaklı bankalar mevcut, sosyal girişimlere yatırım yapıyor, kredi veriyorlar. Fransa’da CIGALES gibi kar amacı gütmeden borç veren kurumlar, Caisse Solidaire du Nord Pas de Calais, France Active, Garantie ve La Nef gibi sosyal girişimlere finans sağlayan şirketler/bankalar, Terre de Liens ve Habitat & Humanisme gibi arazi temelli kurumlar sayesinde arazi ve toprak konusunda çalışan sosyal girişimlere toprak sağlayan kuruluşlar, SIDI gibi kâr amacı gütmeyen kurumlar üzerinden denizaşırı yatırım yapan kurumlar mevcut. İngiltere’de ise, Royal Bank of Scotland Social & Community Capital gibi geleneksel bankalar tarafından reddedilmiş sosyal girişimlere destek olan bankalar, ve Resonance gibi etki yatırımcılarıyla etkisi yüksek ve fark yaratan değişimlere öncülük eden sosyal girişimleri bir araya getiren danışmanlık şirketleri var.

Türkiye’nin sosyal girişimciliği ve girişimleri destekleyen kurum ve kuruluşları yok değil, yukarıda saydığımız gibi bizde de birçok kurum var; ancak bunlar bankacılık ve / veya sosyal yatırım faaliyetlerinde bulunan kurumlar olmadığı için, sosyal girişimlere finansal destekten ziyade daha çok yetkinlik ve kapasite desteği veren kurumlar. Bizde de sosyal girişimlere kredi verecek bankaların, finansman sağlayacak yatırım fonlarının, sosyal girişim yatırımcıları ile girişimleri biraraya getirecek aracı kurumların çoğalması gerekiyor.

Sosyal girişimcilik alanını bilen, tanıyan, alana özel tavsiyeler ve danışmanlık verebilecek uzman ve mentör sayısı kısıtlı

Sosyal girişimcilik Türkiye’de daha taze ve yeni bir alan olduğu için, alanı ve işleyişini bilen gönüllü, uzman ve / veya mentör kişi sayısı az. Mevcutta girişimlere / start-up’lara danışmanlık ve mentörlük yapan uzmanlar dahi, ticari girişimciliği ve özel sektörü tanıdığından ve oradaki işleyişi bildiğinden, sosyal girişimcilere verilen tavsiyeler kimi zaman sosyal girişimciliğin yapısı ve ruhuyla bağdaşmayabiliyor.

Büyük şehirler dışındaki yerlerde destek mekanizmaları kısıtlı

Ne yazık ki İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirler dışında, yerelde faaliyet gösteren girişimcilerin ihtiyacı olduğu bilgiye, know-how’a veya tecrübeye ulaşımı kısıtlı olabiliyor.

Sosyal girişimcilik şu an için büyük şehirlere sıkışmış durumda, ama yereldeki girişimlerin ve alana ilgi duyanların artmasıyla, destekler ve yatırımlar da yerele yönelecek ve diğer şehirlerdeki aktörlere yönelik de çalışmalar yapılacaktır. Yukarıda bahsettiğimiz Sosyal Girişimcilik Ağı Projesi’nde İstanbul ve Ankara hariç Bursa, Van, Gaziantep, Kayseri, Muğla ve Samsun’un da proje ili olarak seçilmesinin ve kalkınma ajanslarının da proje kapsamında çalışacak olmasının, yerel aktörlerin gelişmesine büyük katkı sağlaması bekleniyor.

**Bu yazıdaki bilgilerin bir kısmı, Ashoka Türkiye Sosyal Girişimcilik Programları Direktörü İstem Akalp, İmece İş Geliştirme ve Strateji Yöneticisi Duygu Kambur, Impact Hub kurucu ortağı Semih Boyacı, Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu Proje ve Eğitim Sorumlusu Agata Fortuna, Mikado Sürdürülebilir Kalkınma Danışmanlığı kurucusu Serra Titiz ve Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (Tüsev) Genel Sekreter Yardımcısı Liana Varon ile gerçekleştirdiğimiz röportajlardan sağlanmıştır, ilgili röportaj yazılarına aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Ashoka Türkiye: “Sosyal Girişimler Bugünün ve Geleceğin İş Modelleri Olabilir”

İmece: “Sosyal Girişimler Dinamik Yapılardır”

Impact Hub: “Bir Sosyal Girişimcinin İş Modelindeki Ana Odağı Yatırımcı Değil, Müşteri Olmalıdır”

Kusif: “Türkiye’nin Sosyal Girişimcilik Potansiyeli Çok Fazla”

Mikado: “Sosyal Girişimcilik, Çözümü, Sorunu Yaşayanlarla Birlikte Tasarlamaktır”

Tüsev: “Sosyal Girişimlerin Dinamizmi İle Sivil Toplumun Tecrübesi Birleşmeli”

Bu yazıda yararlanılan diğer kaynaklar: Kusif Yayınları – Sosyal Finansman Rehberi, www.dernekler.gov.tr,

www.vgm.gov.tr.

The post İyisiyle Kötüsüyle Türkiye’de Sosyal Girişim Kurmak appeared first on Sivil Sayfalar.

Sosyal Girişimciliğe Giriş: Temel Terimler Sözlüğü 

(Terimler alfabetik sırada listelenmiştir)

Etki ölçümlemesi: Sosyal girişimciliğin ana gayesinin toplumda sosyal fayda oluşturmak, sosyal etki yaratmak olduğunu düşünürsek, bir sosyal girişimin başarısı da hedeflediği sosyal etkiye ulaşıp ulaşmadığı ile ölçülüyor olacaktır. Etki ölçümlemesi, bir sosyal girişimin topluma sağladığı faydanın, hedef kitlesinde yarattığı etkinin ve girişiminin sosyal değerinin ölçülmesi işlemidir. Kimi

Etki ölçümlemesi, girişim stratejinizin işe yarayıp yaramadığını görmek için veri toplama ve analiz süreçlerinizi planlamanıza ve yaptıklarınızı değiştirmek, durdurmak veya ölçeklendirmek için öneriler üretebilmenize yardımcı olacaktır. Sosyal girişimcilik ekosisteminde etki ölçümlemesi eğitimi veren kuruluşlardan biri, kendisi de bir sosyal girişim olan Mikado Sürdürülebilir Kalkınma Danışmanlığı’dır.

Etki yatırımı: Ticari yatırımda olduğu gibi yalnızca finansal geri dönüşü değil, sosyal etki yaratımını da hedefleyen yatırım şeklidir. Bu sebeple etki yatırımının karar verme sürecinde risk ve maddi geri dönüşe ek olarak sosyal ve çevresel etki odağı da göz önüne alınır.

Etki yönetimi: Sosyal etkiyi olumlu anlamda en üst düzeye çıkarma ve en üst düzeyde etki için faaliyetlerinizi planlama, etki planı oluşturmak adına veri toplama ve etki analizi yapma süreçlerinin tamamının yönetimini anlatan faaliyettir.

Faydalanıcı: Sosyal fayda yaratmayı amaçlayan hizmetlerden, ürünlerden yararlanan, girişimlerin ve projelerin hedef kitlesinde yer alan bireyler, topluluklar veya çevrelerdir.

Filantropi: İnsanlığın tıbbi, ekonomik, sosyal standartlarını ve refahlarını artırmaya yönelik yapılan bağışçılık anlayışıdır.

Finansal sürdürülebilirlik: Girişiminizin iş modeli çerçevesinde kendi kendini finansa edebilmesi ve böylelikle finansal açıdan devamlılığını sağlayabilmesidir.

İktisadi işletme: Derneklerin amaçlarına ulaşmak için kurdukları, iktisadi faaliyet yürüten işletmelerdir.

İş modeli: Bir girişimin veya şirketin gelirini nasıl yaratıp, nasıl dağıttığını ve ticari işleyişini nasıl kurdugladığını gösteren plandır, kimi yerlerde “iş planı” veya “gelir modeli” olarak da adlandırılır.

Kitlesel fonlama: Birçok kişi ya da kurum tarafından yapılan çok sayıda küçük yatırımın bir araya geldiği havuzdur. Kitlesel fonlama hibe, bağış ve ayni katkı şeklinde olabilir.

Kuluçka merkezi: Girişimlerin başlangıç aşamalarında onlara rehberlik yapan ve ofis alanı, mentörlük hizmetleri, networking için sosyal imkânlar, girişimci ile yatırımcı arasında aracılık gibi farklı destekler sağlayan merkezlerdir.

Ölçeklendirme: Bir girişimin etkisini ve erişim alanını artırmak için gelişmesi, büyümesi ve / veya çoğalmasıdır. Ticari girişimcilikte ölçeklenme, gelirinizin ve dolayısıyla kârınızın artması iken, sosyal girişimcilikte ölçeklendirme, sosyal etkinizin de büyümesi ve çoğalmasını kapsar.

Paydaş: Bulunduğunuz sektörde girişiminizin faaliyetlerinden somut bir şekilde faydalanan, etkilenen, işbirliği yapan ve / veya destek veren tüm aktörlerdir.

Sivil toplum: Devlet dışında, kamu yararına faaliyet gösteren ve toplumsal faydayı amaçlayan kurum ve kuruluşlardır. Sosyal girişimler de sosyal fayda yaratmayı amaçladıkları için sivil toplumun bir parçasıdır.

Sürdürülebilir kalkınma: İnsan ve doğa arasında denge kurarak, doğal kaynaklara zarar vermeden, kaynakların bilinçli olarak tüketilmesini sağlayarak gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına ve kalkınmasına imkan verecek şekilde bugünün ve geleceğin yaşamının ve kalkınmasının planlanmasıdır.

Sorumlu yönetim: Güvene ve etik değerlere dayalı, insan haklarına ve temel haklara duyarlı yönetim şeklidir.

Sosyal ekonomi: Bir sosyal amaç uğruna kar amacı gütmeyen ekonomik faaliyetler yürüten yasal form veya statüye sahip farklı kuruluşların birlikte olduğu piyasa türüdür. Sosyal ekonominin başlıca aktörleri sosyal girişimler, kooperatifler, yardımlaşma sandıkları, dernekler ve vakıflardır.

Sosyal etki: Girişiminizin faaliyetleri sonucu toplumda ve / veya çevrede ortaya çıkan değişim ve / veya gelişmedir. 

Sosyal etki analizi: Bkz. Etki ölçümlemesi.

Sosyal fayda: Topluma ve / veya çevreye sağlanan yarardır.

Sosyal finansman: Toplumsal ya da çevresel sorunun çözümüne yatırılan finansal kaynaktır.

Sosyal sorumluluk: Etik çerçevede, bir kuruluşun ya da bireyin, kendi çıkarlarının olduğu kadar toplumun genel çıkarlarının yararına da hareket etmesi durumudur.

**Bu yazıda yararlanılan kaynaklar: Kusif Yayınları – Sosyal Finansman Rehberi, Sosyal Etki Ölçümlemesi Kılavuzu; www.sosyaletkianalizi.com; YADA Foundation – Self-Financing and Social Enterprise among Civil Society Organizations in Bosnia and Herzegovina, Serbia, Montenegro, Macedonia and Turkey.

The post Sosyal Girişimciliğe Giriş: Sosyal Fayda, Sosyal Etki, İş Modeli, Finansal Sürdürülebilirlik, Etki Analizi Ve Dahası.. appeared first on Sivil Sayfalar.

Türkiye’de bu alanla ilgilenen öncü kuruluşlarla sosyal girişimi ve sosyal girişimciliği konuştuk, öğrendiklerimizi bu yazıda topladık.

İlk Adımlar

Sosyal girişimcilik terimi ilk olarak 1980’lerde İngiltere’de ortaya çıkar, Türkiye’ye gelmesi ise Ashoka Türkiye Vakfı’nın 1990’ların sonunda Türkiye’de faaliyet göstermeye başlaması ve 2000 yılında ilk Ashoka Fellow’u Viktor Ananias’ı seçmesiyle başlar. Viktor Ananias’ın kurduğu, Türkiye’nin adı konmuş ilk “sosyal girişim”i, Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’ydi. Buğday, 1990 yılında Türkiye’de Buğday Hareketi olarak yaşamına başladı, 2000 yılında ise Viktor’un ilk Ashoka Fellow’u seçilmesinden sonra 2002 yılında dernek haline geldi. Bilmeyenler için Buğday’ın misyonu, tek tek bireylerde ve bir bütün olarak toplumda ekolojik yaşam bilinci ve duyarlılığı oluşturmak, ekolojik dengelerin geri dönüşü olmayacak hız ve biçimde bozulması sonucunda ortaya çıkan sorunlara çözüm yolları sunmak ve doğa ile uyumlu yaşamı desteklemekti; halâ da öyle, kuruluşundan bu yana değişmedi, ama gelişti. Şu an Buğday’a bağlı olarak yürütülen bir çok proje var, bunlardan tahminimizce en bilineni ise TaTuTa.

Ortaklaşılan Kriterler

Türkiye’de “sosyal girişim” kavramı yasal olarak mevzuatta tanımlı değil (henüz değil umarız), bu sebeple kavramın kapsamı, alandaki kişilerin ve kuruluşların kendi inisiyatifleri ve tercihleri ile belirlenmekte. Örneğin Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu (Kusif)’e göre “sosyal girişimler”, bir sosyal soruna sistematik ve yenilikçi bir çözüm sunan, sürdürülebilir bir iş modeline sahip ve ürettiği ürün ve / veya hizmet sayesinde toplumda ölçülebilir bir sosyal etki yaratan oluşumlar. “Sosyal girişimciler” ise Ashoka Türkiye’ye göre, odaklandığı ve çözmeye çalıştığı sorunun içinde olduğu sistem dönüşene kadar sosyal girişimini sürdürmeye kendini adamış kişiler.

Türkiye’de alandaki öncü kuruluşlar arasında sosyal girişim dendiğinde ortaklaşılan bazı kriterler mevcut:

• Sosyal girişim, toplumsal veya çevresel bir soruna inovatif çözüm üretir.
• Sosyal girişim, sosyal fayda yaratır, ölçülebilir bir sosyal etkisi vardır.
• Sosyal girişim, sürdürülebilir bir gelir modeline sahiptir.

Tüm bu özellikler toplandığında sosyal girişimin tarifini şu şekilde verebiliyoruz: Sosyal girişim, toplumsal veya çevresel bir soruna sürdürülebilir bir gelir modeli geliştirerek inovatif bir çözüm üreten, bu çözüm sayesinde sosyal fayda yaratan, ve ölçülebilir bir sosyal etkisi olan girişimdir.

Bunlar haricinde sosyal girişimlerin, sivil toplumun diğer aktörlerine göre daha yenilikçi, esnek, dinamik ve hızlı karar alabilen yapılar olduğu noktasında genel olarak herkes hemfikir.

Yasal Mevzuattaki Formlara Dünyadan Örnekler

Türkiye’de sosyal girişim mevzuatta tanımlı değil dedik, dünyada ise hukuki alanda yeri olduğu ülkeler var ve bu ülkelerin genelinde ilgili tanımların karşılığı şirketler “kar amacı gütmeyen şirket” statüsünde. Aşağıda, sosyal girişimlerin Avrupa’daki bazı ülkelerde yasal mevzuat tahtındaki adlandırmaları görülmekte:

Kaynak: Kusif – Sosyal Finansman Rehberi

Görüldüğü üzere sosyal girişimler, Danimarka’da “sosyal girişim”, Lüksemburg’da “sosyal etki şirketi”, İngiltere’de “toplumsal menfaat şirketi (community interest company)”, Belçika’da “sosyal amaçlı şirket” ve Fransa’da “kolektif menfaat kooperatifi (société coopérative d’intérêt collectif)” olarak yasal niteliğe kavuşmuş durumda. Hatta Finlandiya, Litvanya ve Slovenya gibi ülkelerde bağımsız bir Sosyal Girişim Yasası mevcut. Bizim daha ticari girişimcilik için ayrı, bağımsız bir mevzuatımız olmadığını düşünürsek, Litvanya, Slovenya gibi Türkiye’ye nazaran hem ekonomik hem demografik anlamda küçük ülkeler için bu örnek alınması gereken bir başarı ve aynı zamanda bu yapılara ne kadar önem verildiğini gösteren bir faktör. Ülkelerle ilgili daha fazla bilgi için, KUSIF’in Sosyal Finansman Rehberi’ne bakılabilir.  

Türkiye’de, sayılan ükelerdeki gibi kanuni altyapı veya yasal form bulunmadığından, sosyal girişimler ülkemizde dernek, vakıf, şirket (limited, anonim vs.), kooperatif, platform, oluşum, hareket gibi farklı yapısal formlarda kurulabiliyor. Çoğu sosyal girişim, misyonu ve vizyonuna uygun hibrit modellerle hayatını sürdürmekte.

Kâr Odaklılığa Karşı Sosyal Etki Odaklılık

Peki neden sosyal girişimler de ticari girişimler gibi özel sektörün bir parçası olarak görülmüyor / olamıyor? Çünkü özel sektör, ürettiği ve pazarladığı ürün / hizmet doğrultusunda gelir elde etmek ve kâr etmek zorunda, kâr amacı gütmediğinde ayakta kalamaz ve ticari hayatta varlığını sürdüremez. Ticari girişimlerin de ana amacı kâr etmek iken, sosyal girişimlerin gayesi ise her zaman sosyal fayda ve sosyal etki yaratmak. Ki, bu sebeple sosyal girişimci elde ettiği kârı sosyal etkisini ve faydasını artırmak için tekrar ürettiği çözümün kendisine yatırıyor (yahut yatırması bekleniyor diyelim). Diğer bir açıdan, ticari girişimcilikte elde edilen kâr paydaşlar (hissedarlar) arasında dağıtılırken, sosyal girişimlerde hissedarlar kârdan pay almıyor, bu kâr tekrar girişimin kendisine sermaye olarak yatırılıyor. Bu konuyu Tüsev, “sosyal girişimler kâr odaklı değil, sosyal amaç odaklı hareket eder” diyerek özetliyor.

Ancak, sektörde elde edilen kârın nasıl dağıtıldığı ve / veya paylaştırıldığı ile ilgilenmeyenler de mevcut. Mesela İmece’ye göre önemli olan sosyal girişimin finansal sürdürülebilirliği ve sosyal faydayı sağlayabiliyor olması, bu sebeple İmece sosyal fayda üreten kâr odaklı işletmeleri de sosyal girişim olarak değerlendirmekte. Mikado’nun görüşü ise şöyle: “Ticari girişimcilik kârı maksimize ederken, sosyal girişimciliğin amacı kârı optimize etmektir, onun asıl üzerinde çalıştığı sosyal etkisidir, o sebeple sosyal etkisini maksimize etmeye odaklanır”.

Sivil Alanda Genç Bir Aktör

Sosyal girişimlerin toplumsal ve / veya çevresel bir sorunu ortadan kaldırmak ve sosyal fayda sağlamak amaçlarını düşünürsek, sivil toplumun bir parçası olduğu aşikar, peki neden geleneksel sivil toplum kuruluşları ile aynı kategoride değerlendirilmiyorlar? Bunun da cevabı aslında hem bir finansal modele sahip olmalarında, hem de işleyişlerini sürdürürkenki yaklaşımlarında yatıyor. Bildiğimiz üzere sivil toplum kuruluşları (dernekler, vakıflar vb.) kâr amacı gütmeyen, hatta bir gelir modeline sahip olmadıkları için kâr da etmeyen yapılar ancak sosyal girişimlerin öncelikli hedefi kâr olmasa da, sürdürülebilirliklerini sağlamak adına kâr etmek zorundalar. Ayrıca sosyal girişimler, sivil toplumun diğer aktörlerine göre daha yenilikçi, esnek, dinamik ve hızlı karar alabilen işleyişe sahipler ve bu sayede de geleneksel sivil alan aktörlerinden ayrılıyorlar.

Kaynak: Tüsev – “Sosyal Girişim Nedir?” broşürü

Böylelikle, Türkiye’de varolan sosyal girişimlere de bakıldığında, sosyal girişimin özel sektör ve geleneksel sivil toplum kuruluşları arasında orta bir alanı doldurmaya başladığı aşikar. Özel sektörün ürün / hizmet sağlama ve gelir modeli yapısı ile sivil toplumun sosyal fayda ve sosyal etki odaklı yaklaşımını biraraya getirerek, iki sektör arasında yeni bir alan oluşturması ve böylelikle iki taraftan da hem esinlendiği, hem de ilham verdiği açıkça görülmekte. Bu konuda daha detaylı bilgi için Türkiye’de sosyal girişimcilik ile ilgili ilk yazılı metinleri kaleme alan Tüsev’in Sosyal Girişimler ve Türkiye isimli raporu da incelenebilir.

Yıllar geçtikçe sosyal girişimler Türkiye’de çoğaldıkça ve yasal mevzuat tahtında da hukuki bir tanıma ve forma kavuştuklarında, farklı sektör ve yapılardan esinlenerek kurulan hibrit modeller olmasından ziyade, kendine ait bir alanı ve sektörü olmaya başladığını göreceğiz.  

**Bu yazıdaki bilgilerin bir kısmı, Ashoka Türkiye Sosyal Girişimcilik Programları Direktörü İstem Akalp, İmece İş Geliştirme ve Strateji Yöneticisi Duygu Kambur, Impact Hub kurucu ortağı Semih Boyacı, Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu Proje ve Eğitim Sorumlusu Agata Fortuna, Mikado Sürdürülebilir Kalkınma Danışmanlığı kurucusu Serra Titiz ve Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (Tüsev) Genel Sekreter Yardımcısı Liana Varon ile gerçekleştirdiğimiz röportajlardan sağlanmıştır, ilgili röportaj yazılarına aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Ashoka Türkiye: “Sosyal Girişimler Bugünün ve Geleceğin İş Modelleri Olabilir”

İmece: “Sosyal Girişimler Dinamik Yapılardır”

Impact Hub: “Bir Sosyal Girişimcinin İş Modelindeki Ana Odağı Yatırımcı Değil, Müşteri Olmalıdır”

Kusif: “Türkiye’nin Sosyal Girişimcilik Potansiyeli Çok Fazla”

Mikado: “Sosyal Girişimcilik, Çözümü, Sorunu Yaşayanlarla Birlikte Tasarlamaktır”

Tüsev: “Sosyal Girişimlerin Dinamizmi İle Sivil Toplumun Tecrübesi Birleşmeli”

The post Ne Oralı, Ne Buralı, Sivil Alanda Genç Bir Aktör: Sosyal Girişim appeared first on Sivil Sayfalar.